یک ماهواره نوین که قادر است گاز متان ناشی از فعالیتهای صنایع نفت و گاز در سطح جهانی را زیر نظر بگیرد، به تازگی از «پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ» واقع در کالیفرنیا به فضا پرتاب شده است.
بر اساس گزارش اسپیس، این ماهواره که با عنوان «متانست»(MethaneSAT) شناخته میشود و ابعادی معادل یک ماشین لباسشویی دارد، در تاریخ چهارم مارس به کمک موشک «فالکون ۹»(Falcon 9) شرکت «اسپیسایکس»(SpaceX) به عنوان یکی از ۵۳ محموله در ماموریت مشترک «ترانسپورتر ۱۰»(Transporter-10) به فضا پرتاب شد.
هدف از طراحی متانست کمک به سیاستگذاران در تأیید گزارشهای صنعتی از طریق شناسایی نقاط داغ نشت متان است. متان، یک گاز گلخانهای نامرئی و در عین حال قدرتمند است که در مقایسه با دیاکسید کربن، گرمای بیشتری را در جو زمین در ازای هر مولکول به دام میاندازد. مطابق برنامه ماموریت، متانست به عنوان اولین ماهوارهای که از سوی یک سازمان غیرانتفاعی فعال در زمینه محیط زیست به کار گرفته شده است، دادههای مربوط به نشت متان را از ۳۰۰ منطقه مختلف در سراسر جهان جمعآوری میکند. این ماهواره در ارتفاع ۵۸۰ کیلومتری زمین، روزانه ۱۵ بار در مدار خود میچرخد.
«مارک براونشتاین»(Mark Brownstein)، معاون ارشد انتقال انرژی در «صندوق دفاع از محیط زیست»(EDF) که توسعه و بهرهبرداری از این ماهواره را بر عهده دارد، پیش از پرتاب آن در حساب ایکس خود اشاره کرد: وجود این دادهها برای پاسخگو نگهداشتن کشورها و شرکتها در برابر آلودگی متان و فراهم کردن اطلاعات ضروری برای اقدام، از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.
بر اساس اعلام صندوق دفاع از محیط زیست، پس از جدا شدن متانست از مرحله بالایی موشک فالکون ۹ در روز دوشنبه، پنلهای خورشیدی آن به حالت فعال درآمدند و در جهت خورشید تنظیم شدند تا باتریهای خود را شارژ کنند.
متان، جزء اصلی گاز طبیعی به شمار میرود که در طول فعالیتهای صنعتی در نیروگاهها و کارخانجات در سراسر جهان سوزانده میشود. تحلیلهای انجام شده توسط صندوق دفاع از محیط زیست نشان میدهد که هر ساله بین ۱.۲ تا ۲.۶ میلیون تن متان از خطوط لوله گاز طبیعی آمریکا نشت میکند. زمانی که متان به علت چنین نشتهایی به جو وارد میشود، به مانند یک پتو عمل کرده و گرما را در خود به دام میاندازد.
«کلی لوین»(Kelly Levin)، رئیس بخش علوم، دادهها و تغییر سیستمها در «صندوق دفاع از زمین بزوس»(Bezos Earth Fund) که از بزرگترین حامیان ماموریت متانست است، اظهار داشت: انتشار گاز متان در مدت زمان طولانی نادیده گرفته شده و تشخیص آن به سادگی امکانپذیر نیست. متانست این معادله را تغییر میدهد و اطلاعات علمی و دادهها را ارائه میدهد.
این ماهواره با هزینهای بالغ بر ۸۸ میلیون دلار و با مشارکت صندوق دفاع از محیط زیست، «آژانس فضایی نیوزلند»(New Zealand Space Agency)، «دانشگاه هاروارد»(Harvard University)، و شرکت «بیایئی سیستمز»(BAE Systems) بریتانیا و گوگل طراحی و ساخته شده است. Google نیز خدمات رایانش ابری را برای پردازش دادههای ماهواره به گروه متانست ارائه میدهد و به بهبود پایگاه داده صندوق دفاع از محیط زیست درباره زیرساختهای نفت و گاز کمک میکند. این امکان فراهم میشود که دادههای مربوط به انتشار به طور دقیق به تأسیسات تأیید شده نسبت داده شوند.
طبق اظهارات مقامات صندوق دفاع از محیط زیست، انتظار میرود نخستین تصاویر این ماهواره در اوایل تابستان امسال ثبت شوند و در انتهای سال جاری میلادی برای عموم قابل دسترس باشند. این اطلاعات میتوانند به شرکتها، سیاستگذاران و دولتها کمک کنند تا ارزیابیهای موثری درباره پیشرفتهای صورت گرفته در مبارزه با تغییرات آبوهوایی انجام دهند.
براونشتاین در یک کنفرانس خبری عنوان کرد: آنچه که در طول یک دهه بررسی میدانی آموختهایم این است که وقتی انتشار واقعی را به صورت میدانی اندازهگیری میکنیم، متوجه میشویم که میزان گازهای گلخانهای ناشی از صنعت بسیار بیشتر از آمارهای محاسبهشده با استفاده از روشهای مهندسی است.
علاوه بر فعالیتهای صنعتی، دیگر منابع تولید متان شامل دفن زبالهها، فعالیتهای کشاورزی و استخراج ذغالسنگ هستند. به غیر از جمعآوری اطلاعات در مورد این منابع، متانست عمدتاً بر روی شرکتهای نفت و گاز تمرکز خواهد کرد، چرا که این صنایع سهم عمدهای در انتشار جهانی متان دارند و قابلیت چشمگیری برای کاهش این انتشارات دارند.
