ترامپ چه برنامه‌ای برای ناتو در سر دارد

یک رسانه آمریکایی پس از گفتگو با چند مقام امنیت ملی و کارشناسان دفاعی که احتمالاً در دولت آینده «دونالد ترامپ» در سمت‌های خود فعالیت خواهند کرد، گزارش داد که ترامپ برای نگه داشتن جایگاه آمریکا در ناتو از کشورهای عضو این ائتلاف نظامی انتظار دارد که نه تنها سهم بیشتری از بار مالی آن را به دوش بگیرند، بلکه باید تغییرات اساسی در رویکرد ناتو نیز برقرار نمایند.

«دن کالدول»، کارشناس دفاعی آمریکایی، به افزایش بدهی‌های ایالات متحده، فشار فوق‌العاده بر نظامیان و ضعف صنعت دفاعی این کشور که نمی‌تواند به طور همزمان با روسیه و چین به مقابله بپردازد، اشاره می‌کند و می‌گوید: «واقعاً دیگر هیچ انتخابی نداریم.»

گزارش‌های مشاوران و افرادی که با سیاست‌های ترامپ نسبت به ناتو آشنایی دارند، اظهار می‌دارند که او در دوره ریاست‌جمهوری خود به حفظ چتر هسته‌ای آمریکا بر فراز اروپا متعهد خواهد بود و نیروی دریایی و پایگاه‌های هوایی‌اش را در آلمان، انگلیس و ترکیه حفظ می‌کند؛ اما ترامپ خواهان آن است که در حوزه‌های پیاده‌نظام، وسایل نقلیه زرهی، تدارکات و توپخانه، شاهد استقلال بیشتری از سوی اروپا باشیم.

به گفته کالدول، ترامپ قصد دارد «تغییری عمده» را به اجرا درآورد و «نقش امنیتی آمریکا به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. او قصد دارد عقب‌نشینی کند و به جای اینکه تامین‌کننده قدرت نظامی اصلی در اروپا باشد، تنها در شرایط اضطراری مداخله نماید.»

علاوه بر این، ترامپ قصد دارد طرحی را مبنی بر دو دسته کردن ناتو پیاده کند، طرحی که در آن کشورهای ناتو بر اساس اینکه آیا ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به مسائل نظامی اختصاص داده‌اند یا نه، از هم متمایز خواهند شد و آمریکا تنها به گروه اول کمک نظامی خواهد کرد. تأمین ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی به عنوان یک استاندارد حیاتی در ناتو مطرح است که تا کنون کشورهای معدودی آن را اجرایی کرده‌اند و بخش اعظمی از هزینه‌های دفاعی این ائتلاف بر دوش چند کشور محدود از جمله آمریکا بوده است.

به گفته پالتیکو، او به حدی برای اجرای این طرح جدی است که اخیراً درباره کشورهایی که این ۲ درصد را تأمین نکرده‌اند، اظهار کرده که اجازه می‌دهد روسیه «هر چه بخواهد» با آنها انجام دهد!

مسئله دیگری که در سیاست ترامپ نسبت به ناتو مطرح می‌شود، موضوع پایان‌دهی به جنگ اوکراین است. طبق گزارش‌ها، ترامپ قصد دارد در صورت پیروزی در انتخابات، به روسیه قول دهد که ناتو دیگر به سمت سره شرقی، خصوصاً به اوکراین و گرجستان گسترش نخواهد یافت و سپس با مسکو بر سر اینکه چه مقدار از قلمرو اوکراین به روسیه تعلق خواهد داشت مذاکره کند.

برخی کشورها همچون آلمان حتی تمایل دارند که بودجه نظامی خود را از ۲ درصد فراتر ببرند و به ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی برسانند، اما مشاوران ترامپ بیان دارند که این هم کفایت نخواهد کرد. «البریج کالبی» که مسئول استراتژی دفاع ملی ترامپ بوده است، می‌گوید: «من با حفظ ناتو موافقم، اما می‌دانم که تنها راه انجام این کار، این است که اروپایی‌ها مسئولیت بیشتری بر عهده بگیرند.»

او ادامه می‌دهد: «نمی‌توانیم ۱۰ برابر آلمانی‌ها تلاش کنیم و باید برای آنها تبعاتی (به خاطر کم‌کاری اروپایی‌ها) در نظر بگیریم. ما خواهان فعال شدن ناتو هستیم، اما تأکید داریم که اروپایی‌ها باید در راس قرار داشته باشند. از ابتدا هم ایده همین بود و دوایت آیزنهاور طرحی مشابه داشت… اکنون ما در اروپا با روس‌ها در حال مبارزه‌ایم، در حالی که می‌دانیم چین و روسیه با هم همکاری می‌کنند و تهدید چین به مراتب جدی‌تر و خطرناک‌تر است.»

به گزارش رسانه آمریکایی، منتقدان ترامپ بر این باورند که اعطای امتیاز به پوتین می‌تواند موجبات آنچه آن‌ها «تمایل به کشورگشایی در مسکو» نام می‌گذارند را تقویت کند. با این حال، ترامپ می‌گوید باید به‌جای ارسال ۶۰ میلیارد دلار سلاح به اوکراین، به حقوق سربازان خود توجه بیشتری داشته باشیم. بزرگ‌ترین چالش این دیدگاه ترامپ این خواهد بود که کشورهای اروپایی ناتو هنوز آمادگی لازم برای ایفای نقش فعال در تأمین امنیت خود را ندارند و هرچند وعده‌هایی برای افزایش سهم خود داده‌اند، اما اکنون بیش از هر زمان دیگری از نظر نظامی و در حوزه انرژی به آمریکا وابسته هستند.

کالبی در واکنش به اظهارات تند برخی رهبران اروپایی، از جمله یک مقام ارشد لتونی که خواستار نابودی روسیه بود، گفت: «آیا ما روسیه را نابود کنیم؟ آن‌ها ۶۰۰۰ سلاح هسته‌ای دارند! سطح ساده‌لوحی برخی افراد در این خصوص برای من غیرقابل‌باور است. من بسیار نگران این موضوع هستم و می‌ترسم که با چنین اقدامات بی‌محابا وارد یک جنگ بزرگ با روسیه شویم.»

«جان بولتون»، مقام سابق دولت ترامپ در ماه فوریه مطرح کرد که هدف ترامپ نه تقویت ناتو، بلکه زمینه‌سازی برای خروج از آن است. با این حال، بیشتر مشاوران او بیان کرده‌اند که بر خلاف رهبران قبلی آمریکا که فقط از کم‌کاری اعضای اروپایی ناتو گله می‌کردند، ترامپ با قاطعیت‌های خود به تقویت ناتو کمک کرده و نیت جدایی ندارد.

بنا به همین گزارش، مشاوران ترامپ تصریح کرده‌اند که اگر او دوباره به کاخ سفید بازگردد، ممکن است حتی نسبت به ۲ درصد تولید ناخالص داخلی هم قانع نشود. به عبارتی، اهداف امنیت ملی ترامپ ممکن است تغییراتی کند و شدت این تغییرات هنوز مشخص نیست. اما آینده ناتو و اروپا به پاسخ این پرسش بستگی دارد.»