شکاف درآمدی افزایش یافت/ ۴۷.۵ درصد از درآمد در دست ۲۰ درصد از جمعیت!

ضریب جینی به عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی برای ارزیابی نابرابری‌های درآمدی در جامعه محسوب می‌گردد. این عدد که در دامنه‌ای بین صفر و یک قرار دارد، نشان‌دهنده توزیع کاملاً برابر درآمد یا ثروت با عدد صفر و نابرابری تمام‌عیار با عدد یک است.

مرکز آمار ایران گزارشی از ضریب جینی خانوارهای ایرانی در سال ۱۴۰۲ منتشر کرده که بر اساس آن، این عدد برای households در سطح کشور برابر با ۰.۳۹۷۹ می‌باشد که نسبت به سال قبل افزایش ۰.۰۱۰۲ را نشان می‌دهد.

به علاوه، ضریب جینی خانوارهای ساکن در مناطق شهری و روستایی کشور به ترتیب ۰.۳۸۲۰ و ۰.۳۵۸۳ ثبت شده است که این موارد نسبت به سال گذشته به ترتیب ۰.۰۱۲۴ افزایش و ۰.۰۰۶ کاهش را تجربه کرده‌اند.

کل کشور در سال ۱۴۰۲

بر اساس این گزارش، سهم بیست درصد از جمعیت با کمترین هزینه و همچنین افرادی با بیشترین هزینه به ترتیب ۵.۹۵ و ۴۷.۵۰ درصد است؛ نسبت بین ده، بیست و چهل درصد پرهزینه‌ترین جمعیت به ده، بیست و چهل درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت نیز به ترتیب ۱۳.۹۵، ۷.۹۹ و ۴.۲۰ است. به عبارت دیگر، ۲۰ درصد از جمعیت که در پایین‌ترین سطح درآمد قرار دارند (دو دهک ابتدایی) تنها ۵.۹ درصد از درآمدهای ملی را در اختیار دارند، در حالی که ۲۰ درصد از جمعیت با بالاترین درآمد (دو دهک پایانی) به تنهایی ۴۷.۵ درصد از درآمد جامعه را به خود اختصاص داده‌اند.

در زمینه توزیع درآمد، شاخص‌های دیگری از جمله شاخص‌های تیل، اتکینسون و پالما نیز وجود دارند که برای به تصویر کشیدن وضعیت درآمدی پردرآمدها و کم درآمدها کارایی دارند؛ به طوریکه شاخص پالما به ۱.۹۵ و شاخص تیل به ۰.۲۷۲۳ رسیده است. همچنین، عدد شاخص اتکینسون برابر با ۰.۲۳۴۹ اعلام شده است.

مناطق شهری

سهم بیست درصد از جمعیت با کم‌ترین و بیشترین هزینه در مناطق شهری به ترتیب ۶.۶۰ و ۴۶.۵۴ درصد است و نسبت بین ده، بیست و چهل درصد پرهزینه‌ترین به ده، بیست و چهل درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت به ترتیب ۱۱.۸۸، ۷.۰۵ و ۳.۸۸ است.

مناطق روستایی

در مناطق روستایی کشور، سهم بیست درصد از جمعیت با کم ترین و بالاترین هزینه به ترتیب ۶.۸۵ و ۴۳.۸۲ درصد است و نسبت ده، بیست و چهل درصد پرهزینه‌ترین به ده، بیست و چهل درصد کم‌هزینه‌ترین جمعیت در مناطق روستایی به ترتیب ۱۰.۲۶، ۶.۴۰ و ۳.۶۵ می‌باشد. همچنین، شاخص پالما ۱.۵۶ و شاخص تیل ۰.۲۱۴۲ است. عدد شاخص اتکینسون نیز برابر با ۰.۱۹۱۹ است.

شکاف درآمدی در کدام استان‌ها کمتر و بیشتر است؟

بر اساس این گزارش، در سال ۱۴۰۲، در مناطق شهری، استان کرمان با ضریب جینی ۰.۲۶۲۵ کمترین و استان سیستان و بلوچستان با ۰.۴۱۹۸ بیشترین ضریب جینی را در بین استان‌ها به خود اختصاص داده‌اند. همچنین در مناطق روستایی، استان کرمان با عدد ۰.۲۴۱۳ کمترین و استان همدان با ضریب جینی ۰.۳۹۴۸ بیشترین مقدار را داراست.