افزایش سن با تغییرات مشهودی در بدن همراه است که تأثیرات جدی بر کیفیت زندگی افراد سالمند می‌گذارد. به همین خاطر، پیدا کردن راه‌هایی برای تقویت وضعیت جسمانی این افراد و جلوگیری از مشکلاتی همچون سقوط، یک ضرورت به حساب می‌آید. پیاده‌روی به عنوان یک شیوه‌ای ساده و کم‌هزینه در این راستا حایز اهمیت است.
سالمندی یکی از مراحل حساس زندگی انسان به شمار می‌آید و از کلیدی‌ترین نیازهای این دوران، حفظ تعادل و پیشگیری از سقوط است. با توجه به افزایش تعداد سالمندان در سطح جهانی، پیش‌بینی می‌شود که تا سال ۲۰۵۰، تعداد افراد بالای ۶۰ سال به طور قابل توجهی رشد خواهد کرد. این افزایش در جمعیت سالمندان نیاز به توجه ویژه به سلامت و بهبود کیفیت زندگی آن‌ها را ایجاب می‌کند.
پیاده‌روی به عنوان یک ورزش ساده و مؤثر، در تقویت عضلات، بهبود تعادل و پیشگیری از بیماری‌های مزمن نظیر پوکی استخوان مؤثر است. همچنین، این فعالیت می‌تواند از اضطراب و افسردگی در بین سالمندان جلوگیری کند.
از سوی دیگر، سقوط یکی از رایج‌ترین مشکلات در میان سالمندان محسوب می‌شود. به طور تقریبی یک‌سوم افرادی که بالای ۶۵ سال سن دارند، هر سال دچار سقوط می‌شوند و این نرخ در میان افراد بالای ۸۰ سال به ۵۰ درصد می‌رسد. افتادن می‌تواند باعث اختلال در تعادل و کاهش توانایی‌های حرکتی سالمندان گردد؛ از این رو، جستجوی روش‌هایی برای بهبود تعادل و پیشگیری از سقوط بسیار حائز اهمیت است.
تمرین در آب به عنوان یک روش مؤثر برای بهبود تعادل، کاهش فشار بر مفاصل و تقویت عضلات، شناخته شده است. آب‌درمانی به واسطه افزایش مقاومت بدن در برابر حرکات، توانایی حس تعادل و تقویت عضلات پاها را بهبود می‌بخشد.
در این راستا، پژوهشگران دانشگاه رجاء قزوین و دانشگاه صنعتی امیرکبیر به سرپرستی فاطمه کاظمی طاسکوه تحقیقی را طراحی کرده‌اند تا تأثیر دو نوع پیاده‌روی، یکی در آب و دیگری در خشکی، بر تعادل افراد سالمند دارای اضافه‌وزن را مورد بررسی قرار دهند. این تحقیق با هدف مقایسه این دو روش ورزشی و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر روی تعادل سالمندان تنظیم شده است.
در این مطالعه، ۵۴ سالمند با سنین بین ۶۵ تا ۷۵ سال در استان گیلان به صورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروهی که پیاده‌روی در آب انجام می‌دادند، گروهی که پیاده‌روی در خشکی داشتند و گروه کنترل. محققان با انجام آزمون‌های مختلف، تعادل کلی، تعادل داخلی-خارجی و تعادل قدامی-خلفی را مورد سنجش قرار دادند.
چهار اقدام مهم که باید افراد بالای ۴۰ سال انجام دهند
نتایج این مطالعه نشان داد که در گروه مربوط به پیاده‌روی در آب، بهبود قابل توجهی در تعادل کلی و تعادل در جهات مختلف حاصل گردید. به عنوان مثال، تعادل کلی در این گروه به طور متوسط ۰.۲۲ افزایش یافته و همچنین تعادل داخلی-خارجی و قدامی-خلفی نیز به ترتیب به میزان ۰.۱۸ و ۰.۱۹ بهبود یافتند. این نتایج نشان‌دهنده اثر مثبت پیاده‌روی در آب بر تعادل سالمندان است.
در گروه پیاده‌روی در خشکی نیز بهبودهایی مشاهده شد، با این حال این بهبودها در مقایسه با گروه پیاده‌روی در آب کمتر بود. اگرچه نتایج نشان می‌دهد که هر دو نوع پیاده‌روی تأثیرگذار بوده‌اند، ولی پیاده‌روی در آب تأثیر بیشتری در بهبود تعادل کلی به همراه داشت.
با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، محققان توصیه می‌کنند سالمندان دارای اضافه‌وزن برای بهبود تعادل و کاهش خطر سقوط، به ویژه به پیاده‌روی در آب بپردازند.
آب‌درمانی به واسطه کاهش تأثیرات گرانش و فشارهای مرتبط با وزن بر مفاصل، به تقویت عضلات پا و به提升 حس تعادل کمک می‌کند و این مزایا باعث می‌شود پیاده‌روی در آب به عنوان یک روش مؤثرتر نسبت به پیاده‌روی در خشکی مطرح گردد.
این پژوهش که جزئیات فنی آن در دوفصلنامه «پژوهش در توان‌بخشی ورزشی» وابسته به دانشگاه بوعلی سینا به چاپ رسیده، نشان می‌دهد که تمرینات در آب می‌توانند به عنوان یک راهکار مؤثر در بهبود تعادل سالمندان و پیشگیری از سقوط به کار گرفته شوند.
این نشریه از معتبرترین منابع علمی در حوزه توان‌بخشی ورزشی به شمار می‌آید و نتایج این تحقیق می‌توانند مبنایی برای توسعه برنامه‌های تمرینی سالمندان باشند.
منبع: فرتاک نیوز