کشف کنید که چگونه غذاهای فرآوری‌شده، چربی‌های ترانس و مواد شیمیایی مختل‌کننده هورمون می‌توانند بر روی سلامت باروری تاثیر منفی بگذارند و چه انتخاب‌های غذایی می‌توانند به بهبود باروری کمک کنند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ در سال‌های اخیر، تأثیرات غذاهای به شدت فرآوری‌شده، منجمد و بسته‌بندی شده بر روی سلامت عمومی، به ویژه در زمینه باروری، به طور فزاینده‌ای شناخته شده است. باروری یا توانایی طبیعی برای باردار شدن، تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله ژنتیک، سبک زندگی و نوع تغذیه قرار دارد. تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که انتخاب‌های غذایی می‌توانند تأثیر چشمگیری بر باروری داشته باشند، به خصوص در مورد مصرف غذاهای آماده و فرآوری‌شده نظیر وعده‌های منجمد.
دکتر کشتیز موردیا، پزشک متخصص IVF، تاثیر غذاهای منجمد و رژیم‌های غذایی بسته‌بندی شده بر باروری را مورد بررسی قرار داده است.
عوامل مؤثر بر ناباروری
عواملی که به ناباروری منجر می‌شوند شامل سن، ژنتیک، عدم تعادل هورمونی، چاقی، استعمال سیگار، عادات غذایی و مصرف الکل هستند. رژیم غذایی به عنوان یک عامل قابل تغییر شناخته می‌شود و داده‌های جدید نشان می‌دهند که وضعیت تغذیه ارتباطی قوی با سلامت تولیدمثل دارد.
مطالعات مختلف نشان داده‌اند که رژیم‌های غذایی غنی از فولات، اسیدهای چرب امگا-۳، سویا، سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل و غذاهای دریایی می‌توانند نرخ ناباروری در زنان را کاهش بدهند و اثربخشی درمان‌ها را بهبود بخشند.
یک تحقیق در تایوان نشان داده است که سالمندانی که بیش از پنج بار در هفته در منزل غذا تهیه می‌کردند، طول عمر بیشتری نسبت به افرادی داشتند که هیچ‌گاه به آشپزی نمی‌پرداختند. علاوه بر این، تهیه غذا در منزل موجب کاهش تماس با مواد شیمیایی مختل‌کننده هورمون (EDCs) که در غذاهای فرآوری‌شده و بسته‌بندی شده یافت می‌شود، می‌گردد. افرادی که به طور منظم غذاهای آماده و غیر خانگی مصرف می‌کنند، بیشتر در معرض تماس با فتالات‌ها و بیسفنول A قرار دارند. این گونه مواد شیمیایی و نیز سطوح بالای چربی در غذاهای آماده، با افزایش خطر ناباروری مرتبط بوده‌اند.
تحقیقی که در سال ۲۰۲۰ بر روی رژیم غذایی زنان آمریکایی انجام شد، نشان داد که مصرف مداوم غذاهای آماده و منجمد، وعده‌های سریع و فست‌فودها، ارتباط مستقیمی با گزارش‌های خوداظهاری ناباروری دارد. زنانی که به طور منظم این نوع غذاها را می‌خورند، دو تا سه برابر کسانی که این غذاها را مصرف نمی‌کنند، در معرض ناباروری هستند. این ارقام نشان می‌دهند که رژیم غذایی بی‌کیفیت و مصرف فست‌فودها خطرات قابل توجهی را به همراه دارد.
تأثیر ترکیبات غذایی ناسالم بر سلامت تولیدمثل
اسیدهای چرب ترانس به کاهش نرخ باروری مرتبط هستند و معمولاً در محصولات پخته‌شده، غذاهای سرخ‌شده و پیتزای منجمد یافت می‌شوند. این چربی‌ها با تغییر در سطوح هورمونی و ایجاد التهاب، به اختلال در تخمک‌گذاری در زنان و کاهش تولید اسپرم در مردان منجر می‌شوند.
مصرف فراوان قندها و کربوهیدرات‌های فرآوری‌شده که در بسیاری از غذاهای منجمد و بسته‌بندی شده وجود دارند، می‌تواند ایجاد مقاومت به انسولین نماید؛ این وضعیت به نوبه خود با کاهش کیفیت اسپرم و مشکلات تخمک‌گذاری مرتبط است.
ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان‌ها برای باروری از اهمیت بالایی برخوردارند و معمولاً در رژیم‌های بسیار فرآوری‌شده به میزان کافی وجود ندارند. این مواد مغذی قادرند استرس اکسیداتیو را در بافت‌های تولیدمثلی کاهش داده و کیفیت تخمک و اسپرم را ارتقا دهند. اگر این مواد حیاتی در رژیم‌های غذایی فرآوری‌شده کم باشد، بدن برای حفظ باروری مناسب با چالش روبرو خواهد شد.
اهمیت رژیم غذایی سالم پیش از بارداری
رژیم‌های غذایی غنی از غذاهای کامل، میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، چربی‌های سالم و ماهی نشان داده‌اند که به بهبود باروری کمک می‌کنند. رژیم غذایی مدیترانه‌ای شامل سبزیجات تازه، پروتئین‌های گیاهی و چربی‌های تک‌غیراشباع با کیفیت بالا، با بهبود کیفیت اسپرم، کاهش خطر ناباروری و عملکرد بهتر تخمک‌گذاری در ارتباط است.
یک مطالعه جامع نشان داد که زنانی که به رژیم غذایی «باروری» پایبند بودند، ۶۶٪ کمتر در معرض ناباروری تخمک‌گذاری نسبت به افرادی قرار داشتند که عادات غذایی نامناسب داشتند.
این یافته‌ها نشان می‌دهند که کیفیت رژیم غذایی، به ویژه نسبت غذاهای طبیعی به غذاهای فرآوری‌شده، تأثیر زیادی بر باروری دارد. پرهیز از وعده‌های منجمد، چربی‌های ترانس و مواد شیرین بسته‌بندی‌شده و جانشینی با غذاهای غنی از مواد مغذی، سلامت تولیدمثل، کنترل التهاب و تعادل هورمونی را بهبود می‌بخشد.
جمع‌بندی
دکتر موردیا نتیجه‌گیری می‌کند:
«غذاهای منجمد و بسته‌بندی‌شده به دلیل ارزش غذایی پایین و وجود چربی‌های ترانس، مواد نگهدارنده و ترکیبات شیمیایی می‌توانند تأثیر منفی بر باروری داشته باشند. افرادی که به فکر بارداری هستند، باید از مصرف این نوع محصولات پرهیز کنند و به جای آن، رژیمی متعادل شامل غذاهای کامل و کم‌فرآوری‌شده را در نظر بگیرند. با انتخاب وعده‌های غذایی مغذی و پرهیز از غذاهای بسیار فرآوری‌شده، می‌توان احتمال بارداری موفق را افزایش داده و تعادل هورمونی را حفظ کرد.»