پس از یک تابستان پر از چالش و مشکلات، فضاپیمای استارلاینر بوئینگ در نهایت روز جمعه ششم سپتامبر (۱۶ شهریور ۱۴۰۳) به طرز موفقیت‌آمیزی به زمین بازگشت، اما این مأموریت بدون انتقال خدمه فضایی به پایان رسید.
این فضاپیما در عصر جمعه، ساعت ۱۸:۰۴ به وقت شرقی آمریکا (ساعت ۰۱:۳۴ بامداد شنبه به وقت تهران) بدون حضور فضانوردان از ایستگاه فضایی بین‌المللی خارج شد. سپس، استارلاینر نزدیک به شش ساعت به‌سوی زمین پرواز کرد و در ساعت ۱۲:۰۱ بامداد شنبه به وقت شرقی آمریکا (ساعت ۰۷:۳۱ شنبه به وقت تهران) در بندرگاه فضایی وایت سندز در ایالت نیومکزیکو با موفقیت فرود آمد.
دوربین‌های ناسا به تصویر برداری از این کپسول در حین ورود به جو زمین و حرکت در آسمان با سرعت بالا پرداختند. برای کاهش سرعت فرود و تضمین یک فرود ایمن، این کپسول از دو مجموعه چتر نجات بهره برد. به علاوه، در لحظه قبل از فرود، شش کیسه هوای کمکی نیز زیر فضاپیما مستقر شدند تا نیروهای ناشی از ضربه را جذب کرده و از آسیب دیدن جلوگیری کنند.
در حالی که بوئینگ از بازگشت موفقیت‌آمیز استارلاینر خوشحال است، به نظر می‌رسد که احساس نوعی افسوس نیز در این امر وجود دارد. این بازگشت موفقیت‌آمیز به نشانه این است که اگر شرایط بهتر بود، فرصت بازگشت ایمن فضانوردان از ایستگاه فضایی نیز ممکن بود. با این حال، مشکلاتی مانند نشت هلیوم و ایرادات در سیستم رانش، که به محض پرتاب نمایان شد، باعث گردید تا ناسا ترجیح دهد به‌جای استارلاینر، از اسپیس ایکس برای این مأموریت کمک بگیرد.
جوئل مونتالبانو، دستیار معاون عملیات فضایی ناسا، در کنفرانس خبری که بعد از فرود استارلاینر برگزار شد، بیان کرد: «فراموش نکنید که این مأموریتی آزمایشی بود.»
سفری ۸ روزه در فضا که تقریباً چندین ماه طول کشید
استارلاینر در اوایل ژوئن، دو فضانورد ناسا، یعنی بوچ ویلمور و سونی ویلیامز را در نخستین پرواز سرنشین‌دار آزمایشی خود به فضا فرستاد که قرار بود حدود ۸ روز به‌طول بینجامد. اما این فضاپیما ملزم شد که برای چندین ماه در ایستگاه فضایی بماند تا مهندسان بر روی زمین بتوانند به بررسی ایمن‌ترین روش برای بازگرداندن آن‌ها به زمین بپردازند.
پس از هفته‌ها آزمایش و تحلیل، ناسا دریافت که سیستم پروانه کپسول نسبتاً پایدار است، اما مسائلی که در پیشرانه وجود داشت، خطراتی برای بازگشت خدمه به وجود می‌آورد. در نتیجه تصمیم بر این شد که ویلمور و ویلیامز تا سال آینده میلادی در ایستگاه فضایی بمانند و در ماه فوریه با کپسول اسپیس ایکس به زمین بازگردند.
این دو فضانورد در هنگام خروج استارلاینر از ایستگاه فضایی حضور داشتند. این واقعه زمانی صورت گرفت که ایستگاه فضایی در ارتفاع ۴۱۸ کیلومتری بالای مرکز چین در حال پرواز بود.
مأموریت برقراری ارتباط مناسب با استارلاینر تحت توجه ویژه‌ای قرار داشت، چرا که این موضوع نشان‌دهنده پایان چندین ماه پر از تنش برای بوئینگ و ناسا بود. اهداف این پرواز آزمایشی، اثبات توانایی این فضاپیما برای انتقال ایمن فضانوردان به مدار پایین زمین بود که می‌توانست مجوزهای لازم را برای بوئینگ جهت انجام پروازهای منظم به ایستگاه فضایی فراهم کند.
چالش‌های استارلاینر در برابر رقیب اسپیس ایکس
در عوض، مشکلات موجود در پیشرانه این فضاپیما به لیست قابل توجهی از ناکامی‌های پروژه استارلاینر بوئینگ افزوده شد، که حتی پیش از آغاز پرواز، بیش از ۱.۵ میلیارد دلار بالاتر از بودجه پیش‌بینی‌شده صرف هزینه کرده و سال‌ها از برنامه زمانبندی خود عقب بود.
همچنین، اولین پرواز آزمایشی بدون خدمه به ایستگاه فضایی، که ناسا پیش از مجوز دادن به فضاپیما برای حمل فضانوردان به آن نیاز داشت، نیز با مشکلاتی روبرو شد و ناچار به تکرار در سال ۲۰۲۲ شد.
مقامات ناسا اواخر این هفته اعلام کردند که در حال همکاری با بوئینگ برای بهبود و تغییرات لازم در پیشرانه‌های استارلاینر هستند. او اکنون با بازگشت فضاپیما، مهندسان قادر خواهند بود عملکرد آن را ارزیابی کرده و تحلیل‌های بیشتری بر روی آن انجام دهند.
با در نظر گرفتن نقایص احتمالی در پیشرانه، استارلاینر پس از جدایی از ایستگاه فضایی به‌صورت مستقل به پرواز درآمد و به دور از ایستگاه فضایی فاصله گرفت تا از نقاط امن برای مقابله با مشکلات احتمالی، اطمینان حاصل کند.
بوئینگ فضاپیمای استارلاینر خود را در چارچوب پروژه فضاپیمای سرنشین‌دار تجاری ناسا توسعه داده است، برنامه‌ای که از سال ۲۰۱۱ برای حمایت از شرکت‌های خصوصی در زمینه وسایل نقلیه فضایی طراحی شده است تا فاصله‌ای که با بازنشستگی شاتل‌های فضایی ناسا ایجاد شده بود را پر کند.
اسپیس‌ایکس به‌عنوان رقیب نیز فضاپیمای سرنشین‌دار «دراگون» خود را در قالب همین برنامه توسعه داده و از سال ۲۰۲۰ پروازهای منظمی به ایستگاه فضایی انجام می‌دهد.
منبع: یورونیوز