درآمد «ناخن‌کار» بالاتر از پرستاران است/ پرستاران خواستار بهبود معیشت از دولت آینده هستند

توجه به وضعیت معیشتی پرستاران و برطرف ساختن کمبود نیروی انسانی در این حوزه، همچنین توزیع عادلانه منابع و مشارکت پرستاران در سیاست‌گذاری‌های مربوط به سلامت، از اصلی‌ترین درخواست‌های رئیس شورای عالی سازمان نظام پرستاری از دولت دوزادهم به شمار می‌رود.

دکتر وحید زمان‌زاده تصریح کرد که بهبود معیشت پرستاران از مهم‌ترین انتظارات این قشر از دولت جدید است و خاطرنشان کرد: برنامه‌ای شفاف و انعطاف‌پذیر برای رسیدگی به وضعیت معیشت پرستاران وجود ندارد. شرایط زندگی پرستاران، به ویژه در شهر تهران به دلیل مسائل گوناگون از جمله هزینه‌های بالای اجاره، دشوار شده است. از دولت آینده انتظار داریم که برنامه‌ای جامع و جامع بر اساس شرایط موجود طراحی کند و به معیشت پرستاران بپردازد.

وی در خصوص تعداد پرستاران فعال در کشور اظهار داشت: در حال حاضر، عدم تناسب میان تعداد تخت‌های بیمارستانی و پرستاران کاملاً مشهود است و این کمبود به شکل ملموسی در کل کشور و به ویژه در شهر تهران حس می‌شود. ظرفیت و سهمیه‌ای که برای جذب پرستاران در آزمون‌های ورودی دانشگاه‌های علوم پزشکی تعریف شده بود، به شکل قابل توجهی خالی مانده است. از سویی دیگر، درآمد پرستاران متناسب با سختی کار و مسئولیت‌های محوله آن‌ها نمی‌باشد.

ارائه برنامه‌ای برای حل مشکل کمبود پرستار

رئیس شورای عالی نظام پرستاری ادامه داد: کمبود نیروی انسانی پرستاری در مراکز درمانی به وضوح احساس می‌شود. یکی از دلایل این کمبود، افزایش تعداد بیمارستان‌ها و استخدام ناکافی پرستاران است. توجه به جذب و استخدام پرستاران باید در کانون توجه سازمان‌های مربوطه همچون «برنامه و بودجه» و «اداری استخدامی» قرار گیرد؛ زیرا وضعیت استخدام به گونه‌ای است که مشکلات کمبود نیروی پرستاری به سادگی و در زمان کوتاه قابل حل نیست و به زمان زیادی نیاز خواهد داشت.

زمان‌زاده توضیح داد: بخشی از پرستاران به دلیل بازنشستگی از چرخه خدمت خارج می‌شوند و از سوی دیگر، استخدام این کارشناسان به صورت موردی و قطره‌چکانی صورت می‌گیرد. این مسائل در مجموع اجازه نمی‌دهد که کمبود نیروی انسانی پرستاری به سرعت حل شود. جامعه پرستاری از دولت جدید تقاضا دارد به امر جذب و استخدام پرستاران توجه ویژه‌ای کند و برنامه‌های مشخصی در این زمینه ارائه دهد.

وی با اشاره به استفاده از نیروی حد واسط برای مقابله با مشکل کمبود پرستار، بیان کرد: به منظور مدیریت مشکلات کمبود پرستار در سال‌های اخیر، از نیروی حد واسط بهره‌گیری شده است. با این حال، این نیرو از لحاظ ارائه خدمات درمانی قادر به جایگزینی پرستاران نیست. به عنوان مثال، توسعه بهیاری‌ها نمی‌تواند به عنوان جایگزینی قانونی برای پرستاری توجیه شود. به جای گسترش نیروی حد واسط، بهتر است ظرفیت‌های آموزشی دانشکده‌های پرستاری افزایش یابد.

توجه به ماندگاری پرستاران در شغل خود

درآمد «ناخن‌کار» بیشتر از پرستار

زمان‌زاده به چالش‌های دیگر جامعه پرستاری اشاره کرد و گفت: ترک شغل و عدم ماندگاری از دیگر مشکلات اساسی این جامعه محسوب می‌شود. نرخ ماندگاری در حرفه پرستاری چندان بالا نیست و بسیاری از پرستاران تمایل دارند به حرفه‌های دیگر روی آورند. درآمد ماهیانه یک پرستار حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان است؛ در حالی که یک ناخن‌کار می‌تواند درآمدی بیش از این میزان کسب کند. درآمد ۱۵ تا ۲۰ میلیونی پرستاران با وجود شیفت‌های سخت و تعداد بالای بیمارانی که تحت نظر دارند، معمولاً با انتظاراتی که از آن‌ها می‌رود همخوانی ندارد. در حال حاضر، هر پرستار برابر با کار ۲ تا ۳ نفر کار می‌کند. مشکلات معیشتی و مهاجرت‌های شغلی و جغرافیایی از چالش‌های اصلی این جامعه به شمار می‌روند؛ بنابراین، جامعه پرستاری از دولت جدید می‌خواهد به مقوله ماندگاری این گروه توجه لازم را داشته باشد.

مشارکت در سیاست‌گذاری‌ها

وی در ارتباط با مسایل حکمرانی در حوزه سلامت گفت: پرستاران حدود ۶۰ درصد از نظام سلامت را تشکیل می‌دهند؛ با این حال، این قشر در فرآیند سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری به طور محسوس حضور کمتری دارد. یک گروه محدود در عرصه تصمیم‌گیری برتر است و این امر می‌تواند به بروز آسیب‌هایی برای مردم منجر شود. جامعه پرستاری از دولت آینده می‌خواهد که در فرایند تصمیم‌گیری‌ها به این قشر نیز توجه داشته باشد.

توزیع عادلانه منابع

رئیس شورای عالی نظام پرستاری به دیگر درخواست‌های پرستاران از دولت جدید اشاره کرد و گفت: نظام پرداخت و روش توزیع منابع باید به صورت عادلانه و منصفانه اجرا شود. در حال حاضر، پرستاران در توزیع منابع احساس تبعیض می‌کنند و ارائه یک فرمول مناسب برای توزیع عادلانه منابع یک دیگر از خواسته‌های مطرح‌شده توسط جامعه پرستاری است.

وی همچنین به این نکته اشاره کرد که قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری پس از ۱۵ سال وقفه در دولت سیزدهم به اجرا درآمد، اما این قانون به روزرسانی مناسبی نیاز دارد و مسائل آن باید برطرف شود. کاستی‌های قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری به گونه‌ای است که کارانه دریافتی پرستاران به میزان قابل توجهی ناچیز است و برخی پرستاران تمایل دارند که به نظام پرداخت پیش از اجرای تعرفه‌گذاری بازگردند.

تاسیس معاونت پرستاری در دانشگاه‌های علوم پزشکی

زمان‌زاده اشاره کرد که معاونت پرستاری در وزارت بهداشت وجود دارد و گفت: با توجه به اهمیت نقش پرستاران در نظام سلامت، تاسیس معاونت پرستاری در دانشگاه‌های علوم پزشکی از دیگر درخواست‌های جامعه پرستاری از دولت آینده است.

وی همچنین بر ناکافی بودن نسبت استاد به دانشجویان رشته پرستاری تأکید کرد و افزود: نسبت استاد به دانشجو حدود یک‌بیستم است، در حالی که بر اساس برنامه ششم توسعه این نسبت بایستی یک به ۱۰ یا یک به ۱۲ باشد. سازمان‌های «اداری و استخدامی» و «برنامه و بودجه» باید در راستای رفع مشکلات اعضای هیئت‌علمی تلاش کنند. دریافتی یک استاد دانشگاه در رشته پرستاری حدود ۲۰ میلیون تومان است که برای استادی ساکن در دوره تهران، رقم کمی به حساب می‌آید. جامعه پرستاری از دولت دوزادهم خواستار توجه به این چالش‌ها و مشکلات است.