سید محمد اتابک که به منظور شرکت در اجلاس سران کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا به سن پترزبورگ سفر کرده بود، در پایان این سفر در شب پنجشنبه ابراز داشت: در نشست مجمع اقتصادی اوراسیا که با حضور دکتر عارف، معاون اول رئیس جمهور (در ارمنستان) برگزار شد، پذیرش عضویت ناظر ایران توسط مقامات ارشد تصویب گردید و با همت رئیس جمهور و دیگر مسئولان و کارشناسان، امروز این توافق به تأسیس نهاد سران رسید.
وزیر صمت بیان کرد: عضویت ناظر ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا می تواند موجب تحولات مثبتی در اقتصاد کشور گردد. به این ترتیب، ایران در جلسات این اتحادیه شرکت می کند و حق تبادل مفاد تصمیمات و برنامه های این نهاد را خواهد داشت.
وزیر صمت افزود: کوشش های برخی کشورها برای منزوی کردن ایران و محروم نگه داشتن آن از بازار وسیع جهانی به تدریج ناکام می شود و ما شاهد این هستیم که نتیجه تلاش های رئیس جمهور و پیگیری های دیگر مسئولان و کارشناسان امروز به ثمر نشست و ایران در جایگاه ناظر اتحادیه اوراسیا قرار گرفت.
اتابک گفت: با توافقات برقرار شده، اگر تاجران دو کشور به بازار اتحادیه اوراسیا وارد شوند، می توانند از مزایای عدم وصول تعرفه گمرکی بر روی ۸۷ درصد کالاها و صادرات به بازار ۲۴۰ میلیون نفری بهره مند شوند.
اتحادیه اقتصادی اوراسیا یک کنفدراسیون اقتصادی بین دولتی است که شامل بلاروس، قزاقستان، روسیه، قرقیزستان و ارمنستان می باشد. اعضای ناظر این اتحادیه به ازبکستان، مولداوی و کوبا تعلق دارند.
پایه گذاری این اتحادیه حدود ۱۰ سال پیش، در سال ۲۰۱۴، صورت گرفت.
وزیر صنعت، معدن و تجارت شامگاه چهارشنبه با هدف شرکت در اجلاس سران این اتحادیه راهی سن پترزبورگ، روسیه گردید.
اتابک در سخنانی در این اجلاس با اشاره به تصویب توافقنامه تجارت آزاد جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در مجالس پنج کشور عضو و مجلس شورای اسلامی، گفت: با اجرایی شدن منطقه تجارت آزاد میان این ۶ کشور، دوره جدیدی از تبادلات تجاری آغاز خواهد شد و در مرحله بعدی، آماده توسعه همکاری ها در حوزه های دیگر مانند حمل ونقل و ترانزیت هستیم.
وزیر صمت از تصمیم سران این اتحادیه برای اعطای موقعیت ناظر به ایران استقبال کرد و بیان داشت: مطمئنم این نشست به عنوان نقطه عطفی در تاریخ روابط در حال گسترش تهران و این اتحادیه محسوب خواهد شد.
اتابک در این نشست با همراهی سفیر ایران در روسیه و رئیس سازمان توسعه تجارت حضور داشت و همچنین در حاشیه این اجلاس با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه به گفتگو پرداخت. ملاقات با معاون نخست وزیر روسیه، رئیس هیأت اجرایی و وزیر تجارت کمیسیون اقتصادی اوراسیا و معاون نخست وزیر ارمنستان از دیگر برنامه های اتابک در سفر به سن پترزبورگ بود.
اسناد مربوط به تأسیس موقعیت ناظر جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا در عصر پنجشنبه ششم دی ماه ۱۴۰۳ به امضای سران پنج کشور عضو این اتحادیه رسید.
سازوکار عضویت ناظر در این اتحادیه به گونه ای طراحی شده است که هیچ تعهدی برای کشور ناظر ایجاد نمی کند اما در عین حال، این امکان را برای کشور ناظر فراهم می آورد که در چارچوب های کاری این اتحادیه مشارکت فعال داشته و اطلاعات مربوط به فعالیت ها را در اختیار گیرد.
یکی از بندهای دیگر مصوبات این نشست مربوط به توافقنامه تجارت آزاد با ایران بود.
سال گذشته در همین ایام، در سن پترزبورگ، توافقنامه تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا امضا به امضا رسید که پس از تصویب این توافقنامه در مجالس کشورهای عضو و تصویب کلیات آن در مجلس شورای اسلامی، سران اتحادیه اوراسیا در نشست روز چهارشنبه خود رضایت خود را برای اجرای این توافقنامه اعلام کردند.
دو ماه پس از انجام مراحل قانونی این توافقنامه در جمهوری اسلامی ایران، این قرارداد به مرحله اجرا خواهد رسید و تقریباً ۸۷ درصد از صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا بدون هیچ گونه تعرفه گمرکی صورت خواهد گرفت و برعکس، صادرات این کشورها به ایران نیز از این مزیت برخوردار خواهد شد.
این توافقنامه سال گذشته میان طرفین به امضا رسیده و اجرایی شدن آن به تصویب در تمامی مجالس کشورهای متعهد نیاز داشت. مجالس پنج کشور عضو اتحادیه پیش از این این توافقنامه را تأیید کرده بودند.