در خلال بسیاری از کاوشهای باستانشناسی، وقتی از گنجینههای ارزشمند سخن به میان میآید، معمولاً اشاره به کوزهها یا ظروف سفالی میشود. این اشیاء از نظر علمی میتوانند ارزشهای بینظیری داشته و اطلاعات مهمی درباره نسلهای گذشته را به ما منتقل کنند. اما این بار، دانشمندان واقعاً گنج دیگری را کشف کردهاند. آنها موفق به کشف ظرفی مملو از سکه های طلای باستانی ایران شدند که انتظارش را نداشتند.
کشف شگفتانگیز سکههای طلای ایران به یک درگیری باستانی اشاره دارد
این گنجینه تاریخی در زیر خانهای واقع در شهر نوتیون، یکی از شهرهای باستانی یونان، کشف شده است. این شهر در غرب ترکیه کنونی و ۵۰ کیلومتری ازمیر قرار دارد. روی سکههای بهدست آمده، تصویری از یک کماندار در حال زانو زدن به چشم میخورد. بررسیهای باستانشناسی نشان میدهد که این نماد معمولاً بر روی دریک، سکههای طلای امپراتوری ایران باستان، حک شده است.
پژوهشگران دانشگاه میشیگان بر این عقیدهاند که این سکهها در شهر سارد، که ۹۷ کیلومتر شمال شرقی نوتیون واقع شده، ضرب شدهاند. کریستوفر راته، استاد هنر و باستانشناسی مدیترانه باستان در دانشگاه میشیگان و سرپرست این تیم پژوهشی، اظهار کرده که کشف این سکههای طلای باستانی ایران، کاملاً غیرمنتظره بوده و از ارزش بالایی برخوردار است.
برخی از کارشناسان بر این باورند که امپراتوری ایران از این سکهها بهعنوان بخشی از حقوق نظامیان حامی خود استفاده میکرده است. اما نکته اینجاست که هیچکس نمیتواند تعداد زیادی از این سکههای نفیس را بدون دلیل خاصی رها کند؛ بنابراین، احتمال میرود که یک حادثه بزرگ باعث فراموشی این گنجینه ارزشمند شده باشد.
مطالعات نشان میدهد که این سکهها در حدود قرن پنجم پیش از میلاد ضرب شدهاند و همین زمان میتواند پرده از راز دفن شدن آنها بردارد. به گفته گزنفون، مورخ مشهور یونانی، هر دریک معادل حقوق یک ماهه یک سرباز بوده است. از این رو، کشف یک ظرف پر از سکههای طلای ایران باستان اهمیت ویژهای دارد.
جالب توجه است که سکههای طلای ایران باستان تنها اشیاء کشف شده در این خانه نیستند. در سالهای گذشته، این محل به لطف ظروف سفالی و مجسمههای گوناگون نیز در اخبار علمی مورد توجه قرار گرفته بود. باستانشناسان به این نتیجه رسیدهاند که برخی از دیوارهای این خانه قدمتی بیشتر داشته و به دوران هلنیستی (دوره پس از مرگ اسکندر در سال ۳۲۳ تا ۳۱ پیش از میلاد) تعلق دارند.
در طول قرن ششم پیش از میلاد، نوتیون بههمراه بسیاری از دیگر شهرهای یونانی تحت تصرف امپراتوری ایران درآمد. در قرن پنجم پیش از میلاد، یونانیها موفق شدند بهطور موقتی کنترل این شهر را از دست ایران خارج کنند. اما در قرن چهارم پیش از میلاد، نوتیون دوباره به یکی از ایالتهای ایران تبدیل شد.
بین سالهای ۴۳۰ تا ۴۲۷ پیش از میلاد، گروهی از حامیان پیوستن این شهر به امپراتوری ایران، نوتیون را اشغال کردند که در میان آنها تعدادی یونانی نیز وجود داشت. نهایتاً، یک ژنرال یونانی بهنام Paches موفق شد تعدادی از نیروهای طرفدار ایران را از پای درآورد و مابقی را از شهر بیرون کند.
باستانشناسان بر این عقیدهاند که در خلال این درگیریها، حامیان امپراتوری ایران ناچار شدند حجم زیادی از سکههای طلای خود را در زیر یکی از خانهها مخفی کنند، با این امید که به زودی کنترل شهر را بهدست میآورند. اما هزاران سال بعد، گروهی از محققان آمریکایی موفق به کشف سکههای طلای ایران باستان شدند.
