نوع جدیدی از درمان ژنتیکی سرطان قابل فعالسازی از راه دور در ناحیه مشخصی از بدن به وجود آمده است.
تحقیقات نشان داده است که پژوهشگران موفق به توسعه نسخهای از فناوری ویرایش ژنی کریسپر (CRISPR) شدهاند که به امواج فراصوت واکنش نشان میدهد و توانستهاند از آن برای حذف سرطان در موشها بهرهبرداری کنند.
فناوری کریسپر (CRISPR) به عنوان یک ابزار منحصر به فرد برای ویرایش ژنتیکی، از آنزیم کس۹ (Cas 9) برخوردار است که اجازه ویرایش دقیق ژنهای انتخابی را میدهد. با این حال، چالش اصلی این است که این فناوری معمولاً به مدت طولانی در نقاط نامناسب بدن باقی میماند و پس از انجام عمل ویرایش، میتواند ادامه یابد و در نتیجه ممکن است به سیستم ایمنی بدن پاسخ منفی دهد.
اکنون، محققان دانشگاه جنوبی کالیفرنیا (USC) روشی نوین را به منظور کنترل زمان و مکان فعالیت کریسپر ابداع کردهاند که به نحو مؤثری در آزمایشات روی موشها برای درمان سرطان مورد استفاده قرار گرفته است.
این سیستم میتواند کریسپر را درون ناقلهای ویروسی قرار داده و به صورت داخل وریدی به بدن بیمار تزریق کند. سپس با استفاده از پالسهای متمرکز امواج فراصوت، میتوان این فناوری را به ناحیه هدف هدایت و آن را به طور خاص فعال نمود. نکته جالب، طراحی سلولها به نحوی است که در پاسخ به حرارت، آنزیم کس۹ تولید کنند و این حرارت به وسیله امواج فراصوت ایجاد میشود.
پیتر یینگشیائو وانگ (Peter Yingxiao Wang)، نویسنده ارشد این تحقیق، بیان کرد: در سیستم کنترلشده ما، میتوانید در هر زمان که بخواهید این فرآیند را فعال یا غیرفعال کنید. به محض روشن کردن آن، مولکول کریسپر میتواند وظیفهاش را در نقطه دلخواه انجام دهد. دقایقی بعد، به طور خودکار غیرفعال میشود و میتواند برای مدتی خاموش بماند و هر زمان خواستید، دوباره میتوانید آن را روشن کنید.
محققان با هدف به کارگیری این فناوری برای مبارزه با سرطان، کریسپر را به گونهای تنظیم کردند که تلومرها (توالیهای تکراری دیانای در انتهای کروموزومها) را هدف قرار دهد. این فعالیت نه تنها به نابودی سلولهای سرطانی منجر میشود، بلکه یک واکنش ایمنی را تحریک میکند که سلولهای دیگر را به کمک در حذف تومورها فرا میخواند.
سومین بعد از این حمله ناشی از سلولهای تخصصی CAR T است. این سلولهای ایمنی به طور خاص از بیمار برداشت میشوند، برای حمله به هدف خاصی آمادهسازی میشوند و سپس دوباره به بدن برگردانده میشوند. در این مطالعه، هدف پروتئینی به نام CD ۱۹ است که به میزان بالایی توسط انواع خاصی از سرطان تولید میشود. اساس کار این تیم استفاده از کریسپر برای افزایش تولید CD ۱۹ بوده است.
این تحقیقات بر روی موشهایی که تومور زیر پوستی داشتند، انجام شد و در نتیجه همه موشهایی که با ترکیب سلولهای کریسپر و CAR T درمان شده بودند، زنده ماندند و سرطانهای آنها به طور کامل از بین رفت.
در مقایسه، موشهایی که تنها تحت درمان با سلولهای CAR T قرار داشتند، فقط ۴۰ درصد نرخ بقای نشان دادند.
با وجود اینکه نتایج این آزمایش بشدت امیدوار کننده تلقی میشود، هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و هیچ تضمینی وجود ندارد که فواید مشابهی برای انسانها نیز حاصل شود.
این تیم تحقیقی معتقد است که مراحل آینده باید به بهبود این روش و در نهایت گسترش آن فراتر از درمان با سلولهای CAR T متمرکز گردد.
