وقتی سلول‌های سرطانی به دارو مقاوم می‌شوند و به رشد خود ادامه می‌دهند، درمان بیماری دشوارتر می‌شود. حالا پژوهشگران دریافته‌اند که شاید ترکیب یک داروی ضدانگل ارزان‌قیمت با داروی سرطان بتواند به مقابله با برخی از این سلول‌های مقاوم کمک کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت، پژوهشگران در آزمایش‌های آزمایشگاهی، داروی ضدانگل مبندازول را با داروی سرطان گفیتینیب ترکیب کردند. این ترکیب زنده‌مانی سلول‌های سرطانی مقاوم به درمان را کاهش داد. در آزمایش روی موش‌ها نیز تومورها با مصرف هم‌زمان این دو دارو، دیرتر رشد کردند.
این مطالعه که در مجله علمی PLOS ONE منتشر شده، روی نوعی سرطان ریه سلول غیرکوچک تمرکز داشت که به درمان با گفیتینیب مقاوم شده بود.
چرا ترکیب این دو دارو مؤثر است؟
گفیتینیب پروتئینی به نام EGFR را هدف قرار می‌دهد که در رشد و تکثیر سلول‌ها نقش دارد. بااین‌حال، سلول‌های سرطانی گاهی راهی برای ادامه رشد با وجود مصرف این دارو پیدا می‌کنند.
مبندازول که برای درمان عفونت‌های انگلی استفاده می‌شود، بر ساختارهای داخلی سلول اثر می‌گذارد که برای تقسیم سلولی ضروری هستند.
پژوهشگران تصور کردند که هدف قرار دادن هم‌زمان پیام‌های رشد و عملکرد داخلی سلول می‌تواند ادامه تکثیر را برای سلول‌های سرطانی مقاوم دشوارتر کند.
کاهش سلول‌های سرطانی زنده در آزمایشگاه
پس از ۷۲ ساعت، در سلول‌هایی که فقط گفیتینیب دریافت کرده بودند، حدود ۹۳ درصد سلول‌ها همچنان زنده بودند. این میزان با مصرف مبندازول به‌تنهایی به حدود ۸۰ درصد رسید، اما با ترکیب هر دو دارو به حدود ۳۸ درصد کاهش یافت.
مصرف مبندازول به‌تنهایی و با غلظتی پنج برابر بیشتر نیز میزان زنده‌مانی سلول‌ها را به حدود ۳۰ درصد رساند.
آزمایش‌ها همچنین آسیب به DNA سلول‌ها را نشان دادند؛ یافته‌ای که می‌تواند با اختلال در فرایند تکثیر سلولی ارتباط داشته باشد.
رشد تومورها در موش‌ها کندتر شد
پژوهشگران سپس این ترکیب را روی موش‌های دارای تومورهای ایجادشده از سلول‌های انسانی سرطان ریه مقاوم به درمان آزمایش کردند.
نتایج نشان داد که میانه زمان دو برابر شدن اندازه تومورها در موش‌های بدون درمان ۶٫۲ روز بود. این زمان با مصرف مبندازول به‌تنهایی به ۱۰٫۳ روز و با گفیتینیب به‌تنهایی به ۱۵٫۵ روز رسید.
اما در موش‌هایی که هر دو دارو را دریافت کردند، تومورها پس از ۲۵ روز دو برابر شدند.
بااین‌حال، تومورها به‌طور کامل از بین نرفتند و هنوز مشخص نیست که این روش در بدن انسان نیز مؤثر باشد.
آیا این روش برای درمان سرطان قابل استفاده است؟
پژوهشگران هنوز نمی‌دانند که مبندازول واقعاً مقاومت سلول‌های سرطانی به گفیتینیب را برطرف می‌کند یا با وارد کردن آسیب بیشتر، توانایی بقای این سلول‌ها را کاهش می‌دهد.
همچنین، میزان جذب مبندازول در بدن متغیر است و باید مشخص شود چه مقدار از دارو به تومور می‌رسد و آیا استفاده هم‌زمان از این دو دارو ایمن است یا خیر.
در مراحل بعدی، محققان قصد دارند این ترکیب را روی مدل‌های دیگر سرطان و تومورهای تهیه‌شده از نمونه بیماران بررسی کنند.
در مجموع، این یافته‌ها نشان می‌دهند که ترکیب یک داروی ضدانگل با داروی هدفمند سرطان ممکن است به مهار رشد برخی تومورهای مقاوم به درمان کمک کند؛ اما برای مشخص شدن اثربخشی و ایمنی آن در انسان، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
این ترکیب هنوز درمان تأییدشده‌ای برای سرطان ریه نیست و بیماران نباید بدون نظر پزشک از مبندازول برای درمان سرطان استفاده کنند.