دکتر علیرضا رئیسی درباره اهمیت برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در مدیریت بیماری‌ها، به‌خصوص بیماری‌های غیرواگیر همچون دیابت اظهار داشت: هدف از راه‌اندازی برنامه پزشکی خانواده، فراهم آوردن دسترسی عمومی به خدمات مورد نیاز بهداشتی است. این برنامه به گونه‌ای طراحی شده است که یک تیم پزشکی خانواده به عنوان مراقب بهداشت برای گروه مشخصی از افراد خدمت‌رسانی کند. هنگامی که از مراقبت‌های بهداشتی صحبت می‌کنیم، بسته‌های متنوعی می‌توانند در کانون توجه قرار گیرند.
تعریف بسته‌های مراقبتی در برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع
وی در ادامه در خصوص بسته‌های مراقبتی در برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع توضیح داد: انواع مختلفی از بسته‌های مراقبتی به‌منظور مقابله با بیماری‌های واگیر و غیرواگیر مدنظر قرار می‌گیرد. علاوه بر این بسته‌ها، موضوعاتی مانند بارداری و افزایش جمعیت جوان نیز در نظر گرفته می‌شوند. با توجه به برنامه‌ریزی برای بسته‌های مراقبتی متعدد، عواملی مانند چاقی، دیابت، فشار خون بالا، استعمال دخانیات و کم‌تحرکی به‌عنوان ریسک فاکتورها در کانون توجه قرار خواهند گرفت.
پیشگیری؛ وظیفه اساسی مراقبان سلامت
معاون بهداشت وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه پیشگیری یکی از مسئولیت‌های کلیدی مراقبان سلامت است، بیان داشت: این مراقبان باید در سطوح پایه و در خانه‌ها از بروز بیماری‌ها جلوگیری کرده و بدین‌ترتیب ریسک‌فاکتورها را کاهش دهند. اگر بتوانیم در کاهش این عوامل قدم برداریم، به‌راحتی قادر خواهیم بود نظارت و کنترل بهتری بر بیماری‌های شایع مانند دیابت و فشار خون بالا داشته باشیم. مدیریت وضعیت بیمار دیابتی به سه مرحله تقسیم می‌شود که پیشگیری، اولین مرحله محسوب می‌شود.
شناسایی افراد مبتلا به «پیش‌دیابت» در مرحله دوم
رئیسی در مورد مرحله دوم کنترل دیابت در چارچوب برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع توضیح داد: این مرحله به افرادی اختصاص دارد که به دیابت مبتلا هستند اما از وجود بیماری خود آگاه نمی‌باشند. افرادی که در غربالگری‌ها تحت بررسی قرار می‌گیرند، شامل کسانی هستند که در مرحله «پیش‌دیابت» به‌سر می‌برند. انجام اقدامات پیشگیرانه می‌تواند از ابتلای این افراد به دیابت جلوگیری کند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت در ادامه به سومین مرحله مربوط به دیابت در برنامه پزشکی خانواده اشاره کرد و گفت: افراد مبتلا به دیابت به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ تعدادی به درمان خود بلافاصله اقدام می‌کنند و برخی دیگر ممکن است پیگیری درمان خود را نادیده بگیرند. اگرچه برخی از بیماران از ابتلای خود به دیابت آگاه‌اند، اما در پیگیری روند درمان خود کوتاهی می‌کنند که این امر یکی از چالش‌های نظام سلامت به شمار می‌آید. وزارت بهداشت در تلاش است تا اقدامات لازم را برای پوشش‌دهی به بیماران دیابتی و فراهم‌آوری درمان کامل برای آنها صورت دهد تا بتوانند به مدیریت بیماری خود بپردازند.
مشکلات نظام سلامت در مواجهه با دیابت
رئیسی ادامه داد: برخی از بیماران باوجود آگاهی از وضعیت بیماری خود، به مصرف داروها توجهی ندارند یا داروهای تجویز شده را به صورت صحیح مصرف نمی‌کنند. علاوه بر کنار گذاشتن داروها یا مصرف غیرصحیح آنها، تجویز دوز نادرست یا عدم پیگیری درمان نیز از دیگر چالش‌هایی است که در زمینه دیابت در کشور دیده می‌شود.
معاون وزیر بهداشت توضیح داد: چنانچه بیمار به روند درمان بی‌توجه باشد و از مصرف دارو اجتناب کند یا دارو با دوز نامناسب تجویز گردد، بواسطه این غفلت‌ها بیمار به دیابت کنترل‌نشده مبتلا خواهد شد که این مسئله عوارض متعددی را برای او به همراه خواهد داشت.
او همچنین افزود: مراحل پیشگیری از بیماری، شناسایی و فراهم‌آوری درمان مناسب و غربالگری بیماران و شناسایی افراد در مرحله پیش‌دیابت در بستر پزشک خانواده و گسترش شبکه‌های قابل دسترس امکان‌پذیر است.