مو به‌عنوان یک فیلامنت پروتئینی در بدن، از فولیکول‌های موجود در پوست به‌وجود می‌آید. علیرغم اینکه مو به‌عنوان بافت مرده شناخته می‌شود، ولی فولیکول‌های مو که منبع رشد این فیبرها هستند، جزو سلول‌های زنده دسته‌بندی می‌شوند. بنابراین، سلامت مو به وضعیت سلامت فولیکول‌ها بستگی دارد.
کمبود مواد مغذی تأثیر بسزایی بر رشد و کیفیت مو دارد و می‌تواند به کاهش تعداد موها منجر شود.
عدم وجود ویتامین E می‌تواند بر رشد و وضعیت کلی مو تأثیر منفی بگذارد. مطالعات نشان می‌دهند که رابطه‌ای معنادار میان «طاسی» و «استرس اکسیداتیو» وجود دارد. به‌طور کلی، افراد دچار طاسی معمولاً دارای ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کمتری به‌ویژه در نزدیکی پوست سر شان نسبت به سایرین هستند.
نتایج یک آزمایش بالینی نشان می‌دهد که مصرف روزانه ١٠٠ میلی‌گرم از مشتقات ویتامین E در بیماران مبتلا به ریزش مو طی هشت ماه تعداد موها را نسبت به گروه دارونما به‌طور قابل توجهی افزایش داد.
کمبود ویتامین‌های گروه B
کمبود ویتامین‌های گروه B نیز بر سلامت مو تأثیر دارد. به‌ویژه کمبود بیوتین یا ویتامین B۷ به‌طور مستقیم با درماتیت (التهاب پوستی)، ریزش مو و طاسی در ارتباط است. به‌طور قطع، تأمین نیاز روزانه ویتامین B۷ می‌تواند در پیشگیری از ریزش مو مؤثر باشد. همچنین، کمبود جدی نیاسین یا ویتامین B۳ می‌تواند منجر به بیماری پلاگر شود که از عوارض اصلی آن ورم‌ها، زخم‌های پوستی و ریزش موست.
علاوه بر این، کمبود اسیدفولیک یا ویتامین B۹ می‌تواند موجب اختلال در تولید کلاژن موجود در پوست و مو شود. کلاژن که به‌عنوان یک پروتئین سه‌رسیخته شناخته می‌شود، فراوان‌ترین پروتئین موجود در بدن انسان محسوب می‌شود. اسیدفولیک از نظر تکثیر DNA نیز اهمیت بالایی دارد. میزان تقسیم سلول‌های پوست و مو بسیار زیاد است و اسیدفولیک با انتقال گروه متیل در تولید اسیدآمینه‌های حاوی گوگرد در ساختار کلاژن نقش دارد.
نقص در کوبالامین یا ویتامین B۱۲ می‌تواند به سفیدی مو منجر شود؛ به‌طوری که مصرف کافی این ویتامین می‌تواند به بازگشت رنگ طبیعی موهای سفیدی که به دلیل کمبود کوبالامین به‌وجود آمده‌اند، منجر شود.
نقش کمبود «روی» و «مس» در ریزش مو
برخی از تحقیقات نشان می‌دهند که کمبود «روی» ممکن است یکی از عوامل مؤثر در ریزش مو باشد. روی می‌تواند در درمان این مشکل به‌ویژه در افرادی که از این ماده معدنی کمبود دارند یا حتی در افرادی که دچار کمبود هم نیستند، مؤثر باشد. روی به‌عنوان کوفاکتور متالوآنزیم‌ها تقریباً در تمامی فرآیندهای متابولیکی بدن نقش دارد و همچنین در رشد مو نیز تأثیرگذار بوده و در چرخه فولیکول‌ها به طور فعالی عمل می‌کند.
مس نیز مانند «روی» بر کوفاکتورهای بسیاری از آنزیم‌های دخیل در متابولیسم بدن از جمله «آنزیم لیزیل اکسیداز» تأثیر می‌گذارد که در تولید کلاژن مؤثر است. علاوه بر این، مس در تمایز و تکثیر سلول‌های «پاپیلا پوستی» نقش کلیدی دارد؛ این نوع سلول‌ها، فیبروبلاست‌های خاصی هستند که در رشد فولیکول‌های مو نقش چشمگیری ایفا می‌کنند.
آیا کمبود آهن منجر به ریزش مو می‌شود؟
به گفته دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، تحقیقات صورت گرفته روی زنان نشان می‌دهد که کمبود آهن می‌تواند با انواع طاسی شامل طاسی منطقه‌ای، آندروژنی، طاسی کامل در ناحیه سر و ریزش مو ارتباط داشته باشد.
براساس تحقیقی که بر روی مردان و زنان مبتلا به ریزش مو با آسیب دائمی فولیکولی و غیرفولیکولی انجام گرفت، مدت زمان درمان ریزش مو در افرادی که دچار کمبود آهن بودند، بیشتر از سایرین بود. با این حال، دانش هنوز نتوانسته است رابطه‌ای قطعی بین کمبود آهن و ریزش مو برقرار کند، گرچه در بسیاری از مطالعات این ارتباط مشاهده شده است.
نقش اسیدهای آمینه ضروری در آنمی
هند در خصوص اثرات اسیدهای آمینه ضروری بر آنمی به خوبی شناخته شده است، اما تأثیر احتمالی آن‌ها بر رشد مو تاکنون به‌طور دقیق بررسی نشده است. با توجه به ذخایر بزرگ اسیدهای آمینه، احتمال کمبود آن‌ها معمولاً پایین است، اما اسید آمینه لیزین ممکن است مستثنی باشد.
به‌دلیل دسترسی زیستی پایین این اسید آمینه در مواد غذایی، احتمال کمبود آن وجود دارد. در مواقعی که بدن با کمبود مواجه می‌شود، اولویت تأمین نیاز بافت‌های ضروری است و به همین خاطر، بافت‌های غیرضروری مانند فولیکول‌های موی سر نادیده گرفته می‌شوند.
لیزین نقش بسزایی در جذب روی و آهن دارد. در زنان مبتلا به کم خونی فقر آهن، مصرف روزانه بین ٢ تا ۱.۵ گرم لیزین به همراه آهن، به‌طور قابل توجهی سطح غلظت فریتین را افزایش داد. سیستین و متیونین نیز اسیدهای آمینه تولیدکننده سولفور ضروری برای بدن به شمار می‌آیند.
سولفور ماده اصلی‌سازنده پوست و مو است و به استحکام آن‌ها کمک می‌کند. به همین دلیل، این دو اسید آمینه به مقادیر قابل توجهی در پروتئین‌های تشکیل‌دهنده ساختار مو و پوست یافت می‌شوند و کمبود آن‌ها می‌تواند استحکام و سلامت این بافت‌ها را به خطر اندازد.