عرصه سیاست دارای مرزهای روشنی نیست. گاهی یک نظر ساده در مورد یک فیلم یا تعامل با شخصیتهای سیاسی میتواند فردی را که به طور طبیعی تمایلی به ورود به حوزه سیاست ندارد، به دنیای سیاسی بکشاند. با این حال، در حالی که مرزهای سیاسی مبهم است، انصاف و انسانیت دارای حد و حدود مشخصی هستند. زمانی که یک رسانه با نیت خاص به شخصی حمله میکند، قطعاً از دایره انصاف و مروت فراتر رفته است. رفتاری که رسانههای فارسیزبان خارج از کشور با برخی چهرههای معتبر در حوزه هنر و فرهنگ از خود نشان میدهند، نمونه بارز این بیانصافی است. در ادامه به بررسی این رفتارهای مغرضانه پرداختهایم.
علیرضا افتخاری
این هنرمند مطرح و برجسته آواز سنتی ایران از ۷ مرداد ۱۳۸۹ که در مراسم گرامیداشت روز خبرنگار دهمین رئیسجمهور ایران را در آغوش کشید و ارادت خود را نشان داد، همواره مورد انتقاد شدید رسانههای خارجی قرار گرفته است. در برخی مقاطع، او به شدت از این فشارهای رسانهای رنجیده خاطر شد و به طور رسمی از وضعیت خود گلایه کرد. در دی ماه ۱۴۰۰، با اجرای آهنگ «مرد میدان» در حضور مقامات و خانواده شهید سلیمانی به مناسبت دومین سالگرد شهادت او، انتقادات از او افزایش یافت.
نرگس آبیار
کارگردانی که در کارنامه خود موفقیتهای قابل توجهی همچون فیلم «شیار ۱۴۳» را دارد و برای رمان «کوه روی شانههای درخت» نیز جایزه هشتمین «جشنوارهٔ کتاب دفاع مقدّس» را دریافت کرده است، زمانی که به عنوان عضو آکادمی علوم و هنرهای سینما به رأیگیری درباره آثار اسکاری دعوت شد، برخی از منتقدان به اتهام داشتن حمایتهای دولتی و تعامل با مقامات، نسبت به این انتخاب اعتراض کردند و خواهان حذف نام او از آکادمی شدند.
بهنوش بختیاری
بهنوش بختیاری که با ایفای نقش در سریالهای کمدی «شبهای برره» و «چارخونه» به محبوبیت رسید، در سال ۱۴۰۰ با انتشار ویدئویی مردم را به مشارکت در انتخابات ریاستجمهوری ترغیب کرد. او در این کلیپ گفت: «کارهای بزرگ از آنِ افراد بزرگ است و کارهای کوچک ویژه افرادی کوچک. آن دسته از افراد فقط نشسته و انتقاد میکنند، در حالی که افراد بزرگ به میدان میآیند، فعالیت میکنند و نظر خود را بیان میکنند. زمانی که شخصی گام بلندی برمیدارد، در واقع شخص بزرگی است. فردی که از سرزمین خود حمایت میکند، فردی بزرگ به شمار میرود.» همین اظهارات در انتخاباتی که عدهای بر طبل تحریم میکوبیدند، به عنوان بهانهای برای انتقاد از بختیاری توسط رسانههای ایرانی خارج از کشور تعبیه شد.
پرویز پرستویی
پرویز پرستویی یکی از بازیگران و چهرههایی است که معمولاً نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی واکنش نشان میدهد و گاهی اوقات موضعگیریهای او درباره موضوعات مختلف باعث میشود تا واکنشهای تند و انتقادات تیزی از سوی رسانهها و کاربران فضای مجازی را به خود جلب کند. در اردیبهشت ۱۴۰۱، در حین نمایش فیلم «افسانه بناسان» ساخته حبیب احمدزاده در لس آنجلس، عدهای در مقابل سالن نمایش تجمع کرده و به پرستویی معترض شدند که چرا به موضوع کودکان فلسطینی و غزه میپردازد، اما اشارهای به حوادث آبان ۹۸ ندارد. این موضوع دستمایهای برای حمله به پرستویی از سوی رسانههای فارسیزبان خارجنشین قرار گرفت.
ناصر طهماسب
از بینظیرترین دوبلوران تاریخ دوبله ایران، ناصر طهماسب در سالهای پایانی فعالیتش، به عنوان راوی مستندهای سیاسی تلویزیونی شناخته میشد که به تحلیل وقایعی مانند تحولات سال ۱۳۸۸ و گفتگوهای برجام در دولت حسن روحانی میپرداخت. حضور او در مستندهایی که موضعگیریهای انتقادی نسبت به شخصیتها و جریانهای سیاسی داشتند، بهانهای برای انتقادات رسانههای خارجنشین و برخی کاربران فضای مجازی شد تا از او انتقاد کنند و حتی به انکار سابقه درخشان و جایگاه بیبدیلش در تاریخ دوبله ایران بپردازند.
ایرج طهماسب
برادر ناصر طهماسب، ایرج طهماسب نیز از انتقادات رسانههای فارسیزبان در خارج در امان نمانده است. ایرج طهماسب که برای نسلهای مختلف کودکان ایرانی به عنوان «آقای مجری» شناخته میشود و با عروسکهای شیرینش ارتباط برقرار میکند، به دلیل شوخیهایش در پیوند با حوادث سال ۱۴۰۱ در یکی از قسمتهای فصل دوم برنامه «مهمونی» مورد انتقاد واقع شد. حواشی بعدی شامل آوردن عروسکهای این برنامه به تلویزیون و همکاری با صداوسیما و ابراز تمایل به ادامه همکاری با تلویزیون بود.
پروانه معصومی
پروانه معصومی، پیش از انقلاب یکی از انگشتشمار زنان سینمای ایران بود که در چندین اثر برجسته از موج نو سینما بازی کرده و پس از انقلاب بیشتر در نقش مادر به ایفای نقش پرداخت. با این حال انتقادات رسانههای فارسیزبان خارجنشین به دلیل مواضع و دیدگاههای سیاسی او در حمایت از جمهوری اسلامی و ارزشهای انقلابی بیشتر بوده و از انتخاب پوشش چادر او نیز انتقادات زیادی صورت گرفته است. این انتقادات در پی انجام توییتی از او در واکنش به اعتراضات سال ۱۴۰۱ افزایش یافت، جایی که نوشت: «انقلاب اسلامی ما را از بند ظلم و اسارت نفس رها کرد و تا آخرین نفس برای حفظ آن میجنگیم. به آن زندهای که هرگز نمیمیرد توکل میکنم.»