مطالعات قبلی پژوهشگران نشان داده است که عارضه آب مروارید معمولاً افراد مسن را در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به زوال عقل و آلزایمر قرار می دهد. اما یافته های جدید با شواهدی محکم تر، تایید می کنند که انجام جراحی برای درمان آب مروارید می تواند نقش یک محافظ قوی از آلزایمر و زوال شناختی ناتوان کننده برای سالمندان را ایفا کند.
یک مطالعه که بر روی بیش از سه هزار نفر بالای ۶۵ سال انجام شده، نشان می دهد افرادی که جراحی آب مروارید را تجربه کرده اند، در مقایسه با کسانی که این عمل را انجام نداده اند، حدود ۳۰ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل به هر دلیلی قرار می گیرند. جالب اینکه این کاهش ریسک حداقل برای یک دهه پس از جراحی ادامه می یابد و این نوع درمان به طور خاص با کاهش احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر نیز ارتباط داشت.
دکتر سیسیلیا لی (Cecilia Lee)، دانشیار رشته چشم پزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن، در این زمینه بیان می کند: «داده های موجود در این تحقیق در زمینه اپیدمیولوژی بسیار قوی هستند. تا به امروز هیچ گونه مداخله پزشکی دیگری چنین ارتباط محکمی با کاهش خطر زوال عقل در افراد مسن را نشان نداده است.»
با وجود این نتایج امیدوارکننده، محققان هنوز قادر به ارائه توضیح قاطعی برای اینکه چرا جراحی آب مروارید می تواند خطر ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد، نشده اند. اما به اعتقاد آن ها، افراد پس از انجام این جراحی می توانند ورودی حسی بهتری دریافت کنند که احتمالاً به نفع عملکرد مغز خواهد بود.
دکتر اریک لارسون (Eric Larson)، محقق ارشد در موسسه تحقیقات سلامت سیاتل و سرپرست تیم پژوهشی، نیز در این رابطه اشاره کرده است که یافته های ما با این نظریه هماهنگی دارد که ورودی حسی برای سلامت مغز حیاتی است.
به گفته دکتر لی، برخی از سلول های خاص در شبکیه چشم با فرآیندهای شناختی در ارتباط هستند و همچنین نقشی در تنظیم چرخه های خواب دارند و به شدت به نور آبی پاسخ می دهند. عارضه آب مروارید به طور مشخص نور آبی را مختل می کند و عمل جراحی این بیماری می تواند سبب فعال شدن مجدد این سلول ها شود. پیش از این، تیم دکتر لی رابطه روشنی بین برخی بیماری های شبکیه مرتبط با سن و افزایش ریسک ابتلا به آلزایمر و زوال عقل را کشف کرده بود.
در این پروژه تحقیقاتی جدید، پژوهشگران گروه هایی از افرادی را تحت نظر داشتند که دچار آب مروارید یا گلوکوم بودند، اما در زمان ثبت نام برای مطالعه، از زوال عقل رنج نمی بردند. این افراد همچنین تحت عمل جراحی آب مروارید نیز قرار نگرفته بودند. آنان هر دو سال یک بار مورد ارزیابی قرار گرفتند و توانایی های شناختی آن ها با استفاده از ابزاری خاص که امتیاز آن ها را از صفر تا ۱۰۰ تعیین می کرد، اندازه گیری شد.
شرکت کنندگانی که امتیاز پایین تر از ۸۵ را کسب کرده بودند، با آزمایش های عصبی بیشتری مورد بررسی قرار گرفتند. به گزارش سینا پرس، از میان سه هزار و ۳۸ شرکت کننده، ۸۵۳ نفر دچار زوال عقل شدند که ۷۰۹ مورد از آن ها به بیماری آلزایمر مبتلا بودند. به علاوه، نیمی از افرادی که تحت عمل جراحی آب مروارید در هر دو چشم قرار گرفتند، حدود ۳۰ درصد کمتر از دیگران احتمال داشت که حداقل ده سال پس از جراحی به هر نوع زوال عقل دچار شوند. محققان با در نظر گرفتن مجموعه ای از متغیرها، همچنان به این نتیجه رسیدند که جراحی آب مروارید با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط دارد.
سازمان غیرانتفاعی کشف داروی آلزایمر (ADDF) که به توسعه داروها و راهکارهایی برای درمان و پیشگیری از بیماری آلزایمر و زوال عقل می پردازد، از طرح هایی برای طراحی ابزارهای تشخیصی جدید آلزایمر حمایت کرده است که از ترکیب تصویربرداری غیرتهاجمی از شبکیه و هوش مصنوعی بهره می برند.
سینا پرس