عفونتهای مجاری ادراری به عنوان یکی از شایعترین عفونتها به شمار میآیند و عمدتاً ناشی از باکتریها هستند.
تمامی گروههای سنی، از کودکان تا بزرگسالان، میتوانند به این نوع عفونت دچار شوند؛ اما به طور خاص، زنان نسبت به مردان بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند.
هدف از این مقاله، ارائه اطلاعاتی در مورد علل بروز عفونتهای ادراری، همچنین معرفی نشانهها، درمانها و روشهای پیشگیری از این عارضه است.
چه کسانی بیشتر در معرض این نوع عفونت قرار دارند؟
این بیماری مسری نیست و نمیتوان آن را از دیگران دریافت کرد.
به طور کلی، این عفونتها معمولاً ناشی از مشکلات کلیوی و اختلالات مرتبط با مثانه هستند. عفونت مجاری ادراری (UTI) در زنان جوانی که شرایط زیر را دارند، شایعتر است:
* سابقه ابتلا به این نوع عفونتها * داشتن روابط جنسی * استفاده از اسپریهای ضد اسپرم همراه با کاندوم * استفاده از دیافراگم * بارداری.
مجرای ادرار چیست؟
مجرای ادراری مسیری است که ادرار از کلیهها خارج شده و به بدن منتقل میشود.
ادرار در کلیهها تولید میشود و سپس از طریق لولههای باریک به مثانه منتقل میشود.
زمانی که مثانه پر میشود، شما احساس نیاز به تخلیه ادرار را دارید.
ادرار از طریق مجرای پیشاب که بخشی از ناحیه تناسلی است، از بدن خارج میشود.
عفونت مجاری ادراری (UTI) چیست؟
ادرار معمولاً کاملاً عاری از باکتری است. وقتی که باکتریها به داخل مثانه نفوذ میکنند، مجاری ادراری دچار عفونت میشوند.
به دلیل کوتاهتر بودن مجرای پیشاب در زنان نسبت به مردان، نفوذ باکتریها به مثانه برای آنها آسانتر است.
از شایعترین نوع عفونتهای ادراری میتوان به عفونت مثانه اشاره کرد که به عنوان التهاب مثانه یا (Cystitis) شناخته میشود.
اگر عفونت فقط در مجاری ادراری باشد، به آن التهاب مجاری ادراری یا (Urethritis) میگویند.
و در نهایت، اگر عفونت به کلیهها نیز سرایت کند، به آن عفونت کلیوی یا (Pyelonephritis) اطلاق میگردد.
علائم این بیماری شامل چه مواردی است؟
وجود درد یا سوزش حین ادرار کردن، تکرر ادرار، کاهش حجم ادرار علیرغم احساس پر بودن مثانه؛ بوی نامطبوع و کدر بودن ادرار، خون در ادرار، تب و لرز، و درد در ناحیه کمر از جمله علائم قابل توجه این بیماری هستند.
اگر احساس کردید که دچار عفونت ادراری شدهاید، چه اقداماتی باید انجام دهید؟
در صورتی که شک دارید به این عارضه مبتلا شدهاید، حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.
انتظار نداشته باشید که این بیماری بهطور خود به خود بهبود یابد، چرا که این طرز تفکر اشتباه است و میتواند شدت بیماری را افزایش دهد.
باکتریها گاهی میتوانند منجر به عفونتهای شدید کلیوی شوند که بهطور جدی به سلامتی آسیب وارد میکند.
همچنین، به دلیل شباهت علائم عفونت ادراری با بعضی بیماریهای مقاربتی، ضروری است که پزشک خود را در جریان روابط جنسی اخیرتان قرار دهید.
تشخیص بیماری به چه صورت انجام میشود؟
این عارضه معمولاً از طریق یک آزمایش ادرار تشخیص داده میشود. نمونه ادرار به آزمایشگاه ارسال میشود و باکتریهای موجود در آن مورد بررسی قرار میگیرند.
اگر شما از نظر جنسی فعال هستید، پزشک ممکن است تشخیص دهد که علائم شما میتواند به بیماریهای دیگری مانند کلامیدیا یا تبخال تناسلی مربوط باشد که در این صورت آزمایشهای لازم انجام خواهد شد.
نحوه درمان این بیماری چگونه است؟
آنتیبیوتیکهای خاصی وجود دارند که قادر به نابود کردن باکتریهای موجود در مجاری ادراری هستند.
پزشک با توجه به نتیجه آزمایش ادرار مناسبترین نوع آنتیبیوتیک را برای شما تجویز خواهد کرد.
پس از آن، پزشک مدت زمان مصرف و تعداد دفعات استفاده از دارو را به شما خواهد گفت.
آیا در صورت بهبودی نیز باید داروها را ادامه داد؟
بله، بسیار حائز اهمیت است که تمامی دستورات پزشک با دقت رعایت شود.
این بدان معناست که باید تمام دوزهای آنتیبیوتیک را از ابتدا تا انتها مصرف کنید. حتی اگر عوارض بیماری حس نشود، مصرف دارو را متوقف نکنید.
در صورت عدم مصرف کامل دارو، ممکن است عفونت دوباره عود کند و مجدداً احساس ناخوشی کنید.
آیا ممکن است به داروی دیگری نیز نیاز داشته باشید؟
در صورت وقوع عفونت شدید، پزشک ممکن است داروهای اضافی تجویز کند.
به عنوان مثال، برخی از افراد ممکن است اسپاسمهای مثانه را تجربه کنند (درد ناگهانی که در زیر مثانه رخ میدهد و سپس برطرف میشود).
برخی داروها ممکن است باعث تغییر رنگ ادرار به نارنجی شوند که این تغییر کاملاً طبیعی است و با پایان مصرف دارو، رنگ ادرار به حالت اولیه باز میگردد.
اگرچه این داروها ممکن است درد را کاهش دهند، اما عمل اصلی یعنی نابودسازی باکتریها به عهده آنتیبیوتیکها است.
آیا اگر یک بار دچار عفونت شوید، احتمال عود مجدد آن وجود دارد؟
بله، نباید فراموش کنید که افرادیکه یکبار این بیماری را تجربه کردهاند، بیشتر در معرض عفونت مجدد هستند.
اگر بعد از بهبودی مجدد نشانههای بیماری را تجربه کردید، به احتمال زیاد دچار “عفونت بازگشتی” شدهاید.
این بدان معناست که عفونت هنوز در بدن شما وجود دارد، زیرا باکتریها به طور کامل درمان نشدهاند.
در صورت مشاهده دوبارهی علائم بیماری، حتماً با پزشک معالج خود مشورت کنید.
چگونه میتوان از ابتلا به این بیماری پیشگیری کرد؟
نوشیدن آب به مقدار فراوان (بین ۸ تا ۱۰ لیوان بزرگ در روز) و استحمام منظم میتواند مثانه شما را در وضعیت فعال و عاری از باکتری نگهدارد.
نوشیدن آب شاتوت یا مصرف قرص آن به دختران جوان در پیشگیری از این عفونت کمک خواهد کرد.
بنا به توصیه پزشک، میتوانید قبل یا پس از روابط جنسی از آنتیبیوتیک استفاده کنید.
عفونتهای مجاری ادراری رایج هستند و درمان آنها نیز به نسبت ساده میباشد.
اگر شک دارید که به این عفونت دچار شدهاید، با پزشک خود هماهنگ کنید، درمان را بهسرعت آغاز کنید و به خاطر داشته باشید که داروها را تا پایان دوره ادامه دهید.