۰۹:۱۰ – ۲۷ آبان ۱۴۰۳
بر اساس آخرین تحقیقاتی که توسط پروفسور «لی کیولی» (Li Qiuli) در موسسه زمین‌شناسی و ژئوفیزیک «آکادمی علوم چین» انجام شده است، نمونه‌های بازالتی که توسط ماموریت «چانگ‌ای ۶» (Chang’e-۶) جمع‌آوری شده‌اند، نشانه‌هایی از فعالیت‌های آتشفشانی در سمت دور ماه مربوط به ۲.۸ میلیارد سال پیش را نشان می‌دهند.
طبق گزارش گلوبال تایمز، تفاوت‌های موجود میان سمت نزدیک و سمت دور ماه، شامل نابرابری در پراکندگی بازالت، توپوگرافی، ضخامت پوسته و غلظت توریم از زمان‌های قدیم یک معما بوده، اما ماموریت چانگ‌ای ۶ چین با ارسال نمونه‌هایی از سطح ماه، فرصت منحصربه‌فردی را برای بررسی فعالیت‌های آتشفشانی در سمت دور این سیاره فراهم کرده است.
لی معتقد است که درک تاریخچه آتشفشانی سمت دور ماه جهت فهم دوگانگی نیم‌کره‌های آن به شدت حائز اهمیت است.
«ژانگ کیان» (Zhang Qian) یکی از اعضای تیم تحقیقاتی، روش تاریخ‌گذاری رادیوایزوتوپی را بر روی ۱۰۸ قطعه بازالت بررسی نمود. از این تعداد، ۱۰۷ نمونه نشان‌دهنده سن ثابتی بودند که به زمان فوران بازالت‌ها در نقطه فرود چانگ‌ای ۶ بر می‌گردد. این منطقه آتشفشانی تا کنون در نمونه‌های سمت نزدیک ماه شناسایی نشده است.
پیش‌بینی می‌شود که قطعه باقی‌مانده از بازالت حاوی آلومینیوم بالا، از ناحیه‌ای در جنوب محل فرود استخراج شده باشد. این نمونه قدیمی‌ترین بازالت قمری است که تا کنون به زمین آورده شده و سن دقیق آن معلوم نیست.
این اطلاعات نشان می‌دهد که فعالیت‌های آتشفشانی در سمت دور ماه به مدت حداقل ۱.۴ میلیارد سال ادامه داشته است. همچنین بررسی‌های اولیه ایزوتوپ سرب به وضوح نشان‌دهنده این است که این بازالت‌ها از منابع خاصی در گوشته تشکیل می‌شوند.
به گفته لی، سن رادیوایزوتوپ بازالت‌های به‌دست‌آمده از ماموریت چانگ‌ای ۶ برای بهبود دقت شمارش دهانه‌های ماه، از اهمیت بالایی برخوردار است.
این مقاله در نشریه «نیچر» (Nature) منتشر شده است.