شنبه 18 مهر 1405

الگویی برای سیاست‌گذاری صحیح روزنامه‌نگاری علم

روزنامه‌نگاری علم، یکی از مهم‌ترین شاخه‌های علم روزنامه‌نگاری است که وظیفه خطیر ارتباط بین دانشمندان و دانش‌پژوهان و عموم مردم را بر عهده دارد و در صورت عدم برخورداری از یک سیاست‌گذاری صحیح، نمی‌تواند در راستای اهداف خود به خوبی عمل کند. محققان کشور در این زمینه تحقیقی انجام داده و الگویی را ارائه کرده‌اند.

سیاسـت‌گـذاری، راهنمـای عملیـاتی دسـتیابی بـه اهـداف روزنامـه‌نگـاری علـم اسـت. سیاست‌گذاری روزنامه‌نگاری علم باید از صراحت، وضوح، قابلیت اجرا، انعطاف‌پـذیری، جامعیت، هماهنگی، مستدل بودن، متمایز بودن از قانون و کتبی بودن برخوردار باشـد. از آنجا که در دنیای امروز، رسانه‌ها نقـش برجسـته‌ای در شکل‌دهی به افکار عمومی جامعه دارند، اهمیت سیاست‌گذاری در ایـن عرصـه بیشـتر شده است. رسانه‌ها از منابع اصلی شناخت و آگاهی هستند، اطلاعات و اخبار مورد نیـاز را به مخاطبان عرضه می‌کنند، رویدادها را تفسیر می‌کنند و میانجی انسان‌ها و واقعیت هسـتند، بنـابراین بایـد سیاسـت روشـنی در ایـن زمینـه داشـته باشـند.

به گفته متخصصان، روزنامه‌نگاری و رسانه‌های جمعی به عنوان رکن چهارم دموکراسی در جهان شناخته شـده و تمامی جوامع از اشکال مختلف آن بهره می‌برند. یکی از عرصه‌های روزنامه‌نگاری، مقوله روزنامه‌نگاری علم است که ارتباط میان دانشمند به عنوان تولیدکننده علم و عموم مـردم را برقرار می‌کند. از این منظر روزنامه‌نگاری، یکی از نهادهای ترویج علم در عصر حاضر است که می‌تواند در فرایند دموکراتیزه کردن علم، نقش آفرینی کند. سیاست‌گذاری روزنامه‌نگاری علم در عصر دیجیتال اهمیت دوچندانی پیدا کرده اسـت. این در حالی است که انفجار اطلاعات و افزایش روزافزون منابع خبری در عرصه علمـی بـا مخـاطرات ویـژه‌ای همراه است و از طریق یک سیاست‌گذاری صحیح در ایـن عرصـه، می‌توان بـه اطلاعـات ارائه شده در حوزه‌های علمی نظم بهتری بخشید.

در این رابطه، پژوهشگرانی از پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق و مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور اقدام به انجام مطالعه‌ای کرده اند که در آن، به ارائه الگوی سیاست‌گذاری روزنامه‌نگاری علم مبتنی بر رسانه‌های نوین پرداخته شده است.

آن ها این تحقیق را به کمک ۲۰ نفر از خبرگان نظری (اساتید دانشگاهی) و خبرگان تجربی (روزنامه‌نگاران با سابقه) این حوزه انجام داده‌اند.

بر اساس نتایج این پژوهش، متغیرهای «تقویت زیرساخت‌های روزنامه‌نگاری علم» و «رفـع موانـع رشـد و توسـعه روزنامـه‌نگـاری علـم» دارای بیشـترین اثرگـذاری در مدل ارائه شده هستند و از هیچ مؤلفه دیگری تأثیر نمی‌پذیرند.

به گفته سمیه تاجیک اسماعیلی، محقق واحد تهران شرق دانشگاه آزاد اسلامی و همکارانش، «نتایج همچنین نشان می‌دهند که متغیرهای اشاره شده فوق بـر آمـوزش و ارتقـای روزنامـه‌نگـاری علـم نیز تاثیرگذارند. این مهم بـدان معناسـت کـه در مـدل ارائـه شـده، مؤلفه آمـوزش و ارتقـای روزنامه‌نگاری علم، فقط از دو مؤلفه مـذکور تأثیر می‌پذیرد و بـر مؤلفه توانمندسـازی روزنامه‌نگار علم در سطح بعدی مدل تأثیر می‌گذارد».

آن‌ها می‌گویند: «نتایج نشان داد متغیر دیگری تحت عنوان استفاده از رسـانه‌هـای نـوین، در سـطح سـوم و متغیرهای تقویت ارتباط و اعتماد میـان جامعـه علمـی بـا عمـوم و افزایش مشارکت و همراهی دانشگاهیان با روزنامه‌نگاران علم در سطح دوم الگو قرار داشته و از متغیر استفاده از رسانه‌های نوین تأثیر می‌پذیرند».

در این تحقیق بر اساس نتایج حاصله بـه مـدیران و مسـئولان ذیربـط پیشـنهاد شده است که نسـبت بـه تقویـت زیرساخت‌های روزنامه‌نگاری علم و رفع موانع رشـد و توسـعه روزنامـه‌نگـاری علـم کـه بیشترین تأثیر را در سیاست‌گذاری روزنامه‌نگاری علم مبتنی بر رسـانه‌هـای نـوین دارنـد، اقدامات لازم را انجام دهند. این مهم با تامین سرمایه‌گذار و حامی، همچنین پذیرش تحول در اکوسیستم پژوهش، روش‌ها و اهداف روزنامه‌نگـاری علـم بـا توجـه بـه سـرعت تحـول رسانه‌ها امکان‌پذیر خواهد بود.

به اعتقاد تاجیک اسماعیلی و همکارانش، «همچنین افزایش کسب شناخت از فضای مجازی و عمومی و شناخت نقاط قوت و ضعف روزنامه‌نگاری علم نیـز تـاثیر بسـزایی در اسـتقرار الگـوی سیاست‌گذاری روزنامه‌نگاری علم مبتنی بر رسانه‌های نوین دارد. از طریق توانمندسازی همچنین می‌توان بـه تولیـد محتـوای متناسـب بـا نیازهـای عمومی پرداخت و نقش نظارتی و مطالبه‌گری روزنامه‌نگاران علم را افزایش داد و به تبع آن استفاده از رسانه‌های نوین نیز افزایش پیدا می‌کند».

مجریان این تحقیق افزوده‌اند: «رسانه‌های نوین نیـز مـی‌تواننـد به نوبه خود ارتبـاط و اعتمـاد میـان جامعـه علمـی بـا عمـوم را افـزایش داده و مشـارکت و همراهـی دانشگاهیان با روزنامه‌نگاران علم را بیشتر کنند. این عوامل در نهایت به سیاسـت‌گـذاری صحیح روزنامه‌نگاری علم در ایران منتهی می‌شوند».

یافته‌های تحقیقاتی فوق در فصل‌نامه «مطالعات میان رشته‌ای در رسانه و فرهنگ» منتشر شده‌اند. این نشریه متعلق به پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است.



منبع

آخرین اخبار

بازدید وزیر تجارت و صنعت افغانستان از پاویون جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه ابوحنیفه

پنجمین نمایشگاه بین‌المللی بازرگانی ابوحنیفه امروز در شهر کابل...

رسید پذیرش تعمیرگاه چیست و چرا بدون آن نباید دستگاه یا خودرو را تحویل بدهید؟

گوشی، لپ‌تاپ یا خودرو را برای تعمیر تحویل داده‌اید،...

هشدار جدی مدیریت بحران درباره مخازن سوخت شهران

به گزارش آفتاب نیوز، حسین ساجدی‌نیا...

زاینده‌رود جان دوباره می گیرد؟

۱۸ مهر،روز نکوداشت زاینده‌رود،فرصتی برای یادآوری سرنوشت رودی است...

جزئیات جدید درباره بررسی صلاحیت وزیر پیشنهادی دفاع در مجلس/ رأی گیری مجازی است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، احمد نادری، اظهار کرد: جلسه...

پوتین با صدور یک بیانیه توافق نفتی با آمریکا را تائید کرد

به گزارش خبرآنلاین از خبرگزاری اسپوتنیک، در بیانیه کرملین...

اولین تصاویر از رنج‌روور برقی در آزمایش‌های سخت سوئد

رنج‌روور نخستین شاسی‌بلند تمام‌برقی خود را در شرایط سخت...

فاطمه مهاجرانی هم جواب روبیو را داد

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با تأکید...

OpenAI: نوجوانان روزانه کمتر از ۱۵ دقیقه از ChatGPT استفاده می‌کنند

بر اساس نخستین گزارش OpenAI درباره الگوی استفاده نوجوانان...

انبوه‌سازان مسکن ایرانی راه خارج را بلد شده‌اند!

رکود بازار مسکن در ایران شرایطی را به وجود...

جیلی با فست‌شارژ ۴ دقیقه‌ای به جنگ بی‌وای‌دی رفت!

جیلی با معرفی فناوری شارژ فوق‌سریع ۲.۲ مگاواتی در...

طرح دوفوریتی مجلس برای برخورد با ماینرهای غیرمجاز

به گزارش خبرآنلاین، حجت الاسلام علیرضا سلیمی عضو کمیسیون صنایع...

تکلیف تعطیلی مدارس خراسان رضوی برای همیشه مشخص شد

وزیر آموزش‌و پرورش در سفر به شهرستان‌های گناباد و...

طرفداران اپل بخوانند / فروش آیفون ۱۸ غیرقانونی است

محله‌ای، مدیر دفتر خدمات بازرگانی وزارت صنعت، معدن و...

قیمت تخم‌مرغ نجومی شد / نیمرو و املت غذای لاکچری شد

به گزارش خبرآنلاین،رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن با بیان...

پزشکیان در ترکمنستان؛ از دیدار با پوتین و پاشینیان تا پیشنهاد همکاری منطقه‌ای «CIS+I»

پزشکیان ۱۶ مهرماه برای شرکت در نخستین اجلاس محیط‌زیستی...

هشدار نارنجی مدیریت بحران برای وقوع سیلاب و تندباد در ۷ استان

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : تسنیم:...

تاکید پوتین بر لزوم ایجاد جهان چند قطبی و ساختار مالی با ثبات

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه...

تبلیغات متنی