بازار مسکن ایران در سال‌های اخیر با مشکلات متعدد و جدی روبرو بوده است. افزایش شدید قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید مردم، به ویژه در کلان‌شهرها، این بازار را به یکی از بحران‌های اساسی اقتصادی کشور تبدیل کرده است. رکود در معاملات و کاهش تقاضای شدید باعث شده است تا مستأجران و افرادی که برای اولین بار به دنبال خرید خانه هستند، عملاً از بازار خرید مسکن کنار گذاشته شوند.
به نقل از مهر، فعالان این حوزه بیان کرده‌اند که در سال جاری نیز بازار مسکن به واسطه رکود و افزایش هزینه‌ها، با کاهش چشمگیر فعالیت‌های خرید و فروش مواجه بوده است. مشاوران املاک تأکید می‌کنند که هیچ نقطه‌ای در تهران وضعیت رونق ندارد و نمی‌توان تا پایان تابستان انتظار بهبودی جدی در فعالیت‌های معاملاتی داشت.
بازار مسکن خالی از خریداران شده است
در همین راستا، خشایار باقرپور، رئیس اتحادیه تعاونی‌های عمرانی تهران، بیان داشت: بازار مسکن به رکودی بی‌سابقه وارد شده و در حال حاضر تقریباً خریدار اولی وجود ندارد. موضوع تنها به یک رکود عمیق محدود نمی‌شود، بلکه در پنج دهه اخیر چنین رکودی بی‌سابقه به شمار می‌رود.
او افزود: برای رفع این بحران، نمی‌توان تنها به تغییرات در بازار مسکن تکیه کرد؛ بلکه نیاز به حل مسائل اقتصاد کلان است تا قدرت خرید خانوارها احیا شود و خریداران واقعی دوباره به بازار بازگردند.
عرضه مسکن به مرز صفر رسیده است
رئیس اتحادیه تعاونی‌های عمرانی تهران خاطرنشان کرد: در حال حاضر، عرضه مسکن تقریباً به میزان صفر رسیده است. اگرچه در حال حاضر تقاضا پایین است، اما پیش‌بینی می‌شود که این تقاضا به زودی افزایش یابد و عدم عرضه متناسب می‌تواند به موجی از تورم منجر شود. در کوتاه‌مدت و میان‌مدت نیز هیچ چشم‌اندازی برای بهبود در بازار وجود ندارد؛ چرا که حل بحران بازار مسکن نیازمند اصلاحات در اقتصاد است، نه صرفاً اقدامات جزئی در حوزه مسکن.
او در ادامه به سیاست‌ها و عملکرد دولت چهاردهم اشاره کرد و گفت: مشکل کنونی بازار مسکن تنها محدود به دولت فعلی یا حتی دولت‌های قبلی نیست. ما با بحرانی ۵۰ ساله مواجه‌ایم که در آن، مسکن از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایه‌ای تبدیل شده است.
باقرپور افزود: دولت چهاردهم در شرایط غیرمنتظره‌ای به وجود آمده و برای تعیین سیاست‌های جدید به زمان و فرصت نیاز دارد. امروزه بزرگ‌ترین مشکل بازار مسکن، نبود یک برنامه مشخص است. حتی اگر پروژه‌ای نیز اجرا شود، مشتری واقعی برای آن وجود ندارد، زیرا تقاضا عملاً از چرخه خروجی شده است.
راهکار؛ همکاری مردمی و تعاونی‌ها
رئیس اتحادیه تعاونی‌های عمرانی تهران یادآوری کرد: تنها راهکار مؤثر در تولید مسکن، مشارکت مستقیم مردم از همان ابتدا و در قالب تشکل‌های مردمی و تعاونی‌هاست تا سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری در یک ساختار منسجم شکل گیرد.
صنعت ساخت و ساز یکی از بخش‌های حیاتی در توسعه اقتصادی به شمار می‌آید و رونق آن به فعال شدن بسیاری از صنایع دیگر منجر خواهد شد. در مقابل، رکود در این بخش تأثیرات منفی قابل توجهی بر اشتغال و تولید خواهد داشت.
کارشناسان تأکید دارند که بیش از ۳۰ درصد از اقتصاد کشور به واسطه گردش مالی بخش ساختمان تحت تأثیر است. بنابراین، از دست رفتن توجیه اقتصادی تولید مسکن نه تنها عرضه را کاهش می‌دهد، بلکه پیامدهای منفی گسترده‌ای بر معیشت و رفاه مردم خواهد داشت.
۲۱۷