تابستان امسال، مانند سالهای پیش، با مشکلهای فراوانی از جمله قطعی برق و نوسانات مداوم در جریان انرژی روبرو هستیم. این نوسانات میتواند آسیبهای جدی به تجهیزات الکتریکی وارد کرده و قطع ناگهانی برق نیز منجر به از دست رفتن اطلاعات، اختلال در روند کار و بهوجود آمدن هزینههای اضافی برای تعمیرات گردد. این موارد تنها بخشی از عوارض ناخوشایند ناشی از قطعی برق به شمار میآید، اما خوشبختانه به یاری پیشرفتهای فناوری، راهکارهای متنوعی برای مدیریت این مشکل ارائه شده است. یکی از کارآمدترین روشهای مطمئن برای مقابله با قطعی برق، خرید دستگاه یو پی اس (UPS) است. در این مطلب به تحلیل راهکارهای موجود برای به حداقل رساندن آسیبهای ناشی از قطع ناگهانی برق یا نوسانات ولتاژ خواهیم پرداخت.
علل بروز قطع برق در تابستان
با ورود تابستان، مشکلات شبکه برق کشور به اوج خود میرسد و به ناگهان با قطع برق، اختلالاتی در امور روزمره و خساراتی به تجهیزات مختلف بهوجود میآید. اما علت این مسائل چیست؟
با افزایش دما، استفاده از وسایل سرمایشی نظیر کولرهای آبی و گازی و فنها در خانهها و محیطهای کاری بهطور قابل توجهی افزایش مییابد. این افزایش ناگهانی مصرف انرژی و عدم تناسب آن با میزان تولید، فشار زیادی به شبکه برق وارد کرده و موجب قطع مکرر برق و نوسانات شدید میشود. همچنین، با بالا رفتن دما، بازدهی نیروگاههای تولید برق کاهش مییابد و خشکسالی و کمبود بارشهای جوی نیز به کاهش تولید برق در نیروگاههای آبی منجر میگردد.
علاوه بر این، فرسودگی ساختار شبکه برق کشور، ناتوانی در تعمیر و نگهداری مناسب و همچنین حوادث طبیعی میتوانند به بروز اختلال در جریان برق بینجامند.
خسارات و آثار ناشی از کیفیت نامناسب و قطع برق
کیفیت نامناسب و قطع برق خسارات سنگینی را به افراد و تجهیزات وارد میکند. از اصلیترین این مشکلات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قطع برق باعث اختلال در روالهای روزمره و ایجاد سردرگمی و اضطراب در کارمندان و مراجعین میشود.
- با قطع برق و مختل شدن سیستمهای امنیتی، احتمال سرقت از منازل، مغازهها و دیگر مکانها افزایش مییابد.
- از دست رفتن برق در صنایع میتواند به توقف تولید، افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری و کاهش بهرهوری منجر شود.
- تقریبا تمام مشاغل به نوعی به جریان برق وابستهاند و قطع برق میتواند به کاهش درآمد این کسب و کارها و تحمیل خسارات مالی قابل توجهی به آنها بینجامد.
- با توجه به وضعیت اقتصادی و قیمت بالای تجهیزات الکتریکی، بهویژه در حوزههای پزشکی، صنعتی و IT، هزینههای ناشی از تعمیر یا جایگزینی تجهیزات آسیبدیده به دلیل مشکلات برق بسیار سنگین خواهد بود.
سه راهکار برای پیشگیری از قطع برق
اگرچه این راهکارها مانع وقوع قطع برق نمیشوند، اما میتوانند از توقف تجهیزات در زمان بروز مشکل جلوگیری کنند.
موتور برق
یکی از گزینههای حفظ عملکرد تجهیزات در مواقع قطع برق، استفاده از موتور برق است که در مدلهای مختلفی موجود میباشد و در زمان قطعی میتواند بهعنوان منبع جایگزین عمل کند. موتورهای برق از نظر ابعاد و وزن طراحیشدهاند تا جابهجایی آسانتری داشته باشند، اما معایبی نیز دارند.
بهدلیل توان محدود موتورهای برق، این دستگاهها نمیتوانند از تجهیزات بزرگ و پرمصرف حمایت کنند. همچنین، به علت وقفهای که بین زمان قطع برق و تأمین برق توسط موتور برق وجود دارد، تجهیزات حساس ممکن است آسیب ببینند و دادهها از دست بروند.
ژنراتور
ژنراتورها در انواع و توانهای بسیار متفاوتی موجودند و در مناطقی که برق شهری وجود ندارد، کاربرد بسیار زیادی دارند. استفاده از ژنراتورها برای تجهیزات پرمصرف و دستگاههای بزرگ در بخشهای صنعتی و تولیدی مرسوم است.
البته، مزیت اصلی ژنراتورها در کیفیت پایین برق تولید شده است. تجهیزات حساسی که به کوچکترین نوسان یا قطع جریان برق حساس هستند، ممکن است دچار آسیب شوند؛ از اینرو توصیه میشود این تجهیزات مستقیما به ژنراتور متصل نشوند.
یو پی اس
یو پی اس از لحاظ تکنولوژی و کارایی، در بین این گزینهها با بالاترین سطح ایمنی و کارایی قرار دارد و نه تنها بهعنوان منبع پشتیبان بدون وقفه شناخته میشود، بلکه شامل تمام ویژگیهای حفاظتی مورد نیاز برای حفاظت از تجهیزات حساس میباشد.
در بخش بعدی به عملکرد یو پی اس در زمان قطع برق خواهیم پرداخت.
مقابله با قطع برق به کمک یو پی اس
عملکرد اصلی یو پی اس در زمان قطعی برق، تأمین زمان ذخیره و پشتیبانی از تجهیزات است. تمام انواع یو پی اس بهخود باتری دارند که در زمان اتصال جریان، انرژی الکتریکی را در خود ذخیره میکند و به محض بروز قطعی، انرژی ذخیرهشده را برای تجهیزات فراهم میآورد. ظرفیت و تعداد باتریهای یو پی اس، عواملی کلیدی در تعیین مدت زمان پشتیبانی انرژی برای تجهیزات به شمار میروند.
راهکارهای مقابله با نوسانات برق
بهمنظور جلوگیری از ورود نوسانات برق به تجهیزات، دو راهکار معمول وجود دارد که شامل استابلایزر و یو پی اس میشود. در این بخش به بررسی تأثیر استابلایزر و یو پی اس آنلاین در تثبیت نوسانات برق خواهیم پرداخت.
استابلایزر یا تثبیتکنندهی ولتاژ
استابلایزرها به عنوان محافظ ولتاژ شناخته میشوند و میتوانند ولتاژ ورودی را در صورت نوسان در یک دامنه مشخص، به میزان استاندارد تثبیت کنند. این تثبیت ولتاژ کاهشدهنده آسیب به تجهیزات و افزایش عمر دستگاههای الکتریکی خواهد بود. اما چنانچه نوسانات ناگهانی رخ دهد یا شدت تغییرات خارج از محدوده توان استابلایزر باشد، بهمنظور حفاظت از تجهیزات، برق ورودی قطع میگردد و پس از بهبود شرایط، جریان برق مجددا وصل میشود.
یو پی اس آنلاین و لاین اینتراکتیو
انواع یو پی اس آنلاین و لاین اینتراکتیو قابلیت تثبیت نوسانات ولتاژ در بازههای مشخص را دارند و تجهیزات حساس را از نواقص برق ورودی محافظت میکنند.
یو پی اس آنلاین؛ راهکار اصولی در برابر نوسانات برق
مزیت اصلی انواع یو پی اس آنلاین و لاین اینتراکتیو نسبت به استابلایزرها این است که این نوع از یو پی اسها دارای باتری هستند و میتوانند برای مدت معین، به تأمین انرژی تجهیزات کمک کنند. در شرایطی که نوسان برق از شیب مشخص فراتر رود، این یو پی اسها برق تجهیزات را قطع نمیکنند، بلکه با استفاده از باتریها، تأمین برق را ادامه میدهند. این قابلیت تأمین بدون وقفه انرژی، یکی از مزایای بارز یو پی اس آنلاین برای بسیاری از تجهیزات حساس به نوسان و قطع برق به شمار میرود. (البته در یو پی اسهای لاین اینتراکتیو نیز این وقفه به حداقل چند میلیثانیه است.)
راهحلهای بلندمدت برای مشکلات برق کشور
برای کاهش آسیبها و خسارات ناشی از مشکلات شبکه برق، همکاری مشترک دولت، صنایع و مردم امری ضروری است.
با افزایش آگاهی عمومی در مورد مصرف بهینه برق و ترغیب مردم به استفاده از وسایل کممصرف، میتوان به کاهش فشار بر روی شبکه برق کمک کرد. امسال، BA ENERGY اقدام به ارائه راهکارهایی برای کاهش مصرف و پیشگیری از قطع برق به مردم مینماید. همچنین، گسترش منابع انرژی تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی و بادی میتواند به افزایش ظرفیت تولید برق و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی یاری رساند. علاوه بر این، با انجام خدمات و تعمیرات بهموقع بر روی تجهیزات، میتوان از وقوع خرابیهای ناگهانی پیشگیری کرد.
دولت نیز با ارتقاء تجهیزaات شبکه، ساخت نیروگاههای جدید و توسعه شبکههای هوشمند، میتواند نقش موثری در مواجهه با مشکلات شبکه برق ایفا کند. همچنین بهرهگیری از سیستمهای هوشمند در شبکه برق میتواند به نظارت بهتر بر روند کارکرد شبکه و شناسایی سریع مشکلات کمک نماید.
نکات پایانی
همانطور که اشاره شد، قطع برق ناگهانی و کیفیت نامناسب برق ورودی آسیبها و خسارتهای زیادی به تجهیزات وارد میکند. در کنار معرفی راهکارهای موجود برای کاهش آسیبهای ناشی از قطعی برق یا نوسانات ولتاژ، به یاد داشته باشید که صرفهجویی و راهکارهای زیرساختی نیازمند مشارکت همگانی در حوزه برق کشور است. وبسایت https://behrad.co بهعنوان مرجع ارائه انواع یو پی اس و دیگر تجهیزات برق اضطراری، اطلاعات جامعی در خصوص کاربردهای این نوع تجهیزات در اختیار شما قرار میدهد.