یک ارتباط عصبی نوظهور که نواحی پراکنده‌ی عصبی را در مغز، جمجمه و سرتاسر بدن تسهیل می‌کند، ممکن است راهی جدید برای تحقیقات دانشمندان در زمینه درمان میگرن باشد.
پژوهشگران همیشه در جست‌وجوی مکان دقیق منشأ میگرن در مغز بوده‌اند و به دنبال درک چگونگی انتقال درد و نشانه‌هایی از قبیل استفراغ ناشی از این سردردها هستند. آن دسته از افرادی که از میگرن رنج می‌برند، در یک‌سوم موارد با هاله‌ای نورانی که بینایی را مختل می‌کند، آغاز به تجربه درد می‌کنند. این اختلال بصری، ناشی از یک فعالیت ناهنجار گسترده در سطح قشر مغز است.
اما همچنان به‌وضوح مشخص نیست که چه ارتباطی بین این فعالیت‌های داخلی مغز و تأثیر آن‌ها بر گیرنده‌های لنفوسیت‌های درون اعصاب درد وجود دارد.
مغز تحت محافظتی از یک سد خونی قرار دارد که از نفوذ مواد مضر و عوامل بیماری‌زا به دستگاه عصبی مرکزی ممانعت می‌کند. یکی از مراکز عصبی حیاتی در مغز که اعصاب مرکزی را به اعصاب محیطی مرتبط می‌سازد، عقده سه‌قلو (trigeminal ganglion) نامیده می‌شود. این توده‌ای لوبیایی‌شکل از اعصاب، در قسمت پایه جمجمه قرار دارد و اطلاعات حسی از نواحی صورت و آرواره‌ها را به مغز منتقل می‌کند.
پژوهشگران پیشتر تصور می‌کردند که این عقده خارج از سد خونی مغز قرار دارد و به همین دلیل می‌تواند هدف مناسبی برای داروهای جدید میگرن، به‌ویژه داروهای مبتنی بر بازدارنده‌های پپتید مرتبط با ژن کلسی‌تونین (CGRP) باشد. اما این خارج بودن از سد خونی، به آن معنا بود که با مایع مغزی-نخاعی که مغز و نخاع را احاطه کرده، در تماس نیست.
کشف مسیر عصبی جدید میگرن
اکنون، محققان در دانشگاه کپنهاگ در یک مطالعه جدید بر روی موش‌ها به یافته‌های کاملاً متفاوتی دست یافته‌اند. آن‌ها متوجه شدند که مایع مغزی-نخاعی به‌طور مستقیم مولکول‌های پیام‌رسان را به سلول‌های عقده سه‌قلو منتقل می‌کند. در واقع، این مولکول‌ها از طریق مسیری در داخل مِنِنژ، که غشای سه‌لایه اطراف مغز و نخاع را تشکیل می‌دهد، عبور می‌کنند.
این یافته‌ها به کشف یک مسیر ارتباطی میان سیستم‌های عصبی درونی و بیرونی انجامید که احتمالاً ارتباط بین هاله‌های میگرن و سردردها را توضیح می‌دهد.
پژوهشگران در آزمایش‌های تصویربرداری آنی بر روی موش‌ها، انتقال مایع مغزی-نخاعی را از قشر بینایی مغز به ناحیه مشخص هاله میگرن ردیابی کرده و سپس به عقده سه‌قلو پیگیری کردند.
این مایع به سرعت وارد ریشه‌های عقده سه‌قلو شد. آنالیز ساختار مغز موش‌ها نشان داد که این ریشه‌ها فاقد یک پوشش مستحکم هستند که از ورود بیشتر مولکول‌های محلول به عمق عصب‌های سه‌قلو جلوگیری کند. همچنین، محققان دریافتند که مولکول‌های محلول موجود در مایع مغزی-نخاعی از یک سمت قشر به عقده سه‌قلو در طرف همان سمت از سر منتقل می‌شوند، که این موضوع می‌تواند دلیل یک‌طرفه بودن سردردهای میگرن را توضیح دهد.
علاوه بر این، پژوهشگران متوجه شدند که ترکیبات موجود در مایع مغزی-نخاعی پس از بروز هاله‌ها تغییراتی یافته است. این مایع شامل CGRP و دیگر مولکول‌های آزاد شده از قشر پس از افزایش فعالیت ناهنجار مغز بود، که این مولکول‌ها موجب تحریک اعصاب درون عقده سه‌قلو می‌شوند.
نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که ورود مایع مغزی-نخاعی به عقده سه‌قلو می‌تواند علت سردردهای میگرنی باشد. با این حال، این مایع به سرعت به وضعیت عادی خود بازمی‌گردد، که نمایانگر این است که مکانیسم‌های مرتبط با طولانی‌مدت شدن سردردها متفاوت هستند.
دانشمندان امیدوارند که این یافته‌ها به توسعه داروهایی مؤثرتر و هدفمندتر برای افرادی که به داروهای موجود پاسخ مناسب نمی‌دهند، کمک کند.
منبع: دیجیاتو