مناطق و شهرهایی که در سواحل سوریه واقع شده اند، به دلیل نارضایتی فراوان شهروندان از سیاست های اعمال شده توسط حکومت جدید دمشق، که تحت سرپرستی گروه «هیئت تحریر الشام» فعالیت می کند، در روزهای اخیر درگیر درگیری های مسلحانه خطرناکی میان نیروهای دولتی و مخالفان این سیاست ها بوده اند. این شرایط منجر به کشته و زخمی شدن ده ها نفر شده است.
بر پایه گزارش وب سایت «الخنادق» در مقاله ای درباره تحولات اخیر سوریه نوشت: سواحل این کشور، به ویژه استان های طرطوس و لاذقیه، در ماه های گذشته تحولات چشمگیری را تجربه کرده اند که نشان دهنده چالش های جدی پیش روی کشور پس از رژیم بشار اسد است.
عملکرد حکومت جدید تنها با عنوان «سرکوب تروریستی تحت نظارت رسمی» قابل توصیف است. نقض های مکرر از سوی «هیئت تحریر الشام» (جبهه النصره پیشین) موجب افزایش بی ثباتی و تنش های مذهبی شده است و سیاست های حاشیه نشینی و طرد تنوع های مختلف، جز افزایش درگیری ها و تشدید آلام مردم سوریه در آینده، ثمره دیگری نخواهد داشت.
این وضعیت ناخوشایند به ویژه گروهی از نظامیان سابق ارتش سوریه را بر آن داشته است تا «شورای نظامی آزادسازی سوریه» را تأسیس کنند. این شورا به ریاست سرتیپ «غیاث سلیمان دلا» بیانیه ای را منتشر کرده و اهداف خود را به طور شفاف بیان نموده است.
بیانیه شورای نظامی آزادسازی سوریه
مهم ترین اهداف این شورا شامل آزادی تمام اراضی سوریه از هر نوع نیروهای اشغالگر و گروه های تروریستی، سرنگونی نظام حاکم و از بین بردن نهادهای سرکوبگر فرقه ای آن، حفظ جان و اموال شهروندان سوری، بازسازی نهادهای دولتی بر مبنای اصول ملی و دموکراتیک، فراهم کردن شرایط لازم برای واپسین آوارگان و پناهجویان به کشور خود و ایجاد کشوری واحد و مستقل است که حقوق بشر را محترم شمارد و عدالت و برابری را برای همه یکسان نماید.
این شورا در انتهای بیانیه خود از تمامی «فرزندان ملت سوریه با هر گرایش دینی، جغرافیایی و قومی» دعوت به عمل آورد تا به صفوف آن ملحق شده و در این دوران حساس، ایستادگی کنند.
حوادث پنج شنبه، نقطه عطفی در تحول های اخیر
رویدادهای شامگاه پنج شنبه، ۶ مارس ۲۰۲۵، در سواحل سوریه تفاوت محسوسی با حوادث پس از سقوط نظام بشار اسد در سال گذشته داشت، زیرا این عملیات ها به شیوه ای کاملاً هماهنگ به اجرا درآمد. نیروهای شورای نظامی آزادسازی سوریه حملات همزمانی را علیه نیروهای امنیتی ترتیب دادند که در پی آن، بیش از ۳۰ نفر جان خود را از دست داده و شماری دیگر زخمی شدند.
علاوه بر این، نیروهای شورای یادشده توانسته اند برخی نواحی شهر جبله در شمال منطقه، از جمله دانشکده نظامی آن، را به کنترل خود درآورند. همچنین، اقدام به کمین در نقاط مختلف سواحل سوریه با تلفات سنگینی برای نیروهای تحت فرمان دولت الجولانی همراه بود. این روند، وزارت دفاع وابسته به دولت الجولانی را ملزم به اعزام نیروی نظامی فراوانی به این منطقه کرد.
این حملات هماهنگ به عنوان پاسخی به تشدید اقدامات امنیتی نمایشی صورت گرفت که برخی مناطق سواحل سوریه و بخش هایی از شهرها را نشانه گرفته بود. آخرین نمونه از این اقدامات در محله الدعتور در لاذقیه به وقوع پیوست، جایی که در آن، اموال عمومی تخریب شد و حتی ساکنان از برگزاری مراسم سوگواری برای قربانیان این عملیات منع گشتند. در طی این سرکوب ها، نیروهای امنیتی از تسلیحات سنگین، همانند تیربارهای ضدهوایی، استفاده کردند.
با افزایش درگیری ها، پروازهای جنگنده های روسی در آسمان منطقه به طور معناداری افزایش یافت و این جنگنده ها در ارتفاعات پایین پرواز کردند؛ اقدامی که از جانب ناظران به عنوان پیامی مستقیم از مسکو تلقی شد، که ادامه حضور روسیه در سوریه و نظارت نزدیک بر تحولات را نشان می دهد.
نیروهای هیئت تحریر الشام
نقض های گسترده در دولت الجولانی
پس از به قدرت رسیدن دولت جدید، احمد الشرع معروف به «ابو محمد الجولانی» در ابتدا سعی داشت انتظارهای مثبت زیادی را در خصوص برقراری عدالت و آشتی ملی به وجود آورد. با این حال، تحولات میدانی به سرعت این آمال موقتی را از بین برد؛ زیرا سرکوب های شدید در سواحل سوریه توسط این حکومت جدید به وقوع پیوسته است.
در پاسخ به این رویکردها، مناطق متعددی در سوریه شاهد تظاهرات گسترده مردمی بوده اند. به ویژه در میان جامعه علویان، احساس حاشیه نشینی و تهدید شدن، خشم و نارضایتی را تشدید کرده است. در شهر حمص، تظاهراتی به منظور اعتراض به عملکرد حکومت جدید شکل گرفت که در آن نیروهای امنیتی برای متفرق کردن معترضان، از گلوله جنگی استفاده کردند و این امر منجر به کشته و زخمی شدن تعدادی از غیرنظامیان شد.
پیش تر در ژانویه ۲۰۲۵، مناطق مختلف کشور تحت تأثیر اعتراضات وسیعی قرار گرفتند که به دنبال تعدی عناصر وابسته به هیئت تحریر الشام به یک زیارتگاه مذهبی در حلب شکل گرفت. این حادثه موجب خشم ساکنان آن منطقه شده و آنها را به برپایی تظاهراتی علیه چنین اقداماتی واداشت.