در بسیاری از اوقات این سوال در ذهن ما متبلور می‌شود که چه زمانی به مرحله “پیری” وارد می‌شویم؟ اما با در نظر گرفتن اینکه ما در سال‌های بیشتری مشغول به کار هستیم و از سلامت بیشتری برخورداریم، آیا سن واقعاً اهمیتی دارد؟ این یک چارچوب بی‌معناست که ما آن را با بازنشستگی یا به عبارتی دقیق‌تر، سن مناسب برای بازنشستگی در ارتباط می‌دانیم.
پیری از چه زمانی آغاز می‌شود؟ این سوالی است که ذهن بسیاری از ما را به خود مشغول کرده است. حتی یک عبارت رایج در میان ایرانیان موجود است که سن تنها یک عدد است و آنچه در شناسنامه ذکر شده لزوماً نشان‌دهنده سن واقعی (سن بیولوژیکی) افراد نیست.
آیا بازنشستگی معادل پیری است؟
در برخی فرهنگ‌ها، بالارفتن سن به معنای بازنشستگی است، فرصتی برای انجام تمام کارهایی که نمی‌توانستید در حین بزرگ کردن فرزندان انجام دهید، ماجراجویی‌های نو و فعالیت‌های ورزشی و تفریحی جدید.
در زمان‌های گذشته که این همه سرگرمی برای پر کردن اوقات فراغت وجود نداشت، مردم تا زمانی که بیمار نمی‌شدند یا مجروح و کشته نمی‌شدند، کار می‌کردند یا به سادگی در حین انجام کار جان خود را از دست می‌دادند.
اما امروز عمر ما به نسبت گذشته طولانی‌تر شده و با توجه به پیشرفت‌های پزشکی، سلامت بیشتری داریم. بالا رفتن سن به تنهایی به وجود آمدن بیماری را ایجاد نمی‌کند. در عصر حاضر، ما بیشتر و بهتر از هر زمان دیگری به بهترین داروها، سالم‌ترین سبک زندگی و روش‌های مختلف پیشگیری از بیماری‌ها دسترسی داریم.
با این حال، هنوز این پرسش در ذهن ما شکل می‌گیرد که چه زمانی به وضعیت “پیری” خواهیم رسید؟ اما با عنایت به اینکه ما سال‌های بیشتری در حال کار کردن و زندگی سالم‌تر هستیم، آیا سن واقعاً اهمیتی دارد؟ این یک ساختار غیرمنطقی است که ما آن را با بازنشستگی یا به عبارتی دقیق‌تر، سن استحقاق برای بازنشستگی پیوند می‌زنیم. بازنشستگی یا پیری به معنای توقف روند کار و زندگی نیست.
زمان بازنشستگی در ۷۰ سالگی
بر اساس گزارشی از سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد، میانگین سن بازنشستگی برای زنان ۶۳.۴ سال و برای مردان ۶۴.۲ سال بود. این گزارش همچنین حاکی از آن است که میانگین سال‌های زندگی افراد پس از بازنشستگی برای مردان تقریباً ۱۸.۷ سال (حداکثر ۲۴ و حداقل ۱۱.۵) و برای زنان ۲۲.۸ سال (حداکثر ۲۶.۴ و حداقل ۱۳.۲ سال) است.
در سطح جهانی، فشارهای فزاینده‌ای برای افزایش سن استحقاق برای صندوق‌های بازنشستگی وجود دارد. سن بازنشستگی ۶۷ سال غیراشکالی نیست، با این حال برخی به سن ۷۰ سال به عنوان زمان بازنشستگی نگاه می‌کنند.
جالب است بدانید که دیدگاه نسبت به سن به سن بیننده بستگی دارد. جوان‌ترها پیری و سن را به شکلی کاملاً متفاوت از کسانی که سن بالاتری را تجربه می‌کنند، درک می‌کنند: این نشان‌دهنده داده‌های ذهنی ضعیفی است که برای نسبت دادن سن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
آیا سن انسان عامل مهمی است؟ از منظر شغلی، افرادی که به نظر مسن‌تر می‌رسند، همچنان مشغول کار هستند، به موقع حاضر می‌شوند، فعال و درگیر کار هستند و ارتباط برقرار می‌کنند و دارای اخلاق کاری بالا هستند، سنشان نباید نکته‌ای قابل توجه باشد.
روش‌های تعیین سن
زمانی: ساده‌ترین روش، شمارش روزها، هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها از بدو تولد است. این شیوه به دلیل توانایی‌اش در نشان دادن زمان‌هایی که ممکن است بیماری‌های مزمن ظاهر شوند، دقیق به حساب می‌آید. با این حال، این اندازه‌گیری تنها یک بعدی است.
بیولوژیکی: در این شیوه از مختلفی از فاکتورها به‌ویژه سبک زندگی، سطح فعالیت و رژیم غذایی برای ارزیابی سن استفاده می‌شود. در فرایند تشخیص سن بیولوژیک، پیش‌بینی می‌شود که بدن شما تا چه حد با زندگی سازگار است. افراد جوانی که در زندگی خود با مشکلات زیادی مواجه‌اند یا خود را تحت فشار قرار می‌دهند، ممکن است با داشتن سن بیولوژیکی بالاتر مواجه شوند و برعکس.
سن اجتماعی: معیاری از عادت‌ها و رفتارهای اجتماعی که در طول زمان شکل گرفته‌اند، این شیوه، نحوه عملکرد و واکنش افراد به محرک‌های اجتماعی را نسبت به هنجارهایی که ما قبول داریم، ارزیابی می‌کند.
دیده‌خواه سایر افراد نسبت به سن به وضعیت سلامت، جغرافیا و سطح تحصیلات آن‌ها بستگی دارد. آنچه در یک کشور به عنوان سن پیری در نظر گرفته می‌شود، ممکن است در یک کشور دیگر این‌گونه تلقی نشود، حتی اگر سن تقویمی یکسان باشد. سالمندی را نمی‌توان به‌طور کلی تعریف کرد زیرا تحت تأثیر شرایط مختلف قرار می‌گیرد.
تعریف سن پیری از نگاه سازمان بهداشت جهانی
سازمان بهداشت جهانی (WHO) به‌طور کلی سن پیری را حدود ۵۵ تا ۶۰ سال می‌دانند، اگرچه برخی محققان آن را بین ۴۵ تا ۶۵ سال نیز تعریف می‌کنند.
واقعیت این است که هیچ عدد جادویی وجود ندارد که بتواند فردی را به عنوان فردی مسن‌تر به حساب آورد. در گزارشی که مجمع جهانی اقتصاد مرسر در سال ۲۰۲۳ تهیه کرده، ۳۹ درصد از افراد مورد تحقیق بیان کردند که سن ۷۰ سالگی شامل پیری می‌شود، در حالی که ۳۷ درصد دیگر بر این باورند که در دهه ۸۰ باید وارد دوران پیری شد و تنها ۱۴ درصد اظهار داشتند که ۶۰ سالگی سن آغاز پیری است.