با گذشت ۱۵ ماه از تصویب قانون جهش تولید مسکن مبلغی که عملا توسط سیستم بانکی به این پروژه تزریق شده حدود ۸ درصد تکالیف بوده است؛ کمبود نقدینگی ظاهرا مسئولان از جمله مدیران شهرهای جدید را بر آن داشته تا ایده‌ی زمین بگیر خانه بساز را جایگزین ایده‌ی توسعه‌ی عمودی شهرها کنند.
از ۲۶ بانک و موسسه مالی که موظف به تامین اعتبارات طرح نهضت ملی مسکن بودند ۲۵ بانک به نوعی از این پروژه جاخالی داده‌اند و آن‌چه تا کنون پرداخت شده ۳۹ هزار میلیارد تومان بوده است. این در حالی است که تا مرداد امسال می‌بایست ۳۶۰ هزار میلیارد تومان جذب پروژه‌ها می‌شد و در سال جاری نیز حدود نیمی از منابع اختصاص می‌یافت. در واقع باید تا کنون حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان پرداخت می‌شد. یعنی عملا تا کنون ۷.۸ درصد از کل منابع به پروژه‌ها تزریق شده است.
کمبود منابع بانکی و پایین بودن توان متقاضیان، ظاهرا برخی مسئولان از جمله مدیران شهرهای جدید را بر آن داشته تا روش خودمالک را ذیل برنامه‌های خود قرار دهند. بدین صورت که به متقاضیان زمین واگذار شود تا واحدهای یک طبقه بسازند و به تدریج آن را تکمیل کنند.
علیرضا جعفری ـ مدیرعامل شهرهای جدید، ایده ساخت خانه‌های یک طبقه را متناسب با زیست بوم ایرانی ـ اسلامی می‌داند. او در جدیدترین اظهارنظر گفته که اولویت طرح نهضت ملی مسکن در شهرهای جدید ساخت خانه‌های ویلایی است.
با این حال تا حدود یک سال قبل عمده برنامه‌ها بر ساخت بلوک‌های شش طبقه و بیشتر بود و معمولا مدیران شهرهای جدید بر توسعه عمودی شهرها تاکید داشتند. علت اصلی تغییر رویکرد مدیران از اهداف اولیه، می‌تواند کمبود منابع باشد. با این حال به نظر می‌رسد زمین کافی برای اجرای ایده ساخت خانه‌های ویلایی یک طبقه وجود ندارد.
همین حالا که وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده برای ۱.۶ میلیون واحد از پروژه ۴ میلیون واحدی نهضت ملی مسکن، زمین تامین کرده در بسیاری از نقاط کشور با کمبود زمین قابل ساخت مواجهیم. به این مشکل، کمبود آب و نبود زیرساخت‌ها، انشعابات و خدمات لازم را هم اضافه کنید.
ذیل تکلیفی که قانون جهش تولید و تامین مسکن مشخص کرده تا کنون بانک مسکن ۶۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان قرارداد در پروژه نهضت ملی مسکن منعقد کرده که ۳۹ هزار میلیارد تومان آن به این پروژه اختصاص یافته است.
آن‌طور که سیداحسان خاندوزی ـ وزیر اقتصاد گفته است بانک مسکن به ۱۰۰ درصد تکالیف خود در اجرای قانون جهش تولید و تامین مسکن عمل کرده اما سایر بانک‌ها در این زمینه عقب‌افتادگی دارند. وزیر اقتصاد اظهار امیدواری کرده تا با اهرم‌های نظارتی بانک مرکزی این اتفاق هم رخ دهد.
طبق جدیدترین آماری که سرپرست بانک مسکن ارایه کرده حدود ۷۴۰ هزار نفر متقاضی طرح نهضت ملی مسکن نزد این بانک افتتاح حساب کرده‌اند. ۳۹ هزار و ۱۴۲ میلیارد تومان نیز به حساب سازندگان واریز شده که از این میزان ۲۴ هزار و ۶۹۷ میلیارد تومان از محل تسهیلات و ۱۴ هزار و ۴۴۵ میلیارد تومان از محل آورده متقاضیان بوده است. تاکنون ۴۲۲ هزار و ۶۲۲ واحد برای دریافت تسهیلات به بانک مسکن معرفی شده که بانک تاکنون با ۱۸۴ هزار و ۳۴۴ واحد به مبلغ ۶۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان قرارداد منعقد کرده است.