زندگی با بیماری کبد چرب

سایت hopkinsmedicine به موضوع رایج مورد سوال در بین افراد می‌پردازد که کبد چرب چیست. در واقع، این بیماری به معنای تجمع چربی در کبد می‌باشد. این رسوبات چربی ممکن است مانع از توانایی کبد شما در پاک‌سازی کامل سموم از خون شوند. افرادی که مصرف الکل را به شدت انجام می‌دهند نیز در معرض ابتلا به رسوب چربی در کبد خود هستند، اما این وضعیت به‌هیچ‌وجه به‌طور مستقیم مترادف با بیماری کبد چرب نمی‌باشد.

انواع بیماری کبد چرب

برای پاسخ به سؤال کبد چرب چیست، باید اشاره کرد که این بیماری به دو نوع تقسیم می‌شود. در صورتی که کبد شما دچار چربی باشد ولی آسیبی به آن وارد نشده باشد، بیماری به نام کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) شناخته می‌شود. اگر در کنار چربی، علائم التهاب و آسیب به سلول‌های کبد نیز موجود باشد، به این بیماری استئاتو هپاتیت غیرالکلی (NASH) نامیده می‌شود.

برآورد می‌شود که بین ۱۰ تا ۲۰ درصد از مردم ایالات متحده از کبد چرب غیرالکلی رنج می‌برند و بین ۲ تا ۵ درصد نیز به NASH مبتلا هستند.

این بیماری گاهی اوقات به عنوان بیماری خاموش کبد شناخته می‌شود؛ زیرا می‌تواند بدون هیچ نشانه‌ای ظهور کند. بسیاری از افرادی که NAFLD دارند، به‌خوبی با چربی موجود در کبد خود زندگی می‌کنند و هیچ آسیب خاصی به آن وارد نمی‌شود. برخی از این افراد ممکن است به NASH دچار شوند.

در صورتی که NASH دارید، ممکن است به علائمی دچار شوید، اما بروز آن‌ها ممکن است سال‌ها به طول بینجامد. اگر آسیب کبدی ناشی از NASH به اسکار دائمی و سخت شدن کبد منجر شود، به این مشکل سیروز گفته می‌شود.

علائم NASH به شرح زیر است:

احساس خستگی شدید

ضعف عمومی

کاهش وزن ناخواسته

زردی پوست یا چشم‌ها (یرقان)

وجود رگ‌های خونی عنکبوتی بر روی پوست

خارش مداوم

تبدیل NASH به سیروز ممکن است علائمی چون احتباس مایعات، خونریزی داخلی، کاهش توده عضلانی و آشفتگی ذهنی ایجاد کند. افرادی که به سیروز دچار می‌شوند ممکن است با گذر زمان دچار نارسایی کبد شوند و در نهایت نیاز به پیوند کبد پیدا کنند.

چه کسانی در معرض ریسک هستند

پس از بررسی اینکه کبد چرب چیست، زمان آن است که افرادی که در معرض خطر قرار دارند شناسایی شوند. به طور دقیق، علت اصلی و مشخصی برای بیماری کبد چرب وجود ندارد. با این حال، متخصصین بر این باورند که چاقی شایع‌ترین دلیل ابتلا به این بیماری به شمار می‌رود. نرخ چاقی در آمریکا در دهه اخیر دو برابر شده و به تبع آن شمار مبتلایان به کبد چرب نیز به طور چشمگیری افزایش یافته است. اگرچه امکان ابتلا به این بیماری در کودکان و جوانان نیز وجود دارد، لیکن این مسئله در میانسالی شایع‌تر است.

عوامل خطر به شرح زیر هستند:

اضافه‌وزن

وجود چربی خون بالا، چه به صورت تری گلیسیرید و چه از نوع LDL (کلسترول بد)

دیابت یا افرادی که در آستانه ابتلا به دیابت هستند

فشار خون بالا

بیماری کبد چرب ممکن است بدون هیچ علامتی ظاهر شود. معمولاً هنگام انجام آزمایشات منظم خون برای ارزیابی وضعیت کبد تشخیص داده می‌شود. پزشک شما ممکن است با توجه به نتایج غیرعادی آزمایش، به بیماری کبد چرب مشکوک شود، به ویژه اگر دچار چاقی باشید. مصرف الکل و ابتلا به نوعی عفونت نیز می‌تواند باعث نتایج غیر طبیعی در آزمایش‌های کبد شود.

بررسی‌های تصویربرداری می‌تواند وجود چربی در کبد شما را نشان دهد، اما تنها روش مطمئن جهت شناسایی کبد چرب، نمونه‌برداری از کبد است. این فرآیند به این صورت انجام می‌شود که یک سوزن بلند از طریق پوست به کبد شما وارد شده و یک تکه کوچک از بافت آن گرفته می‌شود تا تحت میکروسکوپ بررسی قرار گیرد. روش تشخیص پزشک به این شکل است:

اگر شما دچار چربی باشید، ولی در آن التهاب یا آسیب بافتی وجود نداشته باشد، تشخیص NAFLD خواهد بود.

اگر با چربی، التهاب و آسیب کبدی مواجه باشید، تشخیص NASH است.

اگر در کبد شما نوعی بافت اسکار به نام فیبروز باشد، ممکن است به سیروز مبتلا شده باشید.

درمان

اگر شما NAFLD داشته باشید و هیچ مشکل پزشکی دیگری وجود نداشته باشد، نیازی به درمان خاصی نیست. اما تغییرات در سبک زندگی می‌تواند به کنترل و حتی معکوس کردن تجمع چربی در کبد شما کمک کند. این شامل موارد زیر است:

کاهش وزن

کاهش میزان کلسترول و تری گلیسیرید

مدیریت دیابت

استفاده از داروهای غیر تجویزی

اجتناب از مصرف الکل

اگر به NASH مبتلا هستید، معمولاً برای معکوس کردن تجمع چربی در کبدتان نیازی به دارو ندارید. در برخی موارد، آسیب کبد به طور خودبه‌خود متوقف شده یا معکوس می‌شود. اما در سایر موارد، بیماری ممکن است پیشرفت کند. در صورت وجود NASH، مدیریت هر شرایطی که ممکن است به بیماری کبد چرب منجر شود بسیار ضروری است. درمان‌ها و تغییرات سبک زندگی شامل موارد زیر می‌باشد:

کاهش وزن

داروهای کاهنده کلسترول یا تری گلیسیرید

داروهای کنترل فشار خون

داروهای دیابت‌ساز

محدود کردن مصرف داروهای غیر تجویزی

اجتناب از مصرف الکل

مشاوره با پزشک متخصص کبد

چندین دارو برای درمان بالقوه NASH در حال بررسی هستند که شامل آنتی‌اکسیدان‌هایی چون ویتامین E می‌باشد. همچنین دانشمندان در حال تحقیق بر روی داروهای جدید دیابت هستند که ممکن است برای درمان NASH تجویز شوند، حتی برای افرادی که به دیابت مبتلا نیستند.

مشکلات

مشکل اساسی بیماری کبد چرب عبارت است از پیشرفت NASH و احتمال تبدیل آن به سیروز، که به معنای ایجاد بافت اسکار دائمی و سخت شدن کبد است.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم

در صورتی که هر نوع کبد چرب در شما تشخیص داده شد، باید هرگونه تشدید علائم خود را به پزشک اطلاع دهید؛ این علائم شامل خستگی، از دست دادن اشتها، کاهش وزن ناخواسته، ضعف، احتباس مایعات یا خونریزی می‌باشد.

زندگی با کبد چرب

اگر با بیماری کبد چرب به‌سر می‌برید، تا جایی که ممکن است درباره مشکلات خود اطلاعات کسب کنید و با تیم پزشکی خود در تماس باشید. از آنجا که بسیاری از داروها می‌توانند به کبد آسیب بزنند، همواره حتماً با پزشک خود در مورد داروهای مصرفی‌تان مشورت نمایید. داروهای غیر تجویزی، مکمل‌های غذایی و ویتامین‌ها از جمله مواردی هستند که باید با پزشک باید در میان گذاشته شوند. سایر راهکارهای مدیریت بیماری کبد چرب شامل: حفظ وزن سالم، رعایت رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم و اجتناب از مصرف الکل می‌باشد.