بیست و هشتمین ماهنشست «درآستانه» در عصر جمعه ۱۶ شهریور، به ارج نهادن به فرامرز قریبیان، به پاس یک عمر فعالیت ارزشمند در عرصه بازیگری، کارگردانی سینما و تألیفات ادبی اختصاص یافته بود.
در این مراسم، داریوش فرهنگ درباره فرامرز قریبیان اظهار داشت: او بازیگری است کارآزموده و بیحاشیه که رویکرد و سلوک خاص خود را در تمامی آثارش به نمایش میگذارد. وی هرگز به هر قیمتی تن به کارهای سطح پایین نمیدهد و به اصول اخلاقی پایبند است و دارای دیسیپلین ویژهای است.
وی افزود: توجه به هنرمندان مسألهای بسیار پیچیده است. هنرمندان وظیفهٔ خود را در سوال کردن میدانند و مسئولان به پاسخگویی دعوت میشوند. آیا هنرمندی پیدا میشود که نسبت به کشور و مردمش عشق و تعهد نداشته باشد یا از کار کردن بگریزد؟ آقای قریبیان اعلام کرده بود خداحافظ، اما فرامرز عزیز! حرفه ما سن و سال نمیشناسد و از شما و بازی شما و چشمان پرشور شما نیازمندیم.
در بخش دیگری از این مراسم، گوهر خیراندیش نیز تا کید کرد: پس از نگارش فیلمنامه «مرد بارانی» توسط آقای داودی، من ابراز کردم که چرا باید در فیلمها همیشه یک مرد در حال عاشق شدن باشد و وقتی همسر دارد، به همسرش خیانت کند؟ من دوست نداشتم اینگونه باشد و به همین خاطر فیلم را نپذیرفتم. اما وقتی همسرم همبازی ایشان شد، هر روز از اخلاق، ادب، شخصیت و چشمان جذابشان تعریف میکرد. آقای قریبیان گوهری در نگاهشان دارند که بیانگر یک داستان تمام و کمال است. هرگاه زندهیاد اسماعیلخانی دربارهٔ نظم، ادب، احترام و صبوری آقای قریبیان صحبت میکرد، من در دل میگفتم چقدر نقشها را از دست دادهام! همچنان امیدوارم که ایشان به دنیای هنر بازگردند و بتوانیم در کنار هم بازی کنیم.
سپس ایرج راد بیان کرد: هیچکس را به شرکت در این مراسم تحت فشار قرار ندادند، همه با عشق و علاقه برای دیدار با آقای قریبیان حاضر شدند و سپاسگزاری از مردی که در عرصه سینما نورافشانی کرد، زحمت کشید و افتخار آفرید. او جایگاهی خاص از لحاظ اخلاق، شخصیت و اعتبار دارد. هنرمندی که نماد باشد، تنها به شکلی نخواهد آمد بلکه خود به فرهنگ و مکتبی ویژه تبدیل میشود. آقای قریبیان! شما مایه افتخار بودهاید و ما به این که در کنار شما کار کردهایم مغرور هستیم. نام شما همواره در تاریخ سینمای این کشور جاودانه خواهد ماند.
در ادامه مراسم بزرگداشت فرامرز قریبیان، ابوالحسن داودی با بیان خاطراتی گفت: در سیزده فیلمی که کار کردم، شانس همکاری با بسیاری از بزرگترین بازیگران سینما را داشتم، اما تعداد کمی از آنها هستند که به عنوان اسطوره در ذهنم نقش بسته و همواره آرزو داشتم با آنها کار کنم. فرامرز قریبیان یکی از آنها بود. این فیلم یکی از تأثیرگذارترین همکاریهایم با یک بازیگر بود و از او درسهای ارزشمندی آموختم، در زمانی که فکر میکردم به یک حرفهای تبدیل شدم.
تهمینه میلانی نیز در ادامه بیان داشت: من با آقای قریبیان همکار نبودهام، اما در ۱۶ سالگی بارها فیلم «گوزنها» را با همکلاسیهایم تماشا کردم. در ۱۹ سالگی، زمانی که با آقای کیمیایی کار میکردم، ایشان را از نزدیک دیدم و تصور میکردم میتوانم پاسخ تمام سوالاتم درباره چریکها ایران را از او بپرسم. حضور آقای قریبیان برای من معجزهآسا بود. این چه نتیجهای دارد؟ این جادوی نقش است. نقشهایی که باورپذیرند و در ذهن ما جای میگیرند و ما به او به عنوان همان فرد باور داریم.
سپس مسعود جعفری جوزانی ابراز داشت: سخن گفتن در مورد آقای قریبیان برای من دشوار است، زیرا ما از نسلی هستیم که سینما برایمان موضوعی بسیار جدی بود. وقتی به سنجش سینما رفتیم، برای دیگران عجیب بود که آیا سینما قابل درس خواندن است؟ آقای قریبیان، تصویری است که در ذهن نسل ما باقی مانده و رفتار و سلوکشان را متحول کرده است. او یک چهره ماندگار در حوزه فرهنگ است. نگاهی که ایشان به فرهنگ ایرانی در سینما گذاشت، نشانی از جوانمردی و فداکاری برای دیگران دارد. او یک همراز و رفیق است.
سعید مطلبی نیز در ادامه بیان کرد: در این سالها چیزی اختیار یافتم که هیچگاه با هیچ کاری نمیتوانستم بهدست بیاورم. آشنایی و همنشینی با کسانی که زندگی با آنها، لذت بردن از معاشرت و یادگیری از ایشان، فراتر از ارزشمند است. من او را به مدت ۵۰ سال میشناسم و یک بار هم از کسی سخن بدی نگفته است. اگرچه دلی شکسته و آزرده داشت و نارفیقی را درگذرانده بود، اما هرگز در مورد آن فرد سخنی به میان نیاورده است. من از او هرگز سخن حسادت و تحقیرآمیز نشنیدم. امروز که دوستانم در کنارم نیستند و دلم برایشان تنگ است، دیدن فرامرز قریبیان برایم تسکینی است و بار دیگر میتوانم به او بگویم دوستت دارم رفیق.
محمد متوسلانی نیز در سخنانی مختصر بیان کرد: او سرشار از تمامی فضایل انسانی است. من چند مرتبه در طی حرفهام تلاش کردم با او همکاری کرده و نامش را در کارهایم بگنجانم اما موفق نشدم. امیدوارم همچنان درخشان بماند و در تصمیماتش تجدید نظر کرده و بار دیگر ما را بر پرده نقرهای سینما شگفتزده کند و به الگویی برای همه ما تبدیل شود.
سام قریبیان در ادامه این مراسم گفت: اقتباس در سینمای ایران به دلیل چالشها و مسائل موجود بین سازندگان فیلم و نویسندگان چندان موفق نبوده است. اما آقای قریبیان از جمله بازیگرانی بودهاند که چندین اثر موفق را بر اساس داستانها و کتب مختلف به تصویر کشیدهاند از جمله فیلمهای «سایههای بلند باد»، «خاک»، «چشمهایش»، «مرگ پلنگ»، «غزل» و دیگر آثار.
در ادامه، فرامرز قریبیان با تشویقهای حاضران به صحنه آمد.
او در سخنانی کوتاه از حاضران سپاسگزاری کرده و گفت: آقای فرهنگ خود نیز از اسطورههای سینمای ایران میباشند، با کارهای درخشانشان به عنوان بازیگر و کارگردان شناخته میشوند. سریال زیبا و ماندگار «سلطان و شبان» یکی از بهترینها در عرصه سریالسازی ایران است و فیلم سینمایی «طلسم» نیز یکی از برترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران به شمار میآید. آقای متوسلانی نیز سالها قبل از من به سینما آمدند. من قرار بود در فیلم زیبای «جستجوگر» بازی کنم، اما به دلایلی متأسفانه این فرصت برای من فراهم نشد و سالها بعد، او در فیلم «گناهکاران» به عنوان بازیگر من در کنار من قرار گرفت.
وی ادامه داد: من متأسفانه شانس کار با کارگردانهای زن را نداشتم، جز خانم درخشنده که پیام محبتآمیزی برای من ارسال کردند و من از این موضوع خوشنود شدم. به جز ایشان، نتوانستم با خانم تهمینه میلانی همکاری کنم، اما او دوست خوبی برای من و از کارگردانهای پرکار سینمای ایران است. ایرج راد نیز یکی از اساتید بزرگ است و من افتخار داشتم در یکی از نخستین فیلمهای او به نام «گردباد» شرکت کنم، البته سام پسر من در این فیلم فرزند آقای راد بود.
این هنرمند تصریح کرد: باید یاد زندهیاد نعمت حقیقی را گرامی بدارم، او در نخستین کتابفروشی سخن، اولین کتاب را به من داد که سبب شد از آن زمان به مطالعه روی آورم و برای حرفهای که میخواستم آغاز کنم، بسیار ارزشمند بود. فیلم «مرد بارانی» تبدیل به یک موفقیت گردید و وقتی به خاطر آن موفق به دریافت سیمرغ جشنواره فجر شدم، نعمت حقیقی به من جایزه را تقدیم کردند که با ایشان بسیار قدردانم. همچنین تشکر از آقای داوودی که این فیلم را ساختهاند. همکاری با آقای جوزانی جدی شکل نگرفت، اما در «آژانس دوستی» همدیگر را همراهی کردیم و موجب شد تا فیلمنامه «چشمهایش» برای من نوشته شود تا آن را کارگردانی کنم. رابطه رفاقتی ما هنوز ادامه دارد و همیشه خواهد داشت. آقای مطلبی عزیز، شما مرا به یاد سالهایی میاندازید که وارد سینما شدم. آقای مطلبی سالها به صورت مستعار فیلمنامه مینوشتند و فیلم «صلات ظهر» هنوز در دل برخی از مردم جا دارد.
قریبیان در پایان گفت: درود میفرستم به تمامی هموطنان عزیزم که در تمام مدت ۵۷-۵۸ سال، به قول پسرم شاید ۶۰ سال (از زمانی که نوجوان بودیم و به دفتر ساموئل خاچیکیان میرفتیم و در زیرزمین به صداگذاری فیلمها یاری میرساندیم) همواره محبت کرده و از من حمایت کردند.
سپس با اعطای نشان سال استاد از طرف کانون ادبی زمستان، تندیس، لوح تقدیر و هدایایی به فرامرز قریبیان به منظور گرامیداشت یک عمر تلاش مستمر در عرصه بازیگری، کارگردانی سینما و آفرینش آثار ادبی تجلیل شد.
در بخش دیگری از این مراسم، شرکتکنندگان در بخش مسابقه به اجرای آثار راهیافته پرداختند و با نظر داوران، جایزه ترانه ماه به سوسن صدیقی و جایزه خوانندگی پاپ به رامین جوکار توسط فرامرز قریبیان اهدا گردید.
اجرای قطعهای با شعر محمدعلی بهمنی و صدای مهدی یغمایی و پیانونوازی محمدرضا چراغعلی از دیگر برنامههای این مراسم بود.
از مهمانان این مراسم میتوان به گوهر خیراندیش، داریوش فرهنگ، تهمینه میلانی، پژمان بازغی، بهمن فرمانآرا، ابوالحسن داوودی، نصرالله مدقالچی، فرزاد موتمن، اصغر همت، شهره سلطانی، ایرج راد، سام قریبیان، کوروش تهامی، مجید قناد، سعید مطلبی، اسماعیل محرابی، مسعود جعفری جوزانی، بهرام دهقانی، فرزاد حسنی، شاهد احمدلو، مهدی یغمایی، محمدرضا چراغعلی، حمید غلامعلی، مازیار عصری، علیرضا عیوضی، چنگیز حبیبیان، محمد متوسلانی، فرخ نعمتی، سهیلا رضوی، علی قائممقامی، حسین سلیمانی، جمشید جهانزاده، فرزانه نشاطخواه، مهدی میامی و سایر هنرمندان و چهرههای شناخته شده اشاره کرد.
