گونه‌های مختلف داروهای ضد اسهال و عوارض احتمالی آن‌ها

در این مطلب، به بررسی عوارض جانبی رایج برخی از قرص‌های ضد اسهال خواهیم پرداخت.

به نقل از وری ول هلث، برای بسیاری از بزرگسالان، وقوع اسهال چندین بار در سال یک مسأله طبیعی است که اغلب به راحتی و بدون نیاز به درمان خاصی از بین می‌رود. در مواردی که علت اسهال مشخص نباشد، استفاده از داروهای ضد اسهال معمولاً لازم نیست.

در افرادی که به بیماری‌های گوارشی مانند بیماری التهابی روده (IBD) مبتلا هستند، مصرف دارو برای کنترل اسهال ممکن است در نگاه اول گزینه‌ای کارآمد به نظر برسد، اما در برخی موارد این روش ممکن است نتیجه‌ای نداشته باشد. همچنین، داروهای ضد اسهال ممکن است در برخی شرایط خاص IBD مضر واقع شوند.

اگر اسهال شما بیشتر از چند روز ادامه داشته باشد یا باعث کم آبی بدن شود، بهتر است در مورد استفاده از داروهای ضد اسهال با پزشک مشورت نمایید. افراد مبتلا به IBD همواره پیش از مصرف داروهای ضد اسهال باید با پزشک معالج خود مشورت کنند.

در ادامه، لیستی از مؤثرترین قرص‌های ضد اسهال و ضد دل‌پیچه را برای شما گردآوری کرده‌ایم:

اسهال چیست؟

اسهال یک مشکل شایع است که می‌تواند تحت تأثیر عوامل گوناگونی قرار گیرد. در بسیاری از موارد، اسهال به‌طور طبیعی پس از چند روز بهبود می‌یابد و حتی ممکن است سبب آن به وضوح قابل شناسایی نباشد.

اگر اسهال همراه با تب، علائم شدید بیماری، درد در ناحیه شکم یا وجود خون و چرک (مخاط) در مدفوع باشد، نباید از داروهای ضد اسهال استفاده کرد. در صورتی که اسهال ناشی از عفونت باشد، می‌بایست تنها بر اساس توصیه یک متخصص بهداشتی از داروهای ضد اسهال بهره‌مند شد.

معمولاً داروهای ضد اسهال برای درمان IBD تجویز نمی‌شوند، زیرا این داروها به تسکین التهاب که عامل ایجاد اسهال است، کمک نمی‌کنند.

به‌ویژه در مورد کولیت اولسراتیو، استفاده از داروهای ضد اسهال با خطر ابتلا به مگاکولون سمی، که یک بیماری نادر و جدی است، مرتبط می‌باشد. این وضعیت کمتر در افراد مبتلا به بیماری کرون مشاهده می‌شود.

داروهای ضد اسهال فقط باید با نظارت و تحت نظر متخصص گوارش برای افرادی که مبتلا به IBD هستند، تجویز گردد.

افرادی که تحت جراحی j-pouch قرار گرفته‌اند، ممکن است به ویژه در مرحله بهبودی پس از جراحی نهایی که j-pouch متصل شده است، برای استفاده از داروهای ضد اسهال توصیه شوند.

برخی از بیماران با j-pouches ممکن است برای مدت طولانی‌تری از داروهای ضد اسهال استفاده کنند، در حالی که دیگران فقط در مواقع ضروری، مانند زمانی که مدفوع زیادی در روز دارند، از دارو بهره‌مند می‌شوند.

انواع داروهای ضد اسهال

داروهای ضد اسهال عمدتاً شامل دو ماده اصلی لوپرامید و بیسموت ساب سالیسیلات هستند که به روش‌های متفاوتی عمل می‌کنند. برخی داروهای تجویزی نیز وجود دارند که گاهی برای درمان اسهال مزمن به کار می‌روند و در صورت نیاز می‌توانید با پزشک خود مشورت نمایید.

لوپرامید (ایمودیوم)

ایمودیوم که بدون نسخه قابل خرید است، به کاهش سرعت و تعداد انقباضات روده کمک می‌کند و به این ترتیب، اسهال را کنترل می‌نماید.

عوارض جانبی لوپرامید ممکن است شامل درد شکم، خشکی دهان، خواب آلودگی، سرگیجه، یبوست، حالت تهوع و استفراغ باشد. افرادی که این عوارض را تحمل می‌کنند، باید در حین مصرف دارو از رانندگی یا انجام فعالیت‌های نیازمند تمرکز پرهیز کنند. همچنین اگر سابقه مشکلات ریتمی قلب دارند، لازم است پیش از مصرف لوپرامید با پزشک مشورت کنند.

برای کسانی که پیش از این از لوپرامید استفاده نکرده‌اند یا به مصرف منظم آن عادت ندارند، پیشنهاد می‌شود از رانندگی و کار با ماشین‌های سنگین اجتناب نمایند تا زمانی که به اثرات دارو پی ببرند.

بیسموت ساب سالیسیلات

این دارو که در محصولات Kaopectate و Pepto-Bismol موجود است، بیشتر به عنوان دارویی برای ناراحتی معده شناخته می‌شود، اما همچنین خاصیت ضد اسهالی و ضد التهابی دارد و می‌تواند از گسترش برخی باکتری‌های مسبب اسهال جلوگیری کند.

بیسموت ساب سالیسیلات با کاهش میزان آب ورودی به روده، به کنترل اسهال کمک می‌کند.

عوارض جانبی این دارو شامل یبوست، تغییر رنگ مدفوع به سیاه و سیاهی زبان است. مصرف بیش از حد آن می‌تواند خطرناک باشد، بنابراین حتماً تنها به میزان تجویز شده از آن استفاده کنید و دوز آن را دو برابر نکنید.

این دارو برای کودکان زیر ۱۲ سال و نیز کودکانی که علائم آنفولانزا دارند، منع مصرف دارد و باید تحت نظر پزشک و به‌طور دقیق بر اساس دستور او مورد استفاده قرار گیرد. اگر پس از مصرف این دارو شاهد بهبود در وضعیت اسهال خود نبودید، باید فوراً با پزشک تماس بگیرید.

پوسته اسفرزه

این دارو برای کنترل اسهال خفیف مورد استفاده قرار می‌گیرد و از دسته داروهای غیرنسخهای به شمار می‌رود. مکانیزم این دارو نوعی فیبر است که با جذب آب در روده به کاهش اسهال کمک می‌کند. داروی پوسته اسفرزه به‌صورت پودری عرضه می‌گردد و برای مصرف آن باید مقداری از پودر را با آب رقیق کنید.

قرص ضد اسهال سیپروفلوکساسین

این قرص در رده آنتی‌بیوتیک‌ها قرار دارد و برای درمان عفونت‌های باکتریایی به کار می‌رود. اثر بخشی این قرص با بهبود علائم بیماری مانند اسهال همراه است. سیپروفلوکساسین به‌طور کلی عوارض جانبی خاصی ندارد، اما برای برخی بیماران ممکن است عوارضی مانند حالت تهوع، سرگیجه، سردرد و اختلالات خواب ایجاد کند.

قرص ضد اسهال یدوکینول

این دارو نیز از دسته ضد عفونت‌ها محسوب می‌شود و برای درمان عفونت‌های روده‌ای ناشی از انگل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. بیماران با مشکلات کبدی باید از این دارو پرهیز کنند و لازم است تحت نظر پزشک از آن استفاده شود. این دارو را بهتر است بعد از غذا میل کنید تا نتیجه بهتری حاصل شود.

موارد منع مصرف قرص ضد اسهال چیست؟

افرادی که هر یک از شرایط زیر را دارند، نباید از قرص ضد اسهال استفاده کنند:

اگر علت التهاب روده‌ای شما ناشی از وجود باکتری یا انگل باشد، مصرف این داروها تأثیری نخواهد داشت و ممکن است وضعیت را بدتر کند.

استفاده از داروهای ضد اسهال که معرفی شد، برای کودکان زیر دو سال ممنوع است مگر با تجویز پزشک.

چنانچه به هر یک از این داروها حساسیت یا واکنش آلرژیک نشان دهید، بلافاصله مصرف آن را قطع کنید.

در صورت بروز هر گونه علایم تب، هرگز از قرص ضد اسهال استفاده نکنید.

سخن پایانی

اسهال یک مشکل شایع است و در بیشتر موارد، بدن به خاطر ویروس یا باکتری طی چند روز به حالت عادی بازمی‌گردد، اگرچه ممکن است مدتی طول بکشد تا بهبود حاصل شود. اگر اسهال برای مدت طولانی ادامه یابد، ضروری است که تحت معاینه پزشک قرار گیرید تا اطمینان حاصل کنید که مشکلی جدی‌تر وجود ندارد.

اگر اسهال بیشتر از چند روز طول بکشد یا با تب، درد شدید شکم، وجود خون یا چرک در مدفوع همراه باشد، فوراً باید با پزشک متخصص تماس بگیرید. عدم توانایی در نگه داشتن مواد غذایی یا مایعات نیز می‌تواند دلیلی برای مراجعه فوری به پزشک باشد.

آیا داروی ضد اسهال بدون نسخه قابل دسترسی است؟

بله، انواع مختلفی از داروهای ضد اسهال بدون نسخه در داروخانه‌ها قابل تهیه هستند. همچنین می‌توانید از ایمودیوم استفاده کنید که انقباضات روده را کاهش داده و حملات اسهال را تسکین می‌بخشد.

آیا ایمودیوم ممکن است باعث یبوست شود؟

بله، یبوست یکی از عوارض احتمالی مصرف ایمودیوم است. سایر عوارض جانبی شامل سرگیجه، خواب آلودگی، سردرد، حالت تهوع و استفراغ می‌باشد. بیشتر افراد عوارض جانبی ناشی از مصرف ایمودیوم را تجربه نمی‌کنند، اما همواره بهترین کار این است که پیش از مصرف داروهای دیگر، با پزشک یا داروساز خود مشورت نمایید.

چه مدت طول می‌کشد تا ایمودیوم از بدن خارج شود؟

یک دوز واحد از ایمودیوم می‌تواند بین ۸ تا ۱۲ ساعت اثر داشته باشد. حدود نیم ساعت زمان نیاز است تا اثر آن آغاز شود.

 سلامت نیوز