سیارک آپوفیس که به‌خاطر احتمال تهدیدش برای زمین، با عنوان «خدای آشوب» شناخته می‌شود، به‌سرعت در حال نزدیک شدن به سیاره ماست. محققان اعلام کردند که در نیمه اول سال ۲۰۲۹، این سیارک از فاصله ۳۲ هزار کیلومتری در نزدیکی سطح زمین عبور خواهد کرد؛ فاصله‌ای که از مدار ماهواره‌های ثابت دور زمین هم نزدیک‌تر است!
به نقل از دیجیاتو، سیارک آپوفیس با نام رسمی ۹۹۹۴۲ Apophis در تاریخ ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ (برابر با ۲۵ فروردین سال ۱۴۰۸) از نقطه نزدیکی به زمین خواهد گذشت. طبق تحقیقات انجام شده، در این زمان، این سیارک در برخی قسمت‌های نیمکره شرقی زمین با چشم غیرمسلح قابل‌مشاهده خواهد بود.
در این زمینه، پژوهشگران و اخترشناسان آژانس فضایی ناسا و دیگر موسسات علمی از سرتاسر جهان اعلام کرده‌اند که آپوفیس را به‌طور مداوم زیر نظر خواهند داشت. برای پیگیری تغییرات مسیر این سیارک، می‌توانید به این صفحه مراجعه کنید.
آپوفیس به طول تقریبی ۳۷۰ متر، یکی از خطرناک‌ترین اجرام نزدیک به زمین به شمار می‌آید. با این حال، کارشناسان خاطرنشان می‌کنند که برغم نام ترسناک این سیارک، شانس برخورد آن با زمین بسیار پایین است. دکتر «سارا تامپسون»، اخترفیزیکدان برجسته ناسا گفت:
«آپوفیس در سال ۲۰۲۹ در شرایطی نیست که مستقیماً به زمین برخورد کند. اما ما آن را به‌دقت رصد خواهیم کرد، زیرا اجسام فضایی می‌توانند در طول زمان، رفتار غیرقابل پیش‌بینی از خود نشان دهند.»
تامپسون افزود: «[احتمال برخورد] یک در میلیون است؛ اما این احتمال وجود دارد. ما از تمامی روش‌هایی که در اختیار داریم، برای محاسبه حرکت آن بهره‌برداری می‌کنیم و تلاش خواهیم کرد که از وقوع هر گونه غافلگیری جلوگیری کنیم.»
اگر آپوفیس با زمین برخورد کند چه عواقبی در پی خواهد داشت؟
براساس گفته‌های دانشمندان، در صورت برخورد آپوفیس با زمین، پیامدهای آن بسیار وخیم خواهد بود. برخورد یک سیارک با این ابعاد (قطر ۳۷۰ متر) انرژی معادل بیش از ۱۲۰۰ مگاتن TNT را آزاد خواهد کرد که قادر است بخش وسیعی از زمین را ویران کند. این پدیده عواقب محلی و جهانی – شامل سونامی و اختلالات شدید جوی – خواهد داشت.
با این حال، دکتر «دیوید فرنوچیا» از مرکز پژوهش‌های اجرام نزدیک به زمین ناسا اعلام کرد که تحلیل‌های انجام شده نشان می‌دهند که این سیارک حداقل تا قرن آینده تهدیدی برای زمین نخواهد بود: «برخورد در سال ۲۰۶۸ نیز ممکن نیست.»
در سال ۲۰۲۱، آپوفیس به زمین نزدیک شد و پژوهشگران از آن فرصت برای اصلاح محاسبات مداری این سیارک به دور خورشید از طریق رصدهای رادیویی بهره بردند. به‌طور کلی، این سیارک هر ۷ سال یکبار به زمین نزدیک می‌شود، اما از دیدگاه دانشمندان، مهم‌ترین لحظه نزدیک شدن آن در سال ۲۰۲۹ خواهد بود.
ناسا مأموریت فضاپیمای «اسیریس-رکس» خود را که اکنون با نام «اسیریس-اپکس» شناخته می‌شود، برای تحقیقات دقیق بر روی سیارک آپوفیس تغییر داده است. این فضاپیما در سال گذشته (۲۰۲۳) مأموریت جمع‌آوری نمونه از سیارک بنو را با موفقیت انجام داده و در نظر دارد در سال ۲۰۲۹ برای بررسی آپوفیس، به آن نزدیک شود و به‌مدت ۱۸ ماه تحقیقاتی انجام دهد.
این فضاپیما به نقشه‌برداری از سطح آپوفیس خواهد پرداخت، ترکیب آن را تحلیل خواهد کرد و هر گونه تغییری که در مسیر حرکت سیارک رخ دهد، ثبت خواهد کرد.
سیارک آپوفیس: خصوصیات
این سیارک بالغ بر ۴.۶ میلیارد سال پیش تشکیل شده و در واقع بقایای منظومه شمسی ابتدایی به شمار می‌رود. آپوفیس در سال ۲۰۰۴ توسط رصدگران «رصدخانه ملی کیت پیک» کشف شد و به سرعت شهرت یافت.
این سیارک از ترکیب مواد سیلیکاتی و نیکل و همچنین دیگر مواد تشکیل می‌شود و در دسته سیارک‌های نوع S (سیارک‌های سنگی) طبقه‌بندی می‌گردد. قطر آن حدود ۳۷۰ متر و جرم آن به‌طور تقریبی ۲۷ میلیون تن برآورد می‌شود و شکلش شبیه به بادام‌زمینی است.
سرعت مداری آپوفیس در زمان نزدیکی به زمین به حدود ۳۰ کیلومتر بر ثانیه می‌رسد. این سیارک در مداری به دور خورشید می‌چرخد و هر ۷ سال یکبار به زمین نزدیک می‌شود. نام آپوفیس برگرفته از «خدای آشوب» در اساطیر مصر باستان است که به دلیل احتمال برخورد آن با زمین انتخاب شده است.
چنانچه آپوفیس به زمین برخورد کند، انرژی معادل بیش از ۱۲۰۰ مگاتن TNT آزاد خواهد شد. این حجم انرژی به میزان قابل توجهی برای ویرانی یک منطقه بزرگ کفایت می‌کند و به وقوع یک فاجعه جهانی منجر خواهد شد. با این حال، طبق محاسبات کنونی، این سیارک در نزدیک‌ترین زمان ممکن به زمین نخواهد برخورد، اما نزدیک شدن آن فرصت منحصر به‌فردی برای رصد و مطالعات علمی را فراهم می‌کند.