تحلیل تازه ترین داده های گمرک ایران از وضعیت تجارت غیرنفتی کشور در ۱۱ ماه اول سال جاری نشان می دهد که حجم مبادلات تجاری در این زمان به ۱۷۶ میلیون و ۱۰۲ هزار تن رسید و ارزش آن معادل ۱۱۷ میلیارد دلار برآورد شده است. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از لحاظ ارزشی ۱۱.۲ درصد و از نظر وزنی ۹.۲ درصد افزایش یافته است.
سهم صادرات غیرنفتی (بدون احتساب صادرات نفت، خدمات فنی و مهندسی و تجارت چمدانی) به میزان ۱۴۱ میلیون تن کالا با ارزشی معادل ۵۳ میلیارد و ۳۷۶ میلیون دلار بوده که نشان دهنده افزایش ۱۲.۶ درصدی در وزن و ۱۹ درصدی در ارزش است.
علاوه بر این، کل واردات نیز به ۳۵ میلیون تن کالا با ارزشی برابر ۶۳ میلیارد و ۶۰۶ میلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل از لحاظ وزنی ۲.۶ درصد کاهش و از نظر ارزشی ۵.۶ درصد رشد را تجربه کرده است.
وضعیت تراز تجارتی چگونه است؟
با توجه به فاصله معناداری که در سال های اخیر بین صادرات و واردات کشور وجود داشته، تراز تجاری از سال ۱۳۹۸ به بعد دیگر مثبت نشده و در ۱۱ ماهه امسال نیز به گونه ای رقم خورده که تراز تجاری معادل ۱۰ میلیارد و ۲۳۰ میلیون دلار منفی است.
محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران، به تازگی بیان کرده که «تراز تجاری غیرنفتی در سال جاری همچنان منفی است، اما وضعیت آن نسبت به سال گذشته بهبودیافته است. با این حال، بخش عمده ای از این تراز منفی ناشی از افزایش واردات طلا می باشد.»
تجارت ایران با ۷ کشور
تحقیقات نشان می دهد که در این مدت ۷ کشور شامل چین، عراق، امارات متحده عربی، ترکیه، افغانستان، پاکستان و هند اصلی ترین مقاصد صادرات کالاهای ایرانی بوده اند.
در این راستا، چین با ۱۳.۸ میلیارد دلار، عراق با ۱۱.۲ میلیارد دلار، امارات متحده عربی با ۶.۶ میلیارد دلار، ترکیه با ۶.۴ میلیارد دلار، افغانستان با ۲.۲ میلیارد دلار، پاکستان با ۲.۲ میلیارد دلار و هند با ۱.۸ میلیارد دلار هفت کشور عمده مقصد صادراتی ایران را تشکیل می دهند.
سه قلم اصلی کالاهای صادراتی در ۱۱ ماه ابتدایی سال جاری شامل گاز طبیعی به ارزش ۶.۶ میلیارد دلار، پروپان مایع شده به ارزش ۳.۳ میلیارد دلار و متانول به ارزش ۲.۱ میلیارد دلار بوده است.
این هفت کشور به طور کلی ۸۲ درصد از وزن و ۸۳ درصد از ارزش مجموع صادرات غیرنفتی کشور را به خود اختصاص داده اند.
کشور
میزان صادرات
چین
۱۳.۸ میلیارد دلار
عراق
۱۱.۲ میلیارد دلار
امارات متحده عربی
۶.۶ میلیارد دلار
ترکیه
۶.۴ میلیارد دلار
افغانستان
۲.۲ میلیارد دلار
پاکستان
۲.۲ میلیارد دلار
هند
۱.۸ میلیارد دلار
در مقابل، ۷ کشور شامل امارات متحده عربی با ۱۹.۱ میلیارد دلار، چین با ۱۶.۶ میلیارد دلار، ترکیه با ۱۱.۱ میلیارد دلار، آلمان با ۲.۱ میلیارد دلار، هند با ۱.۴ میلیارد دلار، فدراسیون روسیه با ۱.۲ میلیارد دلار و هنگ کنگ با ۱.۲ میلیارد دلار، اصلی ترین مقاصد واردات کشور در این ۱۱ ماه بوده اند.
طلا به اشکال خام به ارزش ۷.۳ میلیارد دلار، ذرت دامی به ارزش ۲.۷ میلیارد دلار و تلفن های همراه هوشمند به ارزش ۲.۱ میلیارد دلار، سه قلم عمده کالای وارداتی در این مدت را شامل می شود.
کشور
میزان واردات
امارات متحده عربی
۱۹.۱ میلیارد دلار
چین
۱۶.۶ میلیارد دلار
ترکیه
۱۱.۱ میلیارد دلار
آلمان
۲.۱ میلیارد دلار
هند
۱.۴ میلیارد دلار
فدراسیون روسیه
۱.۲ میلیون دلار
هنگ کنگ
۱.۲ میلیون دلار