ما همه به‌خوبی می‌دانیم که هر چهار سال یک‌بار، در ماه فوریه یک “روز کبیسه” به تقویم افزوده می‌شود تا فاصله میان سال شمسی و سال تقویمی را پر کند و سال را به “سال کبیسه” تبدیل سازد.
علاوه بر سال‌های کبیسه، در برخی مواقع “ثانیه‌های کبیسه” نیز به ساعات افزوده می‌شوند تا عدم تطابق میان زمان دقیق اتمی و سرعت کمتر چرخش زمین، به‌ویژه در پایان ژوئن یا اواخر دسامبر، جبران گردد.
حالا، یک دانشمند آمریکایی برای نخستین بار پیشنهاد داده است که باید از این ثانیه عبور کرد؛ چیزی که او به آن “ثانیه کبیسه منفی” می‌گوید.
پروفسور دانکن اگنیو، متخصص ژئوفیزیک از دانشگاه کالیفرنیا در سن دیگو، اعلام کرده که باید در سال ۲۰۲۹ یک «ثانیه کبیسه منفی» (کاهش یک ثانیه از زمان اتمی) به منظور تنظیم چرخش بسیار سریع زمین اجرا شود. او همچنین هشدار داده است که این اقدام ممکن است مشکلات بی‌سابقه‌ای برای گوشی‌های هوشمند و رایانه‌ها به وجود آورد و به‌نوعی ممکن است نیاز باشد تغییرات در زمان هماهنگ جهانی (UTC) قبل از زمان مقرر انجام گیرد.
زمان جهانی هماهنگ (UTC) بر اساس «ساعت‌های اتمی» پیچیده و دقیقی در سراسر دنیا تعیین می‌شود که به‌طور مداوم و با دقت کار می‌کنند.
اما این ساعت‌های اتمی به هیچ عنوان با “زمان خورشیدی” قابل مشاهده مطابقت کامل ندارند که روزها را بر اساس گردش زمین تعریف می‌کند.
مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک سیاره یک دور بچرخد، گاهی به دلیل کشش ماه تغییر می‌کند و موجب این واگرایی بین دو سیستم زمانی می‌شود.
از سال ۱۹۷۲، تعداد ۲۷ ثانیه کبیسه به زمان‌ها افزوده شده که آخرین آنها در سال ۲۰۱۶ بوده است. با این حال، گفته می‌شود که از سال ۲۰۲۰ به بعد، چرخش زمین سرعت بیشتری یافته و ممکن است در آینده به‌جای افزودن، نیاز به حذف یک ثانیه کبیسه باشد تا زمان خورشیدی با ساعت‌ها مطابقت پیدا کند.
اصطلاح “ثانیه کبیسه مثبت” به اضافه کردن یک ثانیه در زمان‌هایی که چرخش زمین کند است، اشاره دارد، در حالی که “ثانیه کبیسه منفی” به حذف یک ثانیه در زمان‌هایی که چرخش زمین سریع است، مربوط می‌شود.
پروفسور اگنیو بیان کرد که تا چند سال قبل، تصور می‌شد ثانیه‌های کبیسه همیشه مثبت باقی خواهند ماند؛ اما اگر به تحلیل و بررسی تغییرات چرخش زمین که موجب به وجود آمدن ثانیه‌های کبیسه می‌شود نگاهی بیندازیم، احتمال مواجهة با یک نتیجه منفی به‌نظر محتمل‌تر می‌رسد.
به گفته او، یک ثانیه شاید به نظر ناچیز بیاید، اما در دنیای امروزی که به‌هم پیوسته است، خطای زمان‌بندی می‌تواند مشکلات عظیمی را به دنبال داشته باشد. بسیاری از سیستم‌ها امروز نرم‌افزارهایی دارند که می‌توانند یک ثانیه اضافی را بپذیرند، اما شمار کمی از آنان قادر به حذف یک ثانیه هستند؛ بنابراین انتظار می‌رود عبور از یک ثانیه کبیسه منفی، چالش‌های زیادی را به‌وجود آورد.
عوامل متعددی وجود دارد که موجب تغییر سرعت چرخش زمین از سالی به سال دیگر می‌شود و یکی از این عوامل، هسته مایع زمین است؛ یعنی توده‌ای از آهن مذاب که درون بخش جامد سیاره واقع شده است.
حرکات بسیار آرام بخش‌های مختلف این هسته برای ایجاد میدان مغناطیسی زمین، در حال تعامل هستند.
این حرکات در حال تغییر باعث می‌شوند که زمین با سرعت بیشتری یا کُندتر بچرخد.
پروفسور اگنیو در مطالعه اخیرش ادعا می‌کند که ذوب شدن یخ در عرض‌های جغرافیایی بالا بر اثر گرم شدن زمین، یکی دیگر از عواملی است که باعث کاهش سرعت چرخش زمین می‌شود.
هنگامی که یخ‌ها ذوب شوند، آب به‌صورت گسترده در اقیانوس‌ها توزیع می‌شود و این امر “مقاومت” زمین در برابر شتاب زاویه‌ای را افزایش داده و بدین ترتیب، حرکت سیاره کاهش می‌یابد.
در نتیجه، در حالی که چرخش زمین به‌طور کلی شتاب می‌گیرد، گرمایش جهانی موجب کُند شدن آن می‌شود و نیاز به یک “ثانیه کبیسه منفی” را به تاخیر می‌اندازد.
پروفسور اگنیو همچنین ذکر کرد که اگر کند شدن چرخش زمین ناشی از ذوب شدن یخ نبود، این نیاز به یک “ثانیه کبیسه منفی” سه سال زودتر، یعنی در سال ۲۰۲۶، احساس می‌شد.
منبع: دیلی میل