جرم گوش که به عنوان موم یا سرومن شناخته می‌شود، ترکیبی از چربی، سلول‌های مرده پوست و ترشحات غدد موجود در کانال گوش بیرونی است. موم گوش به عنوان یک ماده سالم در گوش شما عمل می‌کند و وظیفه تمیزکنندگی را ایفا می‌نماید.
این ترکیب دارای خواص محافظتی، ضدباکتری و لغزنده‌کننده است و از پرده گوش تا مجرای خارجی آن حرکت کرده و کانال گوش را پاکیزه می‌کند و سپس خشک شده و ریزش می‌یابد.
این فرآیند به طور خودکار انجام می‌شود و در شرایط عادی نیازی به مداخله در آن نیست. در واقع، اگر موم گوش وجود نداشته باشد، گوش خشک و خارش‌دار می‌شود.
تمیز کردن گوش به صورت مکرر و مداوم کار درست و معقولی نیست. افرادی که به این عمل عادت دارند، ممکن است برای گوش خود مشکلاتی ایجاد کنند، چرا که پوست داخل کانال گوش و پرده گوش از حساس‌ترین نواحی پوستی بدن به شمار می‌آیند. بنابراین، باید به این بخش از بدن توجه و احتیاط بیشتری داشت. استفاده از گوش پاک کن، با این که روشی رایج محسوب می‌شود، اما به هیچ وجه یک روش علمی به حساب نمی‌آید.
برای تمیز کردن گوش، نباید چیزی به درون گوش خود فرو کنید، زیرا گوش‌ها با تولید مایعات طبیعی عملکرد پاک‌کنندگی خود را به خوبی انجام می‌دهند.
چندین علامت وجود دارند که نشان می‌دهند گوش شما از جرم پر شده است، از جمله درد گوش، احساس فشردگی در گوش، کاهش شنوایی، وزوز گوش و خارش یا خروج ترشحات. در صورت تمایل به خارش گوش یا خارج کردن جرم، هرگز از گوش پاک کن، سنجاق، انگشت یا هر شی دیگری استفاده نکنید؛ چرا که این اقدامات باعث می‌شود جرم بیشتر به سمت داخل گوش رانده شود و می‌تواند منجر به انسداد و کاهش شنوایی شود. پژوهشگران این عمل را با خطر آسیب به شنوایی یا حتی از دست دادن کامل آن مرتبط می‌دانند.
جرم گوش تا زمانی که کانال گوش به طور کامل مسدود نشده باشد، باعث افت شنوایی نمی‌شود و ممکن است فرد حتی متوجه احساس پر بودن گوش خود نیز نشود. اما وقتی انسداد کامل شود، فرد متوجه احساس فشردگی و کاهش شنوایی می‌گردد. این وضعیت معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که هنگام استحمام، آب به داخل کانال گوش نفوذ کرده و حالت جرم موجود در آن را افزایش می‌دهد.
در صورت بروز کیپ شدن گوش و کاهش شنوایی ناشی از جرم، به پزشک مراجعه کنید تا گوش شما به طور صحیح شستشو داده شود. مطمئن باشید که بعد از شستشوی گوش، شنوایی شما به حالت طبیعی خود بازمی‌گردد. هرگز به صورت خودسرانه اقدام به دستکاری گوش خود برای خارج کردن جرم نکنید.
بررسی وضعیت سلامتی از طریق جرم گوش
با دقت در رنگ و غلظت جرم گوش می‌توان اطلاعات قابل توجهی درباره وضعیت سلامتی و اتفاقات درون بدن به دست آورد.
جرم گوش آبکی و سبز
عرق زیاد ممکن است باعث ورود رطوبت به داخل گوش و مخلوط شدن آن با جرم گوش شود و نتیجه آن ایجاد حالتی آبکی در موم گوش است. اما چنانچه عرق نکرده‌اید و جرم گوش به صورت آبکی سبز یا زرد پررنگ مشاهده می‌شود، این می‌تواند نشانه‌ای از عفونت گوش باشد.
جرم گوش خشک یا چسبناک
این حالت در بین نژادهای مختلف متفاوت است. تحقیقات نشان می‌دهد که بیشتر افراد قاره آسیا دارای جرم گوش خشک هستند، در حالی که ساکنان قاره‌های آفریقا و اروپا بیشتر جرم گوش چسبناک یا مرطوب دارند. مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که انواع مختلف موم گوش به عنوان یک واکنش به شرایط محیطی از نیاکان ما به ارث رسیده است.
جرم گوش با بوی تند
این نوع جرم می‌تواند نشانه‌ای از عفونت یا آسیب‌دیدگی در ناحیه میانی گوش باشد و ممکن است علائمی چون اشکال در قسمت میانی گوش، مشکلات حفظ تعادل بدن، وزوز گوش، و احساس پری یا انسداد گوش را به همراه داشته باشد. در صورت بروز این علائم، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
عفونت یا پارگی پرده گوش می‌تواند به بروز رشد غیرطبیعی پوست روی پرده (ضایعات پوستی) منجر شود که مانند کیست خواهند بود. این ضایعات پوستی به شکل جرم و آلودگی از گوش بیرون زده و منجر به درد و انسداد مجرای گوش خواهند شد.
تجمع جرم گوش
این مسئله نادر بوده و به جای این که جرم به طور طبیعی از گوش خارج شود، در آنجا انباشته می‌شود و در گذر زمان ممکن است علائمی نظیر درد و احساس پری گوش را بروز دهد.
جرم گوش پوسته‌پوسته
این نوع جرم نشانه‌ای از بیماری نیست، بلکه به دنبال بالا رفتن سن، جرم گوش به صورت لایه‌ای یا پوسته‌پوسته درمی‌آید. به طور کلی با افزایش سن، غدد ترشح‌کننده فعالیت خود را کاهش می‌دهند. در این شرایط هیچ خطری سلامت شما را تهدید نمی‌کند.