آسیب به رگ‌های خونی مغز همیشه با علائم واضحی همراه نیست. پژوهش جدیدی نشان می‌دهد که مصرف بیشتر غذاهای فوق‌فرآوری‌شده ممکن است با افزایش نشانه‌های آسیب عروقی مغز در بزرگسالان میانسال ارتباط داشته باشد.این تغییرات حتی ممکن است در اسکن مغزی دیده شوند، بدون اینکه فرد علائم مشخصی داشته باشد.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت؛ این مطالعه که در مجله علمی JAMA Network Open منتشر شده، اطلاعات مربوط به رژیم غذایی، اسکن مغزی و عملکرد شناختی ۸۷۸۳ بزرگسال کانادایی ۳۵ تا ۶۹ ساله را بررسی کرده است.
پژوهشگران دریافتند که در میان افرادی که بیشترین میزان غذاهای فوق‌فرآوری‌شده را مصرف می‌کردند، حدود یک نفر از هر ۹ نفر نشانه‌هایی از آسیب عروقی مغز داشتند. این میزان در گروهی که کمترین مصرف را داشتند، حدود یک نفر از هر ۱۲ نفر بود.
این آسیب‌ها شامل تغییراتی در ماده سفید مغز و نواحی آسیب‌دیده‌ای بود که ممکن است در اثر اختلال در خون‌رسانی ایجاد شوند؛ حتی اگر فرد علائم مشخصی شبیه سکته مغزی نداشته باشد.
این نوع تغییرات در پژوهش‌های قبلی با افزایش خطر سکته مغزی، افت عملکرد شناختی و زوال عقل ارتباط داشته‌اند.
آیا این غذاها مستقیماً به مغز آسیب می‌زنند؟
پژوهشگران تأکید می‌کنند که نتایج این مطالعه، ارتباط میان مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و آسیب عروقی مغز را نشان می‌دهد، اما ثابت نمی‌کند که این غذاها مستقیماً باعث آسیب شده‌اند.
همچنین، با وجود مشاهده تفاوت‌هایی در اسکن مغزی، ارتباط مشخصی میان مصرف این غذاها و عملکرد افراد در آزمون‌های حافظه و تفکر پیدا نشد.
ممکن است تغییرات مغزی پیش از آنکه بر توانایی‌های ذهنی تأثیر بگذارند، در اسکن قابل مشاهده باشند؛ اما برای تأیید این موضوع به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
چرا سلامت رگ‌های خونی مغز اهمیت دارد؟
مغز برای عملکرد طبیعی به خون‌رسانی مناسب نیاز دارد. آسیب به رگ‌های خونی می‌تواند در درازمدت با افزایش خطر سکته مغزی و مشکلات شناختی همراه باشد.
برای محافظت از سلامت مغز و قلب، متخصصان بر این اقدامات تأکید می‌کنند:
- داشتن فعالیت بدنی منظم
- کنترل فشار خون، کلسترول و دیابت
- پرهیز از سیگار
- داشتن رژیم غذایی متعادل و متنوع
آیا باید مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده را کاهش داد؟
این مطالعه محدودیت‌هایی دارد. اطلاعات مربوط به رژیم غذایی و وضعیت مغز شرکت‌کنندگان در یک مقطع زمانی جمع‌آوری شده است؛ بنابراین مشخص نیست که آیا مصرف این غذاها پیش از ایجاد تغییرات مغزی اتفاق افتاده یا خیر.
همچنین، زمانی که پژوهشگران روش محاسبه میزان مصرف این غذاها را تغییر دادند، ارتباط مشاهده‌شده ضعیف‌تر شد.
برای مشخص شدن اینکه کاهش مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده واقعاً می‌تواند از آسیب عروقی مغز جلوگیری کند یا نه، به مطالعات طولانی‌مدت و پژوهش‌های بیشتری نیاز است.
جمع‌بندی
مصرف بیشتر غذاهای فوق‌فرآوری‌شده ممکن است با افزایش نشانه‌های آسیب عروقی مغز ارتباط داشته باشد؛ اما هنوز نمی‌توان گفت که این غذاها مستقیماً باعث چنین آسیب‌هایی می‌شوند.
در حال حاضر، داشتن رژیم غذایی متعادل، فعالیت بدنی منظم و کنترل عوامل خطر قلبی‌عروقی، از مهم‌ترین راهکارها برای حفظ سلامت مغز هستند.