در صورت عدم درمان به موقع این بیماری، کودک ممکن است با چالش‌های جدی بینایی مواجه شود، بنابراین شناخت آن از اهمیت بالایی برخوردار است. دکتر مصطفی سلطان سنجری بیان می‌کند که چشمی که در بررسی‌های پزشکی از هر لحاظ سالم به نظر می‌رسد، اما کارایی آن با اختلال مواجه شده و دید مرکزی آن به طور کامل و دقیق نیست، به نوعی تنبل محسوب می‌شود، به گونه‌ای که این کاهش بینایی حتی با استفاده از عینک نیز بهبود نمی‌یابد.
دبیر علمی بیست و هشتمین کنگره بین‌المللی چشم‌پزشکی ایران ادامه می‌دهد: نواقص انکساری مانند دوربینی، نزدیک‌بینی یا آستیگماتیسم، انحراف چشم و بعضی از بیماری‌های چشمی از جمله آب مروارید و کدورت قرنیه می‌توانند منجر به تنبلی چشم شوند. دکتر پزشک اطفال تصریح می‌کند که علی‌رغم اینکه تنبلی چشم یکی از معمول‌ترین دلایل کاهش بینایی در کودکان است، ایران خوشبختانه از جمله کشورهای پیشرفته در زمینه درمان بیماری‌های چشم در کودکان به شمار می‌آید. غربال‌گری‌های به موقع و دقیق این امکان را به متخصصان می‌دهد که با تشخیص زودهنگام، بیماری‌های چشمی کودکان را درمان کرده و در عرصه بین‌المللی نیز اعتبار شایسته‌ای پیدا کنند.
دکتر سلطان سنجری تأکید می‌کند که مهم‌ترین مسأله در زمینه بیماری‌های چشمی کودکان، معاینه به موقع چشم آن‌ها است. بهترین زمان برای انجام این معاینات از بدو تولد تا چهار سالگی است. در این معاینات، پیش از بروز نشانه‌های ظاهری، چشم‌پزشک می‌تواند تنبلی چشم را با توجه به تفاوت در قدرت بینایی دو چشم یا ضعف بینایی هر دو چشم شناسایی کند. باید توجه داشت که ضعف بینایی در یک چشم همیشه به معنای تنبلی نیست و در برخی موارد، این مشکل ممکن است با تجویز عینک و استفاده صحیح از آن قابل رفع باشد.
این پزشک معاینات ضروری را به این شکل طبقه‌بندی می‌کند: در زمان تولد نوزاد، انجام معاینات پزشکی دقیق ضروری است تا اطمینان حاصل شود نوزاد به بیماری آب مروارید مبتلا نیست. اگر چشم نوزاد سالم باشد، معاینه بعدی باید در بازه سنی ۳ تا ۶ ماهگی انجام شود تا در صورت وجود هر گونه اختلال، درمان به موقع انجام گیرد.
معاینه بعدی که اهمیت زیادی دارد، زمانی است که کودکان شروع به یادگیری علائم بینایی و توانایی توصیف آنچه می‌بینند، می‌کنند. در واقع بین سنین ۳ تا ۴ سالگی، زمان مناسب‌تری برای بررسی عمیق‌تر چشم کودکان است و پس از سن ۵ سال، معاینات چشم‌پزشکی مشابه بزرگ‌ترها انجام می‌شود.
این چشم‌پزشک اطفال خطرات ناشی از عدم درمان تنبلی چشم را یادآوری کرده و می‌گوید: اگرچه امروزه دسترسی آسان به چشم‌پزشکی برای خانواده‌ها و افزایش سطح آگاهی والدین موجب تشخیص زودهنگام تنبلی چشم شده است، اما این نکته حائز اهمیت است که در صورت عدم اصلاح تنبلی چشم، مشکلات عدیده‌ای برای کودک به بار می‌آید که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کاهش دائمی بینایی در چشم مبتلا و حتی نابینایی، همچنین از بین رفتن عمق دید اشاره کرد. در حالی که این عارضه به طور کامل درمان‌پذیر است.
وی در ادامه به روش‌های درمان تنبلی چشم در کودکان اشاره کرده و می‌گوید: معمولاً برای درمان تنبلی چشم، کودک به بستن چشم سالم ترغیب می‌شود تا با چشم تنبل دیدن را تمرین کند. هرچند این بسته شدن چشم سالم دائمی نیست و در زمان‌های مشخصی باز می‌شود، با این روش مغز مجبور به دیدن با چشم تنبل می‌شود. مدت زمان این درمان بستگی به شدت مشکل دارد و ممکن است گاهی چند هفته یا چند ماه طول بکشد.
همچنین در برخی موارد، اختلال ناشی از نواقص انکساری است و در این شرایط، پزشک با تجویز عینک سعی در اصلاح تنبلی چشم دارد. در مواردی نیز از بوتاکس برای درمان استفاده می‌شود و نهایتاً، برای افرادی که به این درمان‌ها پاسخ مثبتی نمی‌دهند، عمل جراحی پیشنهاد می‌شود که به این ترتیب دو چشم هماهنگ با هم کار می‌کنند و امکان ایجاد دید عمق فراهم می‌شود. برخلاف آنچه عموم تصور می‌کنند، این عمل‌های جراحی به شدت ساده بوده و شانس موفقیت در آن‌ها بسیار بالا است.
وی تأکید می‌کند: معمولاً تا سن ۱۰ سالگی بینایی کامل می‌شود؛ بنابراین در صورتی که تنبلی چشم در سنین کمتر از ۱۰ سال درمان نشود، چشم بیمار دیگر به درمان پاسخ مطلوبی نخواهد داد و تأثیر منفی بر بینایی او خواهد داشت.
عضو انجمن چشم‌پزشکان ایران به والدین توصیه می‌کند که از همان ابتدای تولد، معاینات چشم کودک خود را جدی بگیرند و در صورت بروز هر گونه مشکلی، دستورات پزشک را به دقت رعایت کنند. گاهی ممکن است روند درمان نیاز به زمان زیادی داشته باشد، بنابراین والدین باید صبر و حوصله خود را حفظ کنند و همیشه کودک را به رعایت دقیق دستورات پزشک تشویق نمایند.