درست همان‌گونه که اکسیژن موجود در جو برای موجودات زنده‌ای مانند ما امری ضروری به حساب می‌آید، وجود اکسیژن محلول (DO) در آب برای اکوسیستم‌های دریایی و آب شیرین از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به اینکه میلیاردها انسان به زیستگاه‌های آبی برای تأمین غذا و منبع درآمد وابسته‌اند، سطح اکسیژن در این اکوسیستم‌ها به شدت و به سرعت در حال کاهش می‌باشد.
گروهی از پژوهشگران بر این باورند که شاخص اکسیژن‌زدایی در آب می‌بایست به فهرست مرزهای سیاره‌ای افزوده شود؛ فهرستی که نه تنها جامعه بشری را به محدودیت‌ها و آستانه‌هایی متصل می‌سازد، بلکه فضای مناسبی برای رشد و شکوفایی نسل‌های آینده فراهم می‌آورد.
فهم مفهوم مرزهای سیاره‌ای
برای درک درست مفهوم مرزهای سیاره‌ای، می‌توانید زمین را به مثابه یک سفینه فضایی در نظر بگیرید که در حال پرواز در فضاست و تمام حیات را به شکل آشنا با خود حمل می‌کند. مرزهای سیاره‌ای، به معنای حد و مرزهایی هستند که سفینه فضایی ما باید در آن‌ها فعالیت کند تا بتواند شرایط مناسب برای آسایش و بقای تمدن بشری را فراهم آورد. این مرزها همچون ریل‌های ایمنی در ترن هوایی عمل می‌کنند که از انحراف ما از مسیر و غرق شدن در خطر جلوگیری می‌کند.
در حال حاضر، مرزهای سیاره‌ای شامل موارد زیر است: تغییرات آب و هوایی، اسیدی شدن اقیانوس‌ها، تخریب لایه اوزون در استراتوسفر، اختلال در چرخه‌های فسفر و نیتروژن جهانی، میزان از دست رفتن تنوع زیستی، بهره‌برداری از آب شیرین، تغییر در سیستم زمین، بارگذاری آئروسل و انواع آلودگی‌های شیمیایی.
کاهش غلظت اکسیژن محلول در آب به دلایل متعددی رخ می‌دهد؛ به عنوان مثال، آب‌های گرم‌تر نمی‌توانند مقادیر زیادی اکسیژن را در خود نگه دارند و با تشدید انتشار گازهای گلخانه‌ای که دماهای هوا و آب را بالاتر از میانگین‌های تاریخی افزایش می‌دهد، آب‌های سطحی قادر به حفظ این عنصر حیاتی نیستند.
رشد بی‌رویه جلبک‌ها و باکتری‌ها ناشی از ورود مواد آلی و عناصر مغذی در قالب کودهای کشاورزی، فاضلاب و ضایعات صنعتی، به شدت اکسیژن محلول موجود را مصرف می‌کند. در بدترین شرایط، سطح اکسیژن به قدری پایین می‌آید که میکروب‌ها به حالت خفگی درمی‌آیند و از بین می‌روند.
جمعیت میکروبی که به اکسیژن وابسته نیستند، از مواد آلی مرده تغذیه کرده و به طور فزاینده‌ای رشد می‌کنند، به گونه‌ای که نور را کاهش داده و فتوسنتز را محدود می‌سازند و باعث به وجود آمدن چرخه باطل و مرگباری به نام اوتروفیکاسیون می‌شود.
اکسیژن‌زدایی در آب همچنین به واسطه افزایش تفاوت چگالی بین لایه‌های مختلف در ستون آب به وقوع می‌پیوندد. این تغییر می‌تواند به دلیل گرمایش سریع آب‌های سطحی به نسبت آب‌های عمیق و نیز ذوب یخ‌ها و کاهش شوری در سطح اقیانوس‌ها باشد. هر چه تفکیک این لایه‌ها بیشتر باشد، تحرک کمتری بین لایه‌های مختلف ستون آب وجود خواهد داشت که به نوبه خود زندگی موجودات زیر آب را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
تمامی این عوامل به اکوسیستم‌های آبی آسیب جدی وارد کرده است؛ اکوسیستم‌هایی که بسیاری از گونه‌های موجود برای تأمین نیازهای غذایی، آبی، درآمدی و رفاهی خود به آن‌ها وابسته‌اند. با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، رواناب‌های مغذی و ورود کربن آلی (به عنوان مثال، بارگذاری فاضلاب خام)، می‌توان به آرامی یا حتی به طور بالقوه اکسیژن‌زدایی را مهار کرد. گسترش چارچوب مرزهای سیاره‌ای به منظور شامل کردن اکسیژن‌زدایی می‌تواند در این تلاش‌ها یاریگر باشد.