جشن سده، به عنوان یکی از قدیمی ترین جشن های ایرانی، نماینده ای از نور، روشنایی، خردورزی و رشد است که با گذشت هزاران سال، همچنان مورد احترام قرار می گیرد.
مرتضی نظری و کوروش نظری؛
در میان تعداد معدودی از افرادی که باور دارند ایرانیان باستان، پیرو آتش بوده اند، جشن سده در کنار دیگر جشن های بزرگ ملی مانند نوروز و یلدا، یکی از آیین های باستانی با نمادهای نور، روشنایی، خرد و بالندگی است که از دیرباز مورد توجه قرار داشته و در حال حاضر نیز به ثبت ملی و جهانی رسیده است.
برای آشنایی بیشتر با جشن سده، به نکات زیر توجه می کنیم:
تاریخچه جشن سده
جشن سَده، یکی از جشن های کهن ایرانی است که در شامگاه دهم بهمن ماه برگزار می شود. این جشن به عنوان یکی از قدیمی ترین جشن های ایرانی (حتی پیش از نوروز) شناخته می شود و به معنای پیدایش آتش است. طبق روایت های شاهنامه فردوسی، منشاء این جشن به دوران هوشنگ، دومین پادشاه سلسله پیشدادی بازمی گردد.
مردم شناسی جشن سده
داستان هوشنگ و مار بزرگ
در روایت های اساطیری ایران باستان آمده است که هوشنگ شاه به هنگام شکار، با دیدن مار دراز و سیاه رنگی، سنگی به سمت آن پرتاب می کند و برخورد سنگ به سنگ دیگر، جرقه ای ایجاد می کند که باعث مشتعل شدن بوته خشکی در آن مکان می شود. از آن زمان ایرانیان به پاسداری از آن آتش پرداخته اند.
شـب آمـد بـرافــروخت آتش چــو کــوه
همــــان شــــاه در گِــرد او با گــــــروه
یکی جشن کرد آن شب و بـاده خَـورد
ســـده نــام آن جشـن فـرخنــده کــرد
ز هـوشنــگ مـانــد این ســـده یادگـار
بسـی بــاد چــون او دگـــر شهــریـــــار
افروختن آتش
دعا و نیایش
جشن و شادی
یونسکو و جشن سده
پرونده جشن سده در تاریخ چهارشنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۲، در یک پرونده مشترک از ایران و تاجیکستان طی هجدهمین جلسه کمیته بین دولتی حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس که در شهر کاسان، جمهوری بوتسوانا تشکیل شد، بررسی و با تصویب اعضای کمیته به عنوان بیست وچهارمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت گردید.
جشن سده در دوران کنونی
ضروری است که فرزندان خود را با جشن های زیبا، باستانی و آیینی ایران آشنا سازیم تا ریشه های هویت ملی شان را بشناسند.
جشن سده بر تمامی دوستداران فرهنگ ایران، شاد و مبارک باد.