یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار گردید و حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی با کسب اکثریت آرا به سمت رئیسجمهور منتخب برگزیده شد و مسئولیت هدایت قوه مجریه را پذیرفت.
، برگزاری انتخابات یازدهمین دوره ریاستجمهوری در سال ۱۳۹۲ در شرایطی صورت گرفت که کشور هنوز حوادث سال ۱۳۸۸ را پشت سر گذاشته بود و فضای سیاسی همچنان متأثر از رخدادهای پس از آن انتخابات بود؛ نامنویسی از داوطلبان در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۲ آغاز شد و در این مدت افراد زیادی که به وضع موجود انتقاد داشتند، وارد عرصه رقابت شدند. در نهایت در مدت ۵ روز مهلت قانونی، ۶۸۶ نفر شامل ۳۰ زن با مراجعه به ستاد انتخابات وزارت کشور، برای نامزدی در این انتخابات ثبتنام کردند. یکی از مهمترین وقایع یا شاید حواشی این مرحله، حضور همزمان آیتالله هاشمی رفسنجانی و اسفندیار رحیم مشایی، مشاور وقت رئیسجمهور، بههمراه محمود احمدینژاد، رئیسجمهور وقت، بود. این رویداد بهسرعت خبرساز شد، چون آیتالله هاشمی رفسنجانی بهدلیل موضعگیریهایش پس از حوادث سال ۱۳۸۸ عملاً در نقطه مقابل دولت قرار گرفته بود و از طرفی مشایی بهدلیل برخی اظهارات و رفتارهایش، عنوان «جریان انحراف» را از بخشی از جناح اصولگرا دریافت کرده بود. در تاریخ جمهوری اسلامی ایران سابقه نداشته است که رئیسجمهور در انتخاباتی که پس از پایان دو دوره خود برگزار میشود، اینگونه بههمراه یکی از نزدیکان و اعضای دولت خود وارد ستاد انتخابات شده و در مقابل دوربینهای فراوان رسانهها بهطور صریح از او حمایت کند.
پس از پایان مهلت نامنویسی، مطبوعات با تیتر «همه آمدند» به معرفی چهرههای برجستهای پرداختند که کاندیداتوری خود را اعلام کرده بودند و نام ۳۷ نفر را در این زمینه مطرح کردند؛ از جمله چهرههای شاخص میتوان به اکبر هاشمی رفسنجانی، غلامعلی حداد عادل، محسن رضایی، علیاکبر ولایتی، محمدرضا عارف، حسن روحانی، محمدباقر قالیباف، سعید جلیلی، مسعود پزشکیان، اسفندیار رحیم مشایی، محمدرضا رحیمی، منوچهر متکی، رامین مهمانپرست، محمد شریعتمداری، کامران باقری لنکرانی، محمد سعیدیکیا، مصطفی کواکبیان، صادق واعظ زاده، محمد غرضی، حسین نصیرزاده، حسن سبحانی، باقر خرازی، علی فلاحیان، روحالله احمدزاده کرمانی، اکبر اعلمی، علیرضا زاکانی، علیرضا علیاحمدی، داوود احمدینژاد، جواد اطاعت، پرویز کاظمی، محمدحسن ابوترابیفرد، علیاکبر جوانفکر، ابراهیم اصغرزاده، ابوالحسن نواب، طهماسب مظاهری، صادق خلیلیان و قدیری ابیانه اشاره کرد که در این انتخابات با حضور در وزارت کشور، برای نامزدی خود ثبتنام کردند.
پس از پایان مهلت نامنویسی، آیتالله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس وقت مجمع تشخیص مصلحت نظام، در دقایق پایانی ثبتنام خود را انجام داد و اینجا بود که برخی از داوطلبان نامزدی از جمله محمدرضا عارف، حسن روحانی، محمد شریعتمداری و مسعود پزشکیان اعلام کردند که در صورت حضور هاشمی رفسنجانی، به نفع او از ادامه رقابتها کنارهگیری خواهند کرد. با این حال، توصیه هاشمی رفسنجانی به روحانی مبنی بر اینکه «فعلاً بمانید»، این انصرافها را به تعویق انداخت و فضای انتخاباتی کشور به سمت دیگری تغییر کرد.
وزارت کشور روز سهشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۲ در خبری اعلام کرد که سعید جلیلی، غلامعلی حداد عادل، محسن رضایی میرقائد، حسن روحانی، محمدرضا عارف، سیدمحمد غرضی، محمدباقر قالیباف و علیاکبر ولایتی بهعنوان نامزدهایی که صلاحیت آنها توسط شورای نگهبان تأیید شده، معرفی شدند؛ بنابراین صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی و اسفندیار رحیم مشایی، بهعنوان دو چهره مشهور، در کنار افرادی نظیر محمد سعیدیکیا، منوچهر متکی، علیرضا زاکانی، محمدحسن قدیری ابیانه، مصطفی کواکبیان، صادق واعظ زاده، روحالله احمدزاده کرمانی، سیدمحمدباقر خرازی، علیاحمدی، حسین نصیرزاده، حسن سبحانی، علی فلاحیان، اکبر اعلمی، پرویز کاظمی، ابراهیم اصغرزاده، ابوالحسن نواب و طهماسب مظاهری تأیید نشد.
پس از خروج فضای سیاسی از شوک رد صلاحیتها، با آغاز فرصت تبلیغاتی نامزدهای تأیید صلاحیت شده، رایزنیها برای رسیدن به اجماع میان نامزدها آغاز شد؛ در این انتخابات عارف بهعنوان نامزد مورد حمایت اصلاحطلبان، روحانی بهعنوان نامزد مورد حمایت حزب اعتدال و توسعه، جلیلی، حداد عادل، رضایی، قالیباف و ولایتی بهعنوان نامزدهای اصولگرا و غرضی بهعنوان نامزد مستقل حضور داشتند. تنوع نامزدهای اصولگرا آنها را به سمت ائتلاف با یکدیگر هدایت کرد بهطوریکه سه نفر از پنج نامزد اصولگرا بهطور مشترک وارد ائتلاف شدند؛ غلامعلی حداد عادل، رئیس فراکسیون اصولگرایان در مجلس نهم، محمدباقر قالیباف، شهردار تهران و علیاکبر ولایتی، مشاور بینالملل رهبری، «ائتلاف ۲+۱» را تشکیل دادند که سپس به «ائتلاف برای پیشرفت» معروف گردید و در این ائتلاف طوری قرار شد که هرکدام از آنان که شانس بیشتری برای پیروزی در انتخابات را داشت، در صحنه رقابت باقی بماند و دو نفر دیگر بهنفع او کنارهگیری نمایند، اما این اتفاق به سرانجام نرسید و تنها حداد عادل به این توافق پایبند ماند.
در سوی دیگر، با توجه به نزدیکی مواضع روحانی و عارف، بسیاری از گروهها و افراد سیاسی نزدیکی به این دو، پیشنهادهای تشکیل ائتلاف میان اصلاحات و اعتدال را مطرح کردند؛ بیشتر این درخواستها معطوف به عارف بود و تلاشهایی برای ترغیب او به انصراف به نفع روحانی صورت گرفت. سرانجام این تلاشها به نتیجه رسید و عارف به نفع روحانی انصراف داد؛ بدین ترتیب، انتخابات با رقابت بین ۶ نامزد – سعید جلیلی، محسن رضایی، حسن روحانی، سیدمحمد غرضی، محمدباقر قالیباف و علیاکبر ولایتی در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۳۹۲ برگزار شد. در این انتخابات، ۵۰ میلیون و ۴۸۳ هزار و ۱۹۲ نفر واجد شرایط رأی دادن بودند که از این تعداد، ۳۶ میلیون و ۷۰۴ هزار و ۱۵۶ نفر در پای صندوقها حضور یافتند و مشارکت در این انتخابات به ۷۲.۷ درصد رسید؛ مشارکتی که برای بسیاری شگفتانگیز بود، زیرا بهواسطه وقایع پس از انتخابات ۱۳۸۸، حدس زده میشد که مردم از شرکت در انتخابات خودداری کنند.
بر اساس اعلام وزارت کشور، نتایج شمارش آرا نشان داد که حسن روحانی با ۱۸ میلیون و ۶۱۳ هزار و ۳۲۹ رأی (۵۰.۷۱ درصد)، محمدباقر قالیباف با شش میلیون و ۷۷ هزار و ۲۹۲ رأی (۱۶.۵۶ درصد)، سعید جلیلی با چهار میلیون و ۱۶۸ هزار و ۹۴۶ رأی (۱۱.۳۶ درصد)، محسن رضایی با سه میلیون و ۸۸۴ هزار و ۴۱۲ رأی (۱۰.۵۹ درصد)، علیاکبر ولایتی با دو میلیون و ۲۶۸ هزار و ۷۵۳ رأی (۶.۱۸ درصد) و سیدمحمد غرضی با ۴۴۶ هزار و ۱۵ رأی (۰.۸۸ درصد) آراء را کسب کردند و در نتیجه حسن روحانی بهعنوان هفتمین رئیسجمهور اسلامی ایران انتخاب گردید.