بیش از ۴۰ سال است که ایستگاه رادیویی مرموزی به نام «UVB۷۶» که به «بازر» نیز شناخته می شود، به پخش صداهایی یکنواخت شبیه وز وز همراه با پیام های رمزآلود به زبان روسی پرداخته است. هنوز علت و هدف فعالیت این ایستگاه مشخص نیست و همین نکته آن را به یکی از معماهای جذاب و بحث برانگیز جهان تبدیل کرده است.
ایستگاه رادیویی مرموزی که به نام «بازر» شناخته می شود، از سال ۱۹۸۲ بر روی فرکانس ۴۶۲۵ کیلوهرتز به فعالیت ادامه می دهد و پیام هایی عجیب و غیرقابل درک را منتشر می کند.
پیام های ارسال شده از این ایستگاه شامل ترکیبی از اعداد، کلمات بی معنا و گاهی اسامی روسی است، مانند «Ya UVB76, Ya UVB76. 180 08 BROMAL 74 27 99 14. Boris, Roman, Olga, Mikhail, Anna, Larisa».
اگرچه فروپاشی شوروی در دهه ۱۹۹۰ بسیاری از پروژه های آن دوران را به حالت تعلیق درآورد، اما این ایستگاه به فعالیت خود ادامه داده و مکان پخش آن بین مسکو و سن پترزبورگ تخمین زده می شود. برخی بر این باورند که این ایستگاه که اکنون به «MDZhB» تغییر نام پیدا کرده، بخشی از یک سیستم ارتباطی سری نظامی شوروی بوده که برای ارسال پیام های رمزگذاری شده طراحی شده است.
جف هاون، کارشناس امنیت در مدرسه اقتصاد لندن، در گفتگو با شبکه فرانسه ۲۴، به ارتباط ادامه دار «UVB۷۶» با یک شبکه از «ایستگاه های اعداد» اشاره می کند که در زمان جنگ سرد به وسیله خدمات اطلاعاتی شوروی برای ارسال پیام های رمزنگاری شده به کار می رفتند.
ایستگاه های اعداد به ایستگاه های رادیویی موج کوتاهی اطلاق می شود که در آن ها معمولاً یک نفر یک سری از اعداد را می خواند که می توان پس از رمزگشایی آن ها را به یک پیام معنادار تبدیل کرد.
آیا این ایستگاه کارکرد نظامی دارد؟
تحقیقات فنی نشان می دهد که این ایستگاه رادیویی احتمالاً به منظور اهداف نظامی طراحی شده است. به نقل از وب سایت «Priyom»، این ایستگاه تحت کنترل دو مرکز ارتباطی نظامی روسیه در ناحیه سوداک قرار دارد. «UVB۷۶» مجهز به یک فرستنده اصلی با قدرت ۲۰ کیلووات و یک فرستنده پشتیبان با قدرت ۵ کیلووات است که امکان ارسال پیام ها به فواصل بسیار دور را فراهم می آورد.
علاوه بر این، استفاده از امواج کوتاه، که می توانند از لایه های یونوسفر بازتاب پیدا کنند، به عنوان نشانه ای دیگر بر کارکرد نظامی این ایستگاه تلقی می شود.
هاون می گوید: «این ایستگاه ها پیام های یک طرفه ای را ارسال می کنند که تنها از طریق ابزارهای خاص رمزگشایی قابل فهم هستند. این گونه ارتباطات برای ماموران مخفی در حال انجام عملیات بسیار کارساز است.»
از سوی دیگر، برخی بر این باورند که این ایستگاه تنها یک ابزار آموزشی برای اپراتورهای اطلاعاتی الکترونیکی یا سیستمی برای ارتباطات پشتیبانی است. با این حال، ماریس گلدمنیس، مدیر وب سایت «NumbersStations»، به طور قاطع می گوید که این ایستگاه رادیویی به منظور آموزش جاسوسان تازه کار طراحی شده و گاه دستورات خاصی را به ارتش انتقال می دهد.
آیا با قطع سیگنال، دنیا نابود می شود؟
در میان فرضیه های ترسناک، برخی باور دارند که ایستگاه «UVB۷۶» ممکن است جزئی از سیستمی به نام «دست مرده» باشد؛ فناوری ای که در زمان شوروی طراحی شده و گفته می شود می تواند در صورت قطع سیگنال، به طور خودکار یک حمله هسته ای را فعال کند. کوین لیمونیه، پژوهشگر فرانسوی، در گفت وگوی خود با نوول آبزر اشاره می کند: «صدای وزوز UVB۷۶ احتمالاً یک سیگنال هشدار است و اگر متوقف شود، ممکن است زنجیره ای از پاسخ ها به حملات هسته ای آغاز شود.» و اگر چنین سیستمی وجود داشته باشد، ما بی خبر از آن، احتمالاً نابود خواهیم شد.
در سال ۲۰۱۰، زمانی که این ایستگاه به مدت کوتاهی فعالیت خود را متوقف کرد و سپس با پیام های غیرمعمول به کار خود ادامه داد، توجه جهانیان به این معمای رادیویی بیشتر جلب شد. علاقه مندان بسیاری تلاش کردند تا پیام های این ایستگاه را ضبط و تحلیل کنند و حتی یک کانال یوتیوب به طور منظم به انتشار پیام های آن اختصاص یافت.
اخیراً، یکی از تولیدکنندگان محتوای مرتبط با موضوعات ناشناخته در فرانسه به نام «Feldup» یکی از بخش های خود را به این موضوع اختصاص داد که ویدئو آن با بیش از ۲ میلیون بازدید، دوباره توجه ها را به «UVB۷۶» جلب کرد.
در سال ۲۰۲۲ و حدود یک ماه پیش از حمله روسیه به اوکراین، گزارش شد که این ایستگاه هک شده و آهنگ «گانگام استایل» از آن پخش شده است. برخی این واقعه را نشانه ای از حمله قریب الوقوع روسیه تلقی کردند، در حالی که برخی دیگر آن را تنها یک شوخی بی مزه دانستند.
چرا هنوز از یک فناوری قدیمی استفاده می شود؟
در عصر ارتباطات ماهواره ای و اینترنت، چرا هنوز باید به استفاده از این ایستگاه قدیمی ادامه داد؟ جواب در دو کلمه خلاصه می شود: امنیت و ناشناس بودن. تونی اینگوسون، متخصص ارتباطات نظامی، توضیح می دهد: «ایستگاه های اعداد یک راه ارتباطی امن و غیرقابل ردیابی را فراهم می آورند که برای انتقال دستورات حساس به شدت مناسب است».
با وجود گذشت چندین دهه، صداهای مرموز «UVB۷۶» کماکان به عنوان یک معما باقی مانده و هیچ کس نمی داند آیا این ایستگاه صرفاً باقی مانده ای از یکی از ایستگاه های رادیویی بلااستفاده زمان شوروی است یا ابزاری نظامی که هنوز هم به کار می رود؟
اگرچه فعالیت این ایستگاه رادیویی غالباً همزمان با رویدادهای نظامی یا به روزرسانی پروتکل ها بیشتر می شود، اما ماریس گلدمنیس می گوید: «هیچ کس نمی تواند به طور قطعی در این باره اظهار نظر کند.»
یورونیوز