وحید زمانزاده با اشاره به این نکته که ارتقاء شرایط معیشتی یکی از درخواستهای اصلی جامعه پرستاری از دولت سیزدهم محسوب میشود، عنوان کرد: برنامهای مشخص و انعطافپذیر برای بهبود وضعیت اقتصادی پرستاران وجود ندارد. زندگی پرستاران، بهویژه در شهر تهران به دلیل مشکلاتی نظیر هزینههای بالای اجاره، دشوار است. از دولت آینده انتظار میرود که برای رسانهسازی مشکلات و چالشها در معیشت پرستاران، یک برنامه جامع و منطقی بر اساس شرایط کنونی طراحی کند.
وی با اشاره به تعداد پرستاران شاغل، اعلام کرد: در حال حاضر، تناسب میان تعداد تختهای بیمارستانی و پرستاران موجود به هیچ وجه مناسب نیست و کلیه نقاط کشور با کمبود جدی پرستار مواجه است. این کمبود بهویژه در شهر تهران به وضوح احساس میشود. ظرفیت تعیین شده برای جذب پرستار در آزمونهای استخدامی دانشگاههای علوم پزشکی، خالی مانده است. افزون بر این، دستمزدها هم به هیچ عنوان با مسئولیتها و مشغلههای روزافزون پرستاران همخوانی ندارد.
ارائه راهکار برای حل معضل کمبود پرستار
رئیس شورای عالی نظام پرستاری ادامه داد: کمبود نیروی پرستاری در مراکز درمانی در حال حاضر یک مشکل چشمگیر است. علت اصلی این کمبود، گسترش بیمارستانها و استخدام پرستاران بهصورت قطرهچکانی است. جذب و استخدام پرستاران باید در کانون توجه سازمانهای «برنامه و بودجه» و «اداری استخدامی» قرار گیرد؛ چرا که حل مسئله کمبود نیروی پرستاری به سادگی و در زمان کوتاه ممکن نیست و به یک فرآیند طولانی نیاز دارد.
زمانزاده اضافه کرد: بسیاری از پرستاران به دلیل بازنشستگی از عرصه خدمت خارج میشوند و از سوی دیگر، روند استخدام این گروه شغلی بهصورت خیلی محدود و قطرهچکانی است. این مسائل باعث میشود که مشکل کمبود نیروی انسانی در زمینه پرستاری به سازشی سریع نرسد. جامعه پرستاری از دولت آینده میخواهد که به استخدام نیروهای پرستاری توجه بیشتری داشته و برنامههای موثری را تدوین کند.
وی با ذکر این نکته که برای مقابله با مشکلات کمبود پرستار به استخدام نیروهای حد واسط روی آوردهاند، بیان کرد: در سالهای اخیر، برای حل مشکلات پرستاری به استخدام نیروهای حد واسط روی آوردهاند، اما این دسته از نیروها نمیتوانند از نظر درمانی جایگزین پرستاران شوند. برای مثال، توسعه بهیاری نمیتواند بهجای پرستاری توجیه منطقی داشته باشد؛ به همین خاطر، بهتر است به جای استخدام این گروه، ظرفیت دانشکدههای پرستاری را گسترش داد.
درآمد ناخنکار بیشتر از پرستار
زمانزاده یادآور شد که ترک شغل و عدم ماندگاری نیز از چالشهای بزرگ جامعه پرستاری به شمار میرود، گفت: ماندگاری در حرفه پرستاری پایین است و بسیاری از پرستاران تمایل به تغییر به شغلهای دیگر دارند. درآمد ماهانه یک پرستار حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان برآورد میشود؛ در حالی که یک ناخنکار میتواند چندین میلیون تومان بیشتر از این میزان درآمد داشته باشد. با وجود شرایط دشوار کاری و تعداد بالای بیمارانی که پرستاران تحت مراقبت دارند، همچنان از آنها توقعات بالایی وجود دارد. در حال حاضر، هر پرستار معادل کار ۲ تا ۳ نفر را انجام میدهد. مهاجرتهای شغلی و جغرافیایی به دلیل مشکلات معیشتی رخ میدهد؛ جامعه پرستاری خواهان توجه دولت آینده به مسئله ماندگاری شاغلان در این حرفه است.
سهیمکردن در سیاستگذاریها
وی در ادامه به چالشهای هچمرانی سلامت اشاره کرد و گفت: پرستاران حدود ۶۰ درصد نظام سلامت را تشکیل میدهند. با این حال، آنها در روند تصمیمگیری و سیاستگذاری نظام سلامت نقش بارزی ندارند. یک گروه خاص در این زمینه تسلط دارد که این مسئله میتواند به آسیبهایی برای مردم منجر شود. جامعه پرستاری از دولت آینده درخواست میکند که پرستاران نیز در فرآیند تصمیمگیری و سیاستگذاری لحاظ شوند.
تقسیم عادلانه منابع
رئیس شورای عالی نظام پرستاری به یکی دیگر از خواستههای پرستاران از دولت آینده اشاره کرد و گفت: نظام پرداخت و نحوه توزیع منابع باید بهصورت عادلانه باشد؛ چرا که در حال حاضر، توزیع منابع ناعادلانه است. پرستاران نسبت به توزیع منابع احساس تبعیض میکنند و ارائه یک فرمول برای توزیع عادلانه منابع یکی از دیگر خواستههای آنها به شمار میآید.
وی تأکید کرد که قانون تعرفهگذاری خدمات پرستاری که پس از وقفهای ۱۵ ساله در دولت سیزدهم به اجرا درآمد، نیاز به بهروزرسانی و رفع مشکلات دارد. مشکلات موجود در قانون تعرفهگذاری به حدی است که میزان کارانه دریافتی پرستاران ناچیز است و برخی از آنها ترجیح میدهند نظام پرداخت به قبل از اجرای تعرفهگذاری بازگردد.
تشکیل معاونت پرستاری در دانشگاههای علومپزشکی
زمانزاده با اشاره به اینکه معاونت پرستاری در وزارت بهداشت وجود دارد، بیان کرد: با در نظر گرفتن نقش کلیدی پرستاران در نظام سلامت، تشکیل معاونت پرستاری در دانشگاههای علوم پزشکی یکی دیگر از خواستههای جامعه پرستاری از دولت آینده است.
وی تأکید کرد که نسبت تعداد استاد به دانشجو در رشته پرستاری در وضعیت ناگواری قرار دارد، تصریح کرد: این نسبت حدود یک به بیست است، در حالی که طبق برنامه ششم توسعه، این میزان باید یک به ۱۰ یا یک به ۱۲ باشد. سازمانهای «اداری و استخدامی» و «برنامه و بودجه» باید اقداماتی برای حل مشکلات مربوط به اعضای هیاتعلمی انجام دهند. دریافت حقوق یک استادیار رشته پرستاری حدود ۲۰ میلیون تومان است که برای اساتید ساکن در تهران مبلغ کمتری محسوب میشود. جامعه پرستاری از دولت چهاردهم انتظار دارد به این مسائل و مشکلات توجه کند.
