در واقع، در ناحیهای همانند خاورمیانه که به عنوان اصلیترین مرکز تولید نفت در سطح جهانی شناخته میشود، هر گونه ناپایداری اثرات منفی بر بازار نفت خواهد گذاشت. این تأثیرات میتوانند به صورت میانمدت یا بلندمدت باشند و یا گاه به شکل مقطعی و روانی خود را نشان دهند. این واقعیت ممکن است بسیاری از ناظران و تحلیلگران غربی و غیرغربی را به این نتیجه برساند که باید از ایجاد ناپایداری در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا جلوگیری شود، چرا که نوسانات این بخش از جهان میتواند به سایر نقاط نیز سرایت کند.
تحولات مختلفی وجود دارند که میتوانند بر بازارها، مخصوصاً روی بازار نفت تأثیرات میانمدت و بلندمدت داشته باشند و دامنهای از اثرات را بر عرضه و تقاضا ایجاد کنند. زیرا در صنعت نفت و گاز، هر زمان که تعادل بین عرضه و تقاضا به هم بریزد، قیمتها به شکل ثابت و پایدار، گرانی یا ارزانی را تجربه خواهند کرد. در صورتی که تحولاتی رخ دهد که موجب تغییر در عرضه گردد (مثلاً در تولیدکنندهای اصلی تغییراتی به وجود بیاید که به کاهش تولید منجر شود) یا بر کاهش یا افزایش تقاضا تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، زمانی که دولت چین سیاستهایی را به اجرا میگذارد که منجر به افزایش نیاز این کشور به انرژی میشود، تقاضای نفت و گاز به طرز مشهودی افزایش خواهد یافت و این موضوع به نوبه خود به تغییرات پایدار قیمتی خواهد انجامید.
با این توضیحات، باید توجه داشت که رویدادهای سوریه باعث تحولاتی پایدار در بازار جهانی نفت نخواهند شد. از یک طرف، سوریه به عنوان یک تولیدکننده کلیدی در این بازار به شمار نمیآید و منابع محدود نفت این کشور از ابتدای جنگ داخلی در کنترل دولت بعثی نبوده و گروههای دیگری که آن مناطق را تصرف کرده بودند، صادرات این منابع محدود را نیز در دست داشتند. بنابراین، سقوط دولت اسد نیز نمیتواند تأثیری جدی بر تولید نفت در این منابع محدود داشته باشد.
از سوی دیگر، سوریه تحت سلطه فشارهای ناشی از جنگ داخلی، سالهاست که برنامههای توسعه و صنعتیاش معلق مانده است. جنگزدگی این کشور، مانند هر کشور بحرانزده دیگری، موجب توقف برنامههای توسعه و عمرانی شده و درآمدهای عمومی صرف پیامدهای جنگ یا مقابله با مخالفان میشود. به همین دلیل، تحولات سوریه در بازار جهانی نفت نیز تأثیر چندانی نخواهد داشت.
بنابراین، باید در نظر داشت که وقایع سوریه به هیچوجه تأثیر قابل توجهی در بازار جهانی نفت نخواهند گذاشت و اگر در روزهای آینده ما نوساناتی در بازارها یا قیمت جهانی «طلای سیاه» مشاهده کنیم، این تحولات به احتمال زیاد موقتی خواهند بود.
سفیر پیشین ایران در اوپک
223223
