خال‌ها می‌توانند زیبایی خاصی به چهره فرد ببخشند و حتی الهام‌بخش اشعار شاعران شوند، اما در عین حال ممکن است شکل ناخوشایندی به خود بگیرند که افراد را وادار به انجام اقداماتی برای حذف آن‌ها کند. در مواردی نیز خال‌ها می‌توانند به خطرناک‌ترین شکل خود تبدیل شوند و در زمانی که فرد حتی فکرش را نمی‌کند، به سرطان تبدیل شوند.
چگونه می‌توان خال‌های خطرناک را از خال‌های بی‌خطر تشخیص داد؟
اولین اقدام، شناسایی اینکه آیا خال مورد نظر مادرزادی است یا به تازگی روی پوست شما نمایان شده است. برای خال‌های جدید، حتماً به پزشک مراجعه نمایید.
حال چگونه یک خال مادرزادی را شناسایی کنیم؟ برای این منظور، یک روش ساده در نظر گرفته شده است: عکس‌های نوزادی خود را بیابید و با دقت به آن‌ها نگاه کنید. خال‌های مادرزادی یا ملانوسینیک‌ها، که نامشان نیز ناشی از همین موضوع است، همواره از لحظه تولد در کنار شما بوده و در برخی موارد نادر ممکن است در یکی دو سال اول زندگی نیز ظاهر شوند که به آن‌ها ملانوسینیک‌های تاخیری گفته می‌شود.
خال ملانوسینیک در واقع نتیجه تکثیر سلول‌های رنگدانه‌ای خوش‌خیم در اپیدرم (لایه بیرونی پوست) می‌باشد که می‌تواند در نواحی مختلفی از اپیدرم، درم (لایه میانی پوست) یا حتی هردو، و در نواحی مختلف بدن از جمله تنه، سر، گردن و غیره رخ دهد.
احتمال پیدایش خال‌های مادرزادی در جمعیت به‌طور کلی کمتر از ۳ درصد است.
خال بزرگ به چه اندازه‌ای گفته می‌شود؟
پزشکان خال‌های مادرزادی را بر اساس ابعاد آن‌ها طبقه‌بندی می‌کنند. اگر این خال‌ها اندازه‌ای کمتر از ۵/۱ سانتی‌متر مربع داشته باشند، به عنوان خال کوچک شناخته می‌شوند. در صورتی که ابعاد بین ۵/۱ تا ۲۰ سانتی‌متر مربع باشند، به آن‌ها خال متوسط می‌گویند و وقتی که از ۲۰ سانتی‌متر مربع بزرگتر باشند، آن‌ها را خال‌های مادرزادی بزرگ نامگذاری می‌کنند.
زمینه ظهور این خال‌ها معمولاً از شش ماهگی جنین وجود دارد. وراثت نقش عمده‌ای در بروز این خال‌ها ایفا می‌کند و همچنین مصرف برخی داروها و بروز عفونت در بدن ممکن است منجر به جهش ژنتیکی و پیدایش چنین خال‌هایی شود. بسیاری از اوقات، افرادی که خال مادرزادی دارند، دارای سابقه خانوادگی هستند و می‌توان در نسل‌های قبلی فردی با همین ویژگی را پیدا کرد.
خال‌های کوچک و متوسط معمولاً به شکل گرد یا بیضی و قرینه به نظر می‌رسند و در زمان تولد معمولاً کمی برجسته هستند.
خال‌های بزرگ معمولاً نواحی وسیع‌تری از بدن را پوشش می‌دهند و به وفور در ناحیه کمر و باسن قابل مشاهده هستند. حتی در برخی موارد، ظهور این خال‌ها در ناحیه موهای سر نیز مشاهده می‌شود. جالب است که در بسیاری از موارد، تعدادی خال کوچک نیز در اطراف خال بزرگتر وجود دارد.
خال‌های بزرگ، پرخطر و غافلگیرکننده
وجود خال‌های بزرگ به خصوص در ناحیه سر و گردن و خط وسط کمر، به ویژه بر روی ستون فقرات، نگرانی بیشتری را درباره درگیری بافت‌های اطراف مغز و نخاع ایجاد می‌کند و در این شرایط انجام ام.آر.آی الزامی است.
این خال‌ها می‌توانند به نوع بدخیم ملانوم تبدیل شوند. همچنین با افزایش سن، خطر درگیری بافت مغز و نخاع مطرح نمی‌شود، بلکه ممکن است فشار مایعات مغزی و نخاعی نیز در این افراد افزایش یابد.
خطر ابتلا به ملانوم بدخیم در ارتباط نزدیکی با اندازه خال وجود دارد و احتمال ابتلا در افرادی که خال‌های کوچک و متوسط مادرزادی دارند، بسیار کم است.
دلایل اصلی عمل جراحی برای خال‌های مادرزادی، پیشگیری از تبدیل خال‌های بزرگ به ملانوم و حفظ زیبایی فرد است. سن بیمار عامل مهمی در تصمیم‌گیری برای انجام جراحی است.
در مورد خال‌های کوچک، به دلیل غلبه جنبه زیبایی، اقدامات فوری ضرورت ندارد و معمولاً برنامه‌ریزی برای جراحی پس از رسیدن به سن بلوغ انجام می‌شود. اما در مورد خال‌های بزرگ، به دلیل خطر ملانوم، درمان باید هر چه سریع‌تر آغاز شود، هرچند که جراحی فوراً بعد از تولد انجام نمی‌شود زیرا نوزادان تحمل بیهوشی ندارند.
خال‌های معمولی که بعد از سن ۵ سالگی ظاهر می‌شوند، در اکثر افراد وجود دارند. در برخی موارد، پس از حذف این خال‌ها، ممکن است توده‌های اضافه یا کلوئید ایجاد شده یا خال‌ها دوباره خود را نشان دهند، که این امر بیشتر به سن بیمار و مکان برداشتن خال مربوط می‌شود. برای مثال اگر خال در نواحی گردن، بین کتف‌ها یا در زیر چانه باشد، احتمال ایجاد کلوئید یا بافت اضافی پس از عمل به ویژه در جوان‌ترها بیشتر است.
استفاده از روش‌های غیرجراحی برای حذف خال‌های اکتسابی می‌تواند منجر به بازگشت مجدد خال‌ها شود، چرا که تا زمانیکه سلول‌های رنگدانه‌ای خال به طور کامل از بین نروند، خطر عود عارضه وجود دارد.
روش‌هایی مانند لیزر و تکنیک‌های سطحی، به دلیل ارائه نتایج زیبایی بیشتر، همواره با ریسک بازگشت خال‌ها همراه هستند.
خال‌های پوستی نیاز به محافظت در برابر آفتاب دارند
مریم انصار، متخصص پوست و مو، در این باره بیان کرد:
«افرادی که دارای خال‌های پوستی، کک و مک و دیگر ناهنجاری‌های رنگدانه‌ای هستند، باید علاوه بر استفاده از کرم‌های ضد آفتاب، از پوشش مناسب مانند کلاه و لباس در برابر نور خورشید بهره ببرند. تابش نور آفتاب می‌تواند موجب تغییر شکل، تیره‌تر و بزرگتر شدن خال‌ها شده و خطر تغییرات بدخیم را افزایش دهد.
خال‌های پوستی عمدتاً خال‌های رنگی هستند که از نظر ظاهری یا صاف یا برآمده‌اند و اگر برآمده باشند، به رنگ قهوه‌ای، مشکی یا همرنگ پوست هستند.
خال‌های رنگی از لحاظ زیبایی برای خانم‌ها اهمیت دارند و همچنین از نظر پزشکی مهم هستند، زیرا امکان تغییر شکل و تبدیل آن‌ها به تومورهای بدخیم وجود دارد. انواعی از این خال‌ها که دارای ترشحات آبی و خونی هستند و اخیراً شاهد بزرگ شدن و زخمی شدن آن‌ها بوده‌ایم، باید به سرعت توسط پزشک متخصص جراحی برداشته شوند.»