تحقیقات انجام شده توسط متخصصان تغذیه و سلامت در یکی از دانشگاه‌های معتبر نیجریه نشان می‌دهد که پیاز می‌تواند در صورتی که همراه با داروی دیابت مصرف شود، قند خون را تا ۵۰ درصد کاهش دهد. یک کارشناس تغذیه دیگر نیز به بیان این نکته پرداخت که برخی گیاهان و سبزیجات دیگر نیز در تنظیم قند خون مؤثر هستند.
لوزالمعده افرادی که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند، نمی‌تواند انسولین کافی برای کنترل قند خون تولید کند؛ بنابراین، ممکن است قند خون آن‌ها به سطوح خطرناکی برسد.
تحقیقاتی که به‌تازگی در نودوهفتمین کنفرانس سالانه انجمن غدد درون‌ریز در سن‌دیگو ارائه شده است، نشان دهنده این است که پیاز، وقتی با داروی دیابت متفورمین ترکیب شود، می‌تواند به شدت قند خون و میزان کلسترول را کاهش دهد.
این پژوهشگران بررسی‌های خود را بر روی موش‌ها انجام دادند. آن‌ها به سه گروه موش صحرایی که به‌طور پزشکی مبتلا به دیابت شده بودند، مقادیر مختلفی عصاره پیاز داده و تأثیر آن بر اثربخشی دارو را مورد بررسی قرار دادند.
نتایج این بررسی‌ها نشان داد موش‌های دیابتی که به ازای هر کیلوگرم وزن بدن ۴۰۰ و ۶۰۰ میلی‌گرم عصاره پیاز دریافت کردند، به‌ترتیب ۳۵ و ۵۰ درصد کاهش در سطح قند خون نسبت به سطح پایه را تجربه کردند که نشان‌دهنده کاهش قابل توجهی است.
علاوه بر این، عصاره پیاز توانست سطح کلسترول کل موش‌های دیابتی را کاهش دهد و نتایج به‌دست آمده حاکی از بیشترین تأثیر آن بود.
دکتر خدیجه رحمانی، استاد رشته تغذیه در دانشگاه شهید بهشتی، نتایج این تحقیق را تأیید کرده و به تبیین دلایل تأثیرگذاری پیاز بر کاهش قند خون پرداخته و غذاهایی را که بیماران دیابتی باید از آن‌ها پرهیز کنند، ذکر کرد. او همچنین به دیگر گیاهانی که در کاهش قند خون مفید هستند، اشاره کرده است.
چرا پیاز؟
دکتر رحمانی ضمن تأیید تأثیر مثبت پیاز بر قند خون می‌گوید: وجود انسولین گیاهی به همراه ویتامین C در پیاز می‌تواند در کاهش قند خون مؤثر باشد، اگرچه اطلاعات دقیقی از درصد آن در دسترس ندارم. همچنین باید خاطرنشان کرد که پیاز خام در این راستا مؤثرتر است. پیاز و سیر نیز به خاطر ترکیبات آلیسینی که دارند، به کاهش قند خون و چربی کمک کرده و با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود در پیشگیری از بیماری‌های متابولیک و سرطان نقش دارند.
گیاهان کاهنده قند خون
این استاد تغذیه به برخی گیاهان و میوه‌های مفید برای کاهش قند خون نیز اشاره کرده و می‌گوید: تحقیقات نشان داده‌اند که شنبلیله و بامیه نیز می‌توانند در رفع قند خون مؤثر باشند. دانه‌های شنبلیله سرشار از فیبرهای حل‌شدنی هستند که به کنترل سطح قند خون یاری می‌رسانند. فیبر موجود در بامیه نیز به کنترل قند خون کمک می‌کند و فرآیند جذب قند را کندتر می‌کند؛ بنابراین مصرف آن برای افراد مبتلا به دیابت مفید است. کلم بروکلی نیز می‌تواند به کاهش قند خون کمک کند. وقتی کلم بروکلی خرد یا جویده می‌شود، سولفورافان که نوعی ایزوتیوسیانات است، تولید می‌گردد که به کاهش قند خون می‌انجامد. به‌طور کلی می‌توان گفت مصرف سبزیجات چلیپایی همانند کلم بروکلی احتمال خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش می‌دهد.
او در ادامه می‌افزاید: به‌طور کلی، سبزیجات به خاطر محتوای فیبر خود، و همچنین نان‌های سبوس‌دار و حبوبات به‌خاطر فیبر محلولی موجود در آن‌ها، قادرند در کاهش قند خون مؤثر باشند. این مواد غذایی همچنین در کاهش چربی خون نیز تأثیر مثبت دارند.
تغذیه دیابتی‌ها
دکتر رحمانی در مورد نوع تغذیه مناسب بیماران دیابتی بیان می‌کند: افراد دیابتی نیازی به پیروی از رژیم غذایی سخت‌گیرانه ندارند، بلکه مهم‌ترین عامل در مدیریت دیابت، کنترل کالری و اجتناب از هر نوع غذایی است که از نشاسته یا آرد سفید تهیه می‌شود. همچنین مصرف نوشابه و شیرینی برای آن‌ها ممنوع است. نشاسته و قندهای ساده، حتی قند طبیعی میوه‌ها نیز می‌توانند باعث افزایش قند خون شوند. میوه‌هایی همچون هندوانه که دارای قند هستند، باید به‌طور محدود مصرف شوند. به‌گونه‌ای که از هر دو واحد میوه، یک واحد می‌تواند شامل میوه‌ای شیرین باشد و برای واحد دیگر، میوه‌هایی با قند کمتر یا بدون قند مانند مرکبات در نظر گرفته شود.