درک این نکته که درد قفسه‌ی سینه هنگام تنفس موضوعی بی‌اهمیت نیست، بسیار حائز اهمیت است. این درد می‌تواند ناشی از عوامل متنوعی باشد، از جمله کشیدگی عضلات و پلوریت (التهاب پرده‌ی جنب) و مهم‌تر از آن اینکه، چه زمانی باید به سرعت به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید.
به نقل از انتخاب و از قول انلی مای هلث؛ آیا اغلب با هر بار تنفس، درد تیز و خنجری را احساس می‌کنید؟ یا ممکن است با دردی مبهم و ضربان‌دار مواجه باشید که به تدریج با هر دم شدیدتر می‌شود؟ چنین حالتی می‌تواند به‌طور واقعی نگران‌کننده باشد. اگرچه ذهن ما معمولاً به احتمال بدترین سناریو، یعنی حمله‌ی قلبی می‌پردازد، اما واقعیت این است که درد قفسه‌ی سینه در زمان تنفس به طور معمول به شکل‌های کمتری از خطرات جدی مربوط می‌شود. پس واقعاً در بدن چه تغییری رخ می‌دهد و چه زمان باید نگران شویم؟
چرا هنگام تنفس دچار درد قفسه‌ی سینه می‌شویم؟
قفسه‌ی سینه ناحیه‌ای پیچیده است که اندام‌های حفاظت‌شده‌ای چون قلب و ریه را در خود جای داده و همچنین شامل یک شبکه از عضلات، اعصاب، استخوان‌ها و غضروف‌ها می‌شود. طی فرایند دم، عضلات بین‌دنده‌ای (میان دنده‌ها) و دیافراگم از حالت آرامش خارج شده و به انقباض و انبساط می‌پردازند. این امر باعث افزایش حجم قفسه‌ی سینه و پر شدن ریه‌ها از هوا می‌شود. به همین دلیل، هر گونه آسیب، التهاب یا تحریک در این ساختارها می‌تواند احساس درد را ایجاد کند.
بر اساس گفته‌های دکتر چودری، برخی از دلایل شایع درد قفسه‌ی سینه در حین تنفس شامل موارد زیر می‌شوند:
۱. اختلالات مرتبط با دستگاه عضلانی-اسکلتی
مشکلات مربوط به سیستم عضلانی-اسکلتی از جمله شایع‌ترین علل درد در قفسه‌ی سینه حین تنفس هستند. این مشکلات شامل:
• کوستوکوندریت: این بیماری به التهاب غضروفی که دنده‌ها را به استخوان جناغ متصل می‌کند، اشاره دارد و می‌تواند درد تیز و خنجری ایجاد کند که در اثر تنفس عمیق، سرفه یا عطسه شدت می‌یابد. این شرایط اغلب نتیجه عفونت‌های ویروسی، آسیب جسمی به قفسه‌ی سینه یا فعالیت‌های ورزشی شدید می‌باشد.
• کشیدگی عضلات: کشیدگی یا پارگی در عضلات بین‌دنده‌ای ممکن است بسیار دردناک باشد. این مصدومیت ممکن است به دلیل ورزش شدید، حرکت‌های ناگهانی یا حتی سرفه‌های مکرر ایجاد شود. معمولاً درد در این ناحیه موضعی است و به هنگام لمس، حساسیت نمایش می‌دهد.
۲. بیماری‌های تنفسی
سلامتی ریه‌ها به شدت بر قابلیت ما در تنفس بدون درد تأثیرگذار است. اگر احساس درد هنگام تنفس دارید، دلایل احتمالی عبارتند از:
• پلوریت (التهاب پرده‌ی جنب): این التهاب لایه نازکی را درگیر می‌کند که ریه‌ها و حفره‌ی قفسه‌ی سینه را پوشش می‌دهد. در شرایط عادی، این لایه‌ها به راحتی روی یکدیگر سر می‌خورند، ولی در زمان التهاب، با هر نفس درد تیز و خنجری ایجاد می‌کنند. پلوریت معمولاً دنباله‌ای از عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی مثل ذات‌الریه است.
• ذات‌الریه (پنومونی): این عفونت می‌تواند کیسه‌های هوایی یک یا هر دو ریه را تحت تأثیر قرار دهد و معمولاً آن‌ها را با مایعات یا چرک پرکند. این بیماری می‌تواند در وقت تنفس موجب درد قفسه‌ی سینه شود و به‌طور معمول با سرفه، تب و تنگی نفس همراه است.
• برونشیت: اگرچه این بیماری بیشتر به سرفه منجر می‌شود، اما برونشیت حاد ممکن است با تحریک مداوم مجاری تنفسی، باعث درد یا احساس سوزش در قفسه‌ی سینه گردد.
۳. سایر دلایل یا عوامل کمتر شناخته‌شده
طبق گفته‌های دکتر چودری، در مواردی ممکن است درد قفسه‌ی سینه ناشی از مشکلی در سایر نواحی بدن باشد، به عنوان نمونه:
• ریفلاکس اسید (GERD): سوزش معده شدیداً می‌تواند باعث درد قفسه‌ی سینه شود، زیرا اسید معده می‌تواند مری را تحریک کند. این درد تیز بوده و معمولاً به هنگام دراز کشیدن بدتر می‌شود و گاهی با مشکلات تنفسی اشتباه گرفته می‌شود.
• اضطراب و حملات پانیک: ترشح آدرنالین در حین حمله‌ی پانیک می‌تواند باعث تندنفسی شود و احساس فشردگی، درد و دشواری در تنفس ایجاد کند.
چه زمانی باید به دنبال کمک پزشکی باشید؟
دکتر چودری تأکید می‌کند که هرچند بسیاری از علل درد قفسه‌ی سینه به‌ندرت می‌توانند جان شما را تهدید کنند، نادیده گرفتن آن غیرقابل قبول است. اگر درد قفسه‌ی سینه با هر یک از علائم زیر همراه باشد، ضروری است که فوراً به دنبال مراقبت پزشکی باشید:
• درد فشاری یا خردکننده در مرکز سینه
• دردی که به بازوها، پشت، گردن یا فک گسترش می‌یابد
• تنگی نفس یا مشکل در تنفس
• سرگیجه، سبکی‌سر یا احساس غش
• تهوع یا استفراغ
• تعریق سرد
این علائم می‌توانند نشانه‌هایی از حمله‌ی قلبی یا آمبولی ریوی (وجود لخته‌ی خون در ریه) باشند که هر دو از شرایط اورژانسی به شمار می‌روند و به کمک فوری پزشکی نیاز دارند.
جمع‌بندی
درد در حین تنفس به مثابه پیامی از بدن است که نشان می‌دهد چیزی به درستی عمل نمی‌کند. اگرچه عموماً چندان جدی نمی‌باشد، اما توجه به این علائم و مراجعه به پزشک برای تشخیص صحیح از اهمیت بسیاری برخوردار است. آگاهی از علل احتمالی می‌تواند بخشی از نگرانی اولیه را کاهش دهد، اما تنها یک متخصص در زمینه پزشکی قادر به شناسایی دلیل واقعی و تامین آرامش خاطر شما خواهد بود.