رهگشای ما به دوران تکامل انسان صد سال پیش با کشف یک جمجمه در معدنی در شمال غرب آفریقای جنوبی به طرز شگفتانگیزی تغییر یافت. اکنون پژوهشگران بر این باورند که این جمجمه ممکن است تاریخچهای متفاوت از آنچه پیشتر تصور میشد، داشته باشد.
کشف این جمجمه در سال 1924 به دست «ریموند دارت»، پژوهشگر دیرینهشناسی انسانی، از ابعاد تاریخی با اهمیتی برخوردار بود. چرا که این کشف برای نخستین بار نظریه «تکامل» انسان، ارایه شده توسط چارلز داروین طبیعیدان بریتانیایی، را تأیید نمود که میگوید انسانها و میمونها از اجداد مشترکی برخودار هستند و علاوه بر این، ریشه بشر به قاره آفریقا برمیگردد.
پس از این کشف، با انجام کاوشهای باستانشناسی در غارهای آهکی «استرکفونتَین» که در 70 کیلومتری جنوب غربی پرتوریا واقع شده است، فسیلهای بیشتری پیدا شد.
امروزه این ناحیه به عنوان «گهواره نوع بشر» شناخته میشود و در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.
سایتهای باستانشناسی «سوارتکرانز» و «کرومدرای» نیز در نزدیکی این ناحیه قرار دارند و فسیلهایی از خانواده انسانتباران مانند جنوبیکپی (استرالوپیتکوس)، انسانهای اولیه و پرامردم (پارانتروپوس) در آنها کشف شده است.
در سالهای اخیر، محققان در تعیین قدمت این فسیلها به بررسیهای فراوان پرداختهاند. برخی از آنها عمر این فسیلها را در حدود 3.4 تا 3.7 میلیون سال و متعلق به دوران اولیه زمینشناسی پلیستوسن میدانند، در حالی که گروه دیگری سن آنها را به 2 تا 2.6 میلیون سال پیش نسبت میدهند.
این اختلافات به روشهای مختلف تاریخگذاری که توسط تیمهای تحقیقاتی به کار رفته، برمیگردد.
یکی از چالشهای اصلی در تعیین سن دقیق فسیل «استرکفونتَین» این است که کشفیات اولیه در ناحیه معدنی با استفاده از دینامیت انجام شد که بدین ترتیب زمینه طبیعی فسیلها از بین رفته است.
به همین دلیل، پژوهشگران ناگزیرند که برای تعیین زمینه این فسیلها، آنها را با فسیلهایی از گونههای جانوری در مکانهای دیگر آفریقای جنوبی مقایسه کنند، که شامل گاوهای یالدار، گرازها (از جمله سرده زگیلداران)، میمونها و همچنین بابونهای گلادا میشود.
از سوی دیگر، سنگهای آتشفشانی به دلیل وجود عناصری چون پتاسیم و آرگون، امکان تاریخگذاری دقیق رادیومتری را فراهم میآورند.
گروهی که سن فسیلها را بین 3.4 تا 3.7 میلیون سال تخمین میزنند، از روش تاریخگذاری هستهزایی کیهانی استفاده کردهاند. آنها ضمن بهرهگیری از عمر عناصر بریلیم و آلومینیوم برای برآورد سن سنگهای رسوبی در رسوبات غار، به این نتیجه رسیدهاند.
اکنون به نظر میرسد این اختلافات در رویکردها به حل و فصل نهایی نزدیکتر شده باشد. یک گروه جدید از دانشمندان با استفاده از روشی متفاوت که به تخمین سن فسیلها بر مبنای دندانهای آنها استوار است، سن فسیل کودک تاونگ را 2.58 میلیون سال اعلام کردهاند.
این گروه در تحقیق خود از روش موسوم به «بیوکرونولوژی» بهره بردهاند. به عبارتی آنها به جای استفاده از دندانهای جانداران دیگر، مستقیماً از اندازهگیری دندانهای فسیلهای استرالوپیتکوس بهرهبرداری کردهاند.
دکتر فرانسیس تاکری، پژوهشگر دانشگاه ویتواترسرند در ژوهانسبورگ، در این زمینه میگوید: در این تحقیق از مقایسه تطبیقی با نمونه فسیلهای متعلق به تانزانیا، کنیا و اتیوپی استفاده شده و محدوده زمینشناسی فسیلها نیز مدنظر قرار گرفته است.
وی افزود: «ما طی بررسی دندانهای آسیاب کودک تاونگ، به این نتیجه رسیدیم که سن آن به 2.58 میلیون سال میرسد.»
پژوهشگران تأکید میکنند که برای تعیین دقیقتر سن کودک تاونگ هنوز به نمونههای فسیلی و تحقیقات بیشتری نیاز هست.
منبع: یورونیوز