یکی از هفت کلان پروژه شبکه ملی اطلاعات، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و فیبر نوری است و مسئولان وزارت ارتباطات تأکید کرده‌اند با برنامه‌ریزی صورت گرفته تا پایان دولت سیزدهم ۸۰ درصد خانوارها و کسب و کارها به فیبر نوری متصل خواهند شد که سرعت نامحدودی دارد و اخیرا هم اعلام شده که همه شهرهای استان ایلام تحت شبکه سراسری فیبر نوری قرار گرفته است.
رشته‌های شفاف شیشه‌ای و پلاستیکی یا فیبرنوری اکنون بخش مهمی از تجهیزات ارتباطی زیرساختی در جهان را تشکیل داده است؛ فناوری اصلی که طی سال‌های گذشته در بخش ارتباطات ثابت ایران کمتر به کار گرفته شده بود، اما در دولت سیزدهم مورد توجه ویژه دولت و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار گرفته است.
شبکه زیرساخت کشور با سرمایه‌گذاری دولت، بیش از ۷۰ هزار کیلومتر فیبر را برای اتصال شهرهای مختلف کشور به یکدیگر فراهم کرده، اما در داخل شهرها هنوز شبکه دسترسی یا آخرین لایه اتصال به ساختمان‌های مسکونی و تجاری کشور با تجهیزات قدیمی هم وجود دارد که به شبکه مسی مشهور است؛ این شبکه به‌رغم گستردگی زیاد، توانایی کمی برای سازگاری با فناوری‌های جدید و استفاده از خدمات پهن باند دارد.
این در حالی است که بر اساس مصوبه شورای عالی فضای مجازی تا سال ۱۴۰۴ باید ۸۰ درصد خانوارها و ۱۰۰ درصد کسب‌وکارها با متوسط سرعت ۲۵ مگابیت برثانیه به پهن‌باند ثابت دسترسی داشته باشند و دسترسی ۲۰ میلیون خانوار و پنج میلیون کسب‌وکار تا سال ۱۴۰۴ به اینترنت پهن‌باند ثابت باید بر بستر فیبر نوری شکل گیرد.
در همین رابطه، به تازگی علی کریمی- سرپرست اداره ارتباطات و فناوری اطلاعات استان ایلام- با اشاره به طرح ملی ایجاد ۲۰ میلیون پورت پوشش فیبرنوری در سراسر کشور اظهار کرده است: در استان ایلام با هماهنگی استانداری و شرکت سرمایه گذاری «های وب»، پروژه احداث فیبرنوری با ۳۰۰ نیرو از هفته اول مهر کار آغاز شد.
وی افزود: با شروع این پروژه در استان ایلام، ۱۳۰ کیلومتر از نظر ساختار حفاری شده است و ۲۲۰ کیلومتر نیز کابل دیواری احداث شده که می توان گفت در مجموع ۳۵۰ کیلومتر کابل در ۲۷ شهر ایلام کشیده شده است.
سرپرست اداره ارتباطات و فناوری اطلاعات استان ایلام با اعلام اینکه پروژه فیبرنوری این استان در دهه فجر افتتاح می شود، گفت: برنامه لازم برای واگذاری اینترنت پر سرعت برای همه شهرهای استان ادامه دارد و تحول خوبی در سطح دیتا شاهد هستیم امیدوارم در سایر استان ها نیز این موضوع پیگیری شود و این آمادگی را داریم که تجارب خود را در اختیار دیگر استان ها قرار دهیم.
طبق اعلام وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وی با بیان اینکه ایلام از نظر شاخص های ارتباطات و فناوری اطلاعات (IDI) در رتبه ۱۷ در میان دیگر استان ها قرار دارد، افزود: استان ایلام دارای ۳۷۸ روستای بالای ۲۰ خانوار هستیم و تاکنون ۳۴۴ روستا تحت پوشش اینترنت پرسرعت قرار گرفته اند و تا پایان سال آینده همه روستاها تحت پوشش اینترنت پرسرعت قرار می‌گیرند.
کریمی با اشاره به موانع موجود در بحث توسعه ارتباطات روستایی این استان اظهار کرد: عمده مشکل موجود در توسعه ارتباطات استان ایلام، کوهستانی بودن و صعب العبور بودن برخی مناطق است که در مواقعی برای پوشش، مجبور به ایجاد چندین سایت هستیم.
همچنین طبق اعلام شرکت مخابرات، رضا خلیلی- معاون شبکه مخابرات ایران- در مصاحبه‌ای درباره سهم شرکت مخابرات ایران برای تحقق برنامه توسعه فیبر نوری اظهار کرد: یکی از زیرساخت‌های تخصصی و اصلی شرکت مخابرات که به عنوان یک اپراتور با تجربه با بیش از ۵۰ سال محسوب می‌شود، توسعه شبکه فیبر نوری است که اجرای آن از ده‌ها سال پیش آغاز شده و همچنان به عنوان امری مستمر ادامه دارد.
وی گفت: هم اکنون بزرگترین زیرساخت شبکه فیبر نوری کشور در اختیار شرکت مخابرات ایران است، اما در واقع در سال‌های اخیر، بحث رساندن این فیبر به مشتریان مطرح شده است، زیرا قبلا این فیبر در مسیرهای بین شهری و انتقال استفاده می‌شد، اما این تغییری که در بحث فناوری و دسترسی مشترکان اتفاق افتاد، بحث اجرای فیبر برای استفاده‌های کاربران عادی، خانگی، تجاری و سازمانی را مطرح کرد که رویکرد جدیدی محسوب می‌شود.
معاون شبکه شرکت مخابرات ایران افزود: حجم نیاز در اجرای فیبر در این مقوله بسیار زیاد و با عددهای قبلی خیلی متفاوت است و شاید میلیون‌ها کُر کیلومتر فیبر برای این کار مصرف شود.
وی گفت: شرکت مخابرات ایران در زمینه چارچوب برنامه‌های ابلاغی این مسیر را ادامه می‌دهد و برنامه‌ای که برای امسال پیش بینی شده است، افزون بر ۸۰۰ هزار پوشش خواهد بود و این به معنی این است که ۸۰۰ هزار خانوار را این شبکه تحت پوشش قرار دهد.
خلیلی افزود: بر همین اساس، مشتریان یا خانوارهایی که در محدوده هستند باید درخواست بدهند و با توجه به ظرفیت بازار و نیاز مردم، به شبکه فیبر نوری وصل می‌شوند.
پیش از این هم عیسی زارع پور – وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات – درباره پروژه فیبر نوری منازل و کسب و کارها نیز گفته بود تاکنون ۱۰ شرکت و اپراتور برای اجرای این طرح ملی پای کار آمده‌اند و کار در ۶۵ شهر در ۱۰ استان آغاز شده است و امیدوارم که تا دهه فجر سال جاری، در سراسر کشور آغاز شود.
گفتنی است یکی از هفت کلان پروژه شبکه ملی اطلاعات، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و فیبر نوری است و ایران در این حوزه جزو کشورهای انتهای لیست است اما توسط مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تأکید شده با برنامه ریزی‌های صورت گرفته تا پایان دولت سیزدهم ۸۰ درصد خانوارها و کسب و کارها به فیبر نوری متصل خواهند شد که سرعت نامحدودی دارد؛ دولت منابع لازم را تامین کرده و ۸ درصد از درآمد اپراتورهای همراه به این موضوع اختصاص می‌یابد. همچنین سرمایه لازم تامین شده و زیرساخت‌های حقوقی نیز فراهم شده است.