خواننده شخصیت شیرشاه از دنیا رفت

جیمز ارل جونز، هنرپیشه معروف و برجسته، که به عنوان صداپیشه دارث ویدر در «جنگ ستارگان» و نقش موفاسا در «شیر شاه» شناخته می‌شود، در سن ۹۳ سالگی درگذشت.

او که یکی از چهره‌های نامدار سینما، تلویزیون و تئاتر بود، با صدای منحصر به فرد و باریتون بی‌نظیرش، تصویر شخصیت شرور دارث ویدر را به یک نماد تبدیل کرد و در خانه‌اش واقع در نیویورک چشم از جهان فرو بست. جونز ۹۳ سال داشت.

جونز به عنوان یکی از پیشگامان بازیگران سیاهپوست، نقش‌های به یاد ماندنی را در کارنامه‌اش دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به صدای شاه موفاسا در انیمیشن «شیر شاه» دیزنی که در سال ۱۹۹۴ منتشر شد، اشاره کرد.

در میان بیش از ۸۰ نقشی که در سینما ایفا کرده، فیلم «دکتر استرنج لاو» به کارگردانی استنلی کوبریک در سال ۱۹۶۴، به عنوان اولین اثر بلند سینمایی او مطرح است.

جونز که فعالیت‌هایش در عرصه تئاتر هم چشمگیر بود، چهار مرتبه نامزد دریافت جوایز تونی شد و در سال‌های ۱۹۶۹ و ۱۹۸۷ برای نقش‌هایش در «امید سفید بزرگ» و «حصارها» به ترتیب جوایزی را از آن خود کرد.

او در سال ۱۹۷۰ در نسخه سینمایی نقش جک جانسون را دوباره ایفا کرد و این نقش منجر به نامزدی‌اش برای جایزه اسکار شد.

جونز به عنوان یک هنرمند برجسته، ۸ بار نامزد دریافت جایزه امی شد و در سال ۱۹۹۱ موفق شد دو بار این جایزه را برای نقش مکمل در مینی‌سریال «موج گرما» و نقش اول در درام «آتش گابریل» بگیرد. وی همچنین به عنوان نخستین بازیگری که در یک سال دو جایزه امی را برد، شناخته می‌شود.

دریافت جوایز معتبری چون جایزه مرکز کندی در سال ۲۰۰۲، جایزه یک عمر دستاورد هنری از انجمن بازیگران سینما در سال ۲۰۰۹ و همچنین اسکار افتخاری در سال ۲۰۱۱، از جمله افتخارات اوست. با کسب جایزه گرمی در سال ۱۹۷۷ برای آلبوم کلامی، جونز به یکی از معدود هنرمندانی تبدیل شد که موفق به کسب تمامی جوایز معتبر EGOT شده است.

حضور تأثیرگذار و صدای دلنشین او، کارنامه‌اش را غنی و به او جایگاه ویژه‌ای در نقش‌های شکسپیری بخشید. آثار بزرگی چون «مکبث» و «اتللو» بخشی از کارهای وی بوده است. جونز همچنین راوی چندین مستند از جمله «مالکوم ایکس» (۱۹۷۲) و «دیس نیچر» (۲۰۰۷) بود.

در کارنامه تلویزیونی‌اش، بیش از ۷۰ برنامه و مینی‌سریال را در کارنامه داشت، از جمله «ریشه‌ها» و «قتل‌های کودکان آتلانتا»، همچنین در نقش‌های مهمان در برنامه‌هایی چون «سیمپسون‌ها»، «نرده‌های حصار»، «نظم و قانون»، «فریزر» و «خانه» نیز ایفای نقش کرد.

برای مشهورترین کارش، یعنی صداپیشگی دارث ویدر در سال ۱۹۷۷ برای «جنگ ستارگان: امیدی جدید»، جونز تنها ۷۰۰۰ دلار دستمزد دریافت کرد و در سال ۱۹۸۳ با «بازگشت جدای»، نامش به طرز نزدیکی با یکی از به یادماندنی‌ترین و ترسناک‌ترین شخصیت‌های شرور تاریخ سینما گره خورد. او دوباره صدای ویدر را در «اپیزود سوم – انتقام سیث» در سال ۲۰۰۵ و «روگ وان: داستانی از جنگ ستارگان» در همان سال به عهده گرفت، اما برای سریال «اوبی وان کنوبی» در سال ۲۰۲۲ اجازه داد تا از صداهای آرشیوی و فناوری هوش مصنوعی برای بازسازی صدای ویدر استفاده شود.