کتاب «رویدادنگار تاریخ ایران: از آغاز تا ۱۳۸۴ ش» به قلم احسان یارشاطر و با ترجمه سیدمحمدحسین مرعشی منتشر شد.
این اثر در ۲۱۴ صفحه، با شمارگان ۷۷۰ نسخه و قیمت ۲۹۵ هزار تومان از سوی نشر نامک وارد بازار کتاب شده است.
در مقدمه «رویدادنگار تاریخ ایران» توضیح داده شده است که این کتاب شامل ثبت وقایع مهم و کلیدی تاریخ و پیش تاریخ ایران از روزگاران باستان تا سال ۱۳۸۴ ش (۲۰۰۵ م) میباشد. در این اثر به چهرههای سیاسی، همچنین شاعران، نویسندگان، هنرمندان و ایرانشناسان و آثار قابل توجه آنها اشاره شده است. در واقع، این رویدادنگار نگاهی به روند توسعه ایرانشناسی در سطح جهانی نیز دارد.
لازم به ذکر است که در برخی از سالیابیها (همچون تاریخ زرتشت یا چرایی اقتباس هخامنشیان از تقویم زرتشتی و یا تاریخ وفات مانی پیامبر) اختلاف نظر وجود دارد. همچنین، قابل یادآوری است که هر سال اسلامی در بسیاری از موارد در دو سال مسیحی قرار میگیرد و بالعکس. بنابراین، در مواقعی که ماه رویداد مشخص نیست، برای سهولت در کار، یکی از دو سال – معمولاً سال نخست – انتخاب شده است، در حالی که در مواردی که ماه مشخص است، تبدیل دقیق تاریخ انجام شده است. به همین دلیل، در برخی شرایط، ممکن است یک سال اختلاف مشاهده شود که ناشی از انتخاب سال اول یا دوم است.
فهرست رویدادهای قرن بیستم، از جنبش مشروطه به بعد، به تدریج جزئیتر میشود و در این رویدادنگاری هیچگونه مشخصهای از زیستنامهنگاری شخصیتهای زنده ذکر نشده است.
همچنین، در پشت جلد کتاب آمده است: کرونولوژی تاریخ ایران، نمایانگر دامنه وسیعی از تحولات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است که در طول قرنها شکل گرفته و به این سرزمین به عنوان یک مرکز فرهنگی و تمدنی تأثیرگذار در منطقه و جهان احترام گذاشته شده است.
احسان یارشاطر در این اثر، گزیدههایی را انتخاب کرده که دیدگاه او نسبت به پیدایش حوزه تمدن ایرانی را نشان میدهد. او در تبیین تاریخ ایران تا انقلاب مشروطه، توجه ویژهای به تحولات سیاسی و دیپلماتیک دارد، اما پس از آن، تأکید بیشتری بر نقش مردم و شخصیتهای فرهنگی میگذارد.
