دکتر جعفر جندقی با اشاره به این نکته که سرطان صرفاً یک مشکل پزشکی نیست، بلکه یک مسئله اجتماعی به شمار می آید، تصریح کرد: برای پیشگیری و درمان سرطان، همبستگی تمامی افراد از مقامات و خانواده ها تا متخصصان و عموم مردم ضرورت دارد. با بهبود سبک زندگی، توجه به تغذیه مناسب، دوری از عوامل خطر مانند استعمال دخانیات و مصرف الکل و انجام معاینات منظم در مراکز غربالگری می توانیم قدم های مؤثری در راستای کاهش شیوع این بیماری و بهبود نتایج درمانی برداریم.
وی افزود: وزارت بهداشت با نهایت تلاش خود در جهت «توسعه زیرساخت های بهداشتی»، «افزایش دسترسی به خدمات پیشگیری و درمان» و «تقویت برنامه های آموزشی، اطلاع رسانی و تحقیقاتی» در عرصه مبارزه با سرطان فعال است. قطعاً، بدون مشارکت فعال مردم، این اقدامات به اهداف مطلوب نخواهد رسید.
سرطان به عنوان یکی از بزرگترین چالش ها در سلامت جهانی
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت اشاره کرد که سرطان یکی از بزرگترین چالش های بهداشتی در سطح جهانی است و روند بروز آن در کشورهایی مانند ایران در حال افزایش است. داشتن داده های دقیق درباره شیوع انواع مختلف سرطان، توزیع جغرافیایی، عوامل خطر و میزان مرگ ومیر ناشی از سرطان برای مقابله مؤثر با این بیماری ضروری است. این اطلاعات به متخصصین یاری می رساند تا الگوهای بروز بیماری را شناسایی کرده و عوامل خطر را به خوبی درک کنند. به عنوان مثال، در صورتی که نوع خاصی از سرطان در یک منطقه افزایش یابد، می توان به بررسی علل محیطی، ژنتیکی یا مرتبط با سبک زندگی پرداخت و برنامه های پیشگیرانه مانند غربالگری و آموزشی را به اجرا درآورد.
پیش بینی وضعیت سرطان در ۲۵ سال آینده
جندقی با اعلام اینکه در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۰ میلیون مورد جدید سرطان در سطح جهانی گزارش شده، ادامه داد: همچنین در این سال تقریباً ۱۰ میلیون مورد فوت ناشی از سرطان ثبت شده است. داده های جهانی نشان می دهد که یکی از هر پنج نفر در طول زندگی خود به سرطان مبتلا می شود. سالانه، در حدود ۴۰۰ هزار کودک در دنیا (روزانه ۱۱۰۰ مورد) به سرطان دچار می شوند. پیش بینی می شود که تا ۲۵ سال آینده تعداد موارد جدید سرطان به بیش از ۳۵ میلیون مورد در سال خواهد رسید که گویای افزایش ۷۷ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۲ می باشد.
عوامل مؤثر بر مرگ ومیر ناشی از سرطان
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت درباره مرگ های ناشی از سرطان ها گفت: حدود یک سوم از مرگ ومیرهای ناشی از سرطان ها در جهان به دلیل استعمال دخانیات، افزایش شاخص توده بدنی، مصرف الکل، کمبود مصرف میوه و سبزیجات و کم تحرکی است. همچنین آلودگی هوا یکی از عوامل خطر مهم برای بروز سرطان ریه محسوب می شود.
وضعیت سرطان در ایران
جندقی درباره آخرین آمار سرطان ها در کشور اظهار داشت: طبق آخرین گزارش های رسمی، تعداد موارد جدید سرطان در سال به ۱۴۱ هزار و ۶۴۱ مورد رسیده است که از این تعداد، ۶۹ هزار و ۶۶ نفر زن و ۷۲ هزار و ۵۷۵ نفر مرد هستند. هر روز حدود ۳۹۰ مورد جدید سرطان در کشور تشخیص داده می شود که به ترتیب در زنان و مردان معادل ۱۹۱ و ۱۹۹ مورد است. به طور کلی، در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت ایرانی، سالیانه حدود ۱۷۳ مورد جدید سرطان شناسایی می شود که برای زنان کمی کمتر و برابر ۱۷۱ در هر ۱۰۰ هزار و برای مردان کمی بیشتر و معادل ۱۷۵ در هر ۱۰۰ هزار نفر است.
او ادامه داد: طبق آمار کشوری، انتظار می رود در کمتر از دو دهه آینده تعداد موارد جدید این بیماری در کشور به دو برابر افزایش یابد. خوشبختانه، بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از سرطان ها با اجتناب از عوامل خطر و اجرای برنامه های پیشگیرانه قابل جلوگیری هستند.
شایع ترین انواع سرطان ها در ایران
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت درباره شایع ترین سرطان ها در کشور بیان کرد: بر اساس آخرین داده ها، سرطان های پستان، پروستات، کولورکتال، پوست (غیر ملانوما) و معده به عنوان شایع ترین سرطان ها در کل جمعیت شناخته شده اند. همچنین بر اهمیت تشخیص زودهنگام از طریق برنامه های غربالگری تاکید می شود که کلید اصلی در کنترل این بیماری به شمار می رود.
وی درخصوص شایع ترین سرطان ها در مردان و زنان چنین گفت: سرطان های پروستات، پوست (غیر ملانوما)، معده، کولورکتال و مثانه به عنوان شایع ترین سرطان ها در مردان و سرطان های پستان، تیروئید، کولورکتال، پوست (غیر ملانوما) و معده نیز به عنوان شایع ترین نوع سرطان ها در میان زنان شناخته می شود.
مرگ ومیر ناشی از سرطان در سال ۲۰۲۰
جندقی در رابطه با میزان مرگ ومیر ناشی از سرطان در جهان اظهار داشت: سرطان ها در مقام دوم میانه مرگ ومیر ناشی از بیماری های غیرواگیر قرار دارند و در سال ۲۰۲۰ حدود ۱۰ میلیون نفر در دنیا جان خود را به واسطه این بیماری از دست داده اند؛ به عبارتی، تقریباً یکی از هر شش مرگ در سال ۲۰۲۰ به دلیل سرطان بوده است.
وی همچنین درباره اهمیت ریسک فاکتور ها در مرگ ومیر ناشی از سرطان توضیح داد: استعمال دخانیات، کم تحرکی، مصرف الکل، رژیم غذایی نامناسب و آلودگی هوا خطر بروز مرگ ناشی از این بیماری را به شدت افزایش می دهد. تقریبا ۷۰ درصد از مرگ ومیرهای ناشی از سرطان در کشور های با درآمد پایین و متوسط رخ می دهد. شایع ترین علل مرگ ناشی از سرطان در سال ۲۰۲۰ به سرطان ریه اختصاص دارد و سرطان های روده بزرگ و مقعد نیز در رده های بعدی قرار دارند. رواج دوباره سرطان ریه به عنوان شایع ترین نوع سرطان ممکن است ناشی از مصرف مکرر تنباکو در کشورهای آسیایی باشد.
مدیرکل دفتر مدیریت بیماری های غیرواگیر وزارت بهداشت اظهار داشت که سالیانه ۷۹ هزار نفر در کشور به دلیل ابتلا به سرطان جان خود را از دست می دهند که این تعداد معادل ۲۱۶ نفر در روز است. پیش بینی می شود تعداد مرگ های ناشی از سرطان در ایران تا ۱۵ سال آینده به بیش از دو برابر برسد. ارزیابی موارد فوت در کشور نشان داده که حدود ۱۲ درصد از علل مرگ در کشور ناشی از نئوپلاسم های بدخیم است و مرگ ناشی از سرطان معده در زمره ۱۰ علت اصلی مرگ در ایران قرار دارد.