پدیده کم نظیر عصر حاضر در عالم سیاست، مذاکره کننده ارشد ایرانی که به گواه بسیاری از عقلا و متخصصین مراتب علمی را در کنار دیانت، تقوا و وطن پرستی به تکامل رسانده و به قول مرحوم دعایی؛ ظریف از دیدگاه دوست و دشمن کاربلدترین وزیر امورخارجه ایران از زمان تاسیس این وزارتخانه است.
از دیدگاه رهبر انقلاب وی فرزند انقلاب، شجاع، متدین، خستگی ناپذیر و صاحب احساس مسئولیت بود. ظریف را به جرات میتوان پایه گذار دیالوگ خردمندانه در عرصه سیاست دانست که با توجه به اقدامات وی در دفاع از منافع کشور و برچیدن بساط تحریم گران هنری، کیسینجر معمار سیاست خارجه آمریکا او را دشمن قابل احترام خطاب کرد.
اما دشمنی‌ها و تخریب ظریف چرا شروع شد؟ او می‌توانست بعد از به ثمر نشاندن برجام بار سنگین مسئولیت را بر زمین گذاشته و در اوج خداحافظی کند، ولی ظریف ایران را دو بار از خطر جدی نجات داد بار اول در خروج ایران از ذیل فصل ۷ منشور سازمان ملل و دیگر بار در نجات ایران از چنگال تندروی و رادیکالیسم داخلی در انتخابات ریاست جمهوری چهاردهم.
بعد از ورود ظریف به عرصه انتخابات ریاست جمهوری در حمایت از دکتر مسعود پزشکیان و صحبت‌های قابل تامل وی در میزگرد سیاست خارجی صداوسیما و همچنین سفر‌های استانی متعدد برای حمایت از رییس جمهور منتخب فعلی، او خود را در قامت یک مصلح سیاسی اجتماعی و نجاتگر ایران به نمایش گذاشته و همین اتفاقات شاخک‌های تندرو‌های داخلی را تیز کرد.
ظریف عقلانیت و وطن پرستی برخواسته از دیانت خود را برای نجات ایران خرج کرد تا پنجره‌ای جدید از امید و آینده را به روی مردم باز کند و خاطرات تلخ سه سال گذشته را با لبخند‌های خود به فراموشی بسپارد و همین اقدامات او را هدف سیبل سفارت نوردان و کاسبان تحریم قرار داد که، چون هیچ نقطه منفی و حتی خاکستری از گذشته و زندگی مسعود پزشکیان نداشتند تلاش کردند تا با صعود از دیوار احساسات تندروانه، مقابل اراده مردم ایستاده و به خیال خود ضرب سشتی به جناح توسعه طلب نشان دهند.
نگرش به مذاکره و گفتگو بعنوان یک تجربه جدید برای نجات کشور از تحریم و تهدید‌های خارجی و تدوین شیوه شفاف و مردم سالارانه برای انتخاب کارگزاران دولت چهاردهم با هدف شایسته گزینی و پالایش ساحت کشور از مدیران فرسوده، رویکردی بود که ظریف بنا نهاد و برای مردم به یادگار گذاشت.
بعد از مردم که عامل اصلی پیروزی و استقرار دولت چهاردهم در یکی از خطرناکترین پیچ‌های تاریخی کشور بودند، بدون شک ظریف با خرج کردن از آبرو و اعتبار خود در این مسیر تاریخی نقش اساسی و مهم داشت.
پایان سخن اینکه؛ بقول مرحوم محمود دعایی ایران مدیون ظریف است و ظریف فرزند خلف انقلاب و نظام اسلامی.