پژوهش جدید دانشمندان نشان میدهد افرادی که بهطور منظم از پله استفاده میکنند، ۳۹ درصد کمتر در معرض خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیـعروقی قرار دارند.
این مطالعه همچنین نشان میدهد حتی دورههای کوتاه پلهنوردی میتوانند به بهبود سلامت قلب و کاهش خطر مرگومیر کمک کنند.
این مطالعه گسترده مشخص کرد افرادی که بهطور مرتب از پلهها بالا میروند، بهطور چشمگیری کمتر در معرض خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیـعروقی قرار دارند. بر اساس این یافتهها، خطر مرگ ناشی از عوامل قلبی در پلهنوردان مداوم ۳۹ درصد و خطر مرگ به هر علتی ۲۴ درصد نسبت به کسانی که کمتر از پله استفاده میکنند، پایینتر است.
پلهنوردی منظم همچنین با کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای شدید قلبیـعروقی از جمله سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی همراه است.
پروفسور واسیلیوس واسیلیو، از دانشکده پزشکی نورویچ در دانشگاه ایست آنگلیا، در اینباره میگوید: «بیماریهای قلبیـعروقی علت اصلی مرگومیر در سراسر جهان هستند؛ بهطوری که آمار ابتلا به آنها بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۹ تقریبا دو برابر شده است. اما این بیماریها تا حد زیادی از طریق سبک زندگی سالم، از جمله فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی دوستدار قلب، عدم دخانیات، حفظ وزن مناسب و کنترل فشار خون، کلسترول و قند خون قابل پیشگیری هستند.»
به گفته او، پلهنوردی راهکاری کاربردی و اغلب فراموششده برای گنجاندن فعالیت بدنی در زندگی روزمره است.
پیوند میان پلهنوردی و کاهش خطر مرگ در یک مطالعه بزرگ
پژوهشگران برای درک اینکه آیا پلهنوردی منظم میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی و مرگ زودهنگام کمک کند، دست به کار شدند. تیم تحقیقاتی پس از بررسی اولیه نزدیک به ۱۹۰۰ مقاله علمی، دادههای بیش از ۴۸۰ هزار نفر را از ۹ مطالعه پرکیفیت استخراج و تحلیل کرد. شرکتکنندگان در این پژوهشها بهطور میانگین به مدت ۱۴ سال زیر نظر بودند.
این جامعه آماری هم افراد سالم و هم افراد دارای سابقه مشکلات قلبی را در بر میگرفت. رده سنی شرکتکنندگان بین ۳۵ تا ۸۴ سال بود و ۵۳ درصد آنان را زنان تشکیل میدادند.
دکتر سوفی پادوک، متخصص قلب در بیمارستان NNUH و پژوهشگر دانشکده پزشکی نورویچ، میگوید: «پس از تجمیع نتایج حاصل از بیش از ۴۵۰ هزار شرکتکننده، به یک ارتباط مداوم و اثباتشده میان پلهنوردی و کاهش خطر مرگومیر قلبی و همچنین کاهش کلی میزان مرگومیر دست یافتیم.»
او توضیح میدهد: «برخلاف رفتن به باشگاه یا انجام تمرینات ورزشی سنگین، پلهنوردی فعالیتی است که میتوانید بهراحتی آن را در خانه، محل کار یا بیرون از منزل در روال روزمره خود بگنجمانید. این یک گزینه عالی برای کسانی است که زمان کافی یا دسترسی آسان به امکانات ورزشی ندارند.»
دکتر پادوک تاکید میکند: «بنابراین اگر حق انتخابی بین پله و آسانسور دارید، پله را انتخاب کنید چرا که به قلبتان کمک خواهد کرد. حتی بازههای کوتاه فعالیت بدنی تاثیرات مثبت درمانی دارند و فواصل کوتاه پلهنوردی هدفی کاملا دستیافتنی برای اضافه شدن به برنامههای روزانه است.»
حتی فواصل کوتاه پلهنوردی هم موثر است
تحقیقات قبلی که پژوهشگران به آن استناد کردهاند نشان میدهد که تنها چند دقیقه پلهنوردی در طول هفته میتواند آمادگی قلبیـتنفسی را ارتقا داده و سطح کلسترول خون را کاهش دهد.
یکی از مطالعات همگروهی (کوهورت) بزرگ بررسیشده در این فراتحلیل نشان میدهد که بالا رفتن از حدود ۶ طبقه پله در روز ممکن است بیشترین میزان فواید را به همراه داشته باشد. با این حال، دانشمندان میگویند برای تعیین دقیق دوز ایدهآل پلهنوردی، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
این نتایج به شواهد روبهرشدی میافزاید که نشان میدهند حتی دورههای نسبتا کوتاه فعالیت بدنی میتواند برای سلامت شگفت انگیز باشد.
پروفسور واسیلیو تاکید کرد: «با توجه به اینکه بیش از یکچهارم بزرگسالان در سراسر جهان به میزان توصیه شده فعالیت بدنی ندارند، انتخاب پلهها یک مداخله واقعی و قابل تعمیم به کل جامعه است. تشویق مردم به استفاده از پلهها در محیطهای کاری، ساختمانهای عمومی و منازل میتواند بخشی از یک استراتژی کلان برای کاهش بیماریهای قلبیـعروقی در سطح جامعه باشد.»
با وجود فواید یادشده، پژوهشگران یادآوری میکنند که پلهنوردی ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد؛ به ویژه کسانی که دچار محدودیتهای حرکتی یا بیماریهای شدید مفصلی هستند.
آنها همچنین تاکید میکنند که مطالعات آینده باید با استفاده از فناوریهای پوشیدنی (مانند ساعتهای هوشمند)، میزان فعالیت بدنی را با دقت بیشتری ثبت کنند تا مقدار دقیق و بهینه پلهنوردی برای توصیههای پزشکی مشخص شود.
چرا پلهنوردی تا این حد برای قلب مفید است؟
از منظر فیزیولوژیک، پلهنوردی ترکیبی از ورزش هوازی (کاردیو) و تمرینات مقاوتی است. بالا بردن وزن بدن در برابر نیروی جاذبه زمین، عضلات بزرگ پا و باسن را درگیر کرده و در عین حال ضربان قلب و میزان تنفس را به سرعت افزایش میدهد. این فرآیند موجب بهبود فشار خون، تنظیم چربی و قند خون و تقویت سلامت عروق میشود.
توصیههای عملی برای شروع
متخصصان تاکید میکنند که برای افراد کمتحرک یا کسانی که مشکلات مفصلی دارند، شروع باید تدریجی باشد:
شروع آرام: با بالا رفتن از یک یا دو طبقه شروع کنید و برای پایین آمدن در صورت نیاز از آسانسور استفاده کنید، چرا که پایین آمدن فشار بیشتری به زانوها وارد میکند.
حفظ تداوم: هدف، تبدیل کردن این کار به یک عادت روزانه است، نه فشار آوردن ناگهانی به بدن.
توجه به علائم بدن: افرادی که دارای بیماریهای زمینهای قلبی یا مشکلات شدید مفصلی هستند، باید پیش از تغییر ناگهانی در سطح فعالیت بدنی خود با پزشک مشورت کنند.