کشت برنج به عنوان یکی از فعالیتهای برجسته در مازندران و گیلان و دستهای دیگر از استانهای جنوبی به شمار میرود و به عنوان یک منبع درآمدزایی حیاتی برای کشاورزان این مناطق محسوب میشود. فصل تابستان زمان برداشت برنج است که این زمان بسته به نوع برنج متفاوت است و در نقاط مختلف ممکن است با اختلاف یک یا دو هفتهای مواجه شود. نکته حائز اهمیت این است که بارش مکرر و شدید باران میتواند چالشهایی برای محصولات کشاورزی به وجود آورد. طبق اطلاعات ارائه شده از سوی سازمان هواشناسی، از آغاز فصل تابستان تاکنون، بارشهای قابل توجهی در برخی از مناطق مانند گیلان به ثبت رسیده است. بارش در زمان نزدیک شدن خوشهها به زرد شدن، باعث به تعویق افتادن زمان برداشت و دیر رسیدن دانهها خواهد شد که در نهایت پروسه برداشت برنج ایرانی شمال را با تأخیر مواجه خواهد کرد.
علاوه بر این، بارش باران در برخی مناطق میتواند سبب خم شدن ساقههای برنج شود که این پدیده به نام ورس شناخته میشود و چالشی بزرگ برای کشاورزان به همراه دارد؛ زیرا افتادن این ساقهها، کار برداشت را برای کشاورزان بسیار دشوارتر میسازد. در ادامه این مطلب به سطح زیر کشت برنج، وضعیت این محصول در کشور و همچنین تاثیر بارشهای اخیر بر برنج و شالیزارها پرداخته خواهد شد. جمیل علیزاده شایق، رئیس هیات مدیره و دبیر انجمن برنج ایران در مورد وضعیت برنج در کشور گفت: برداشت برنج تا ماه شهریور و حتی مهر همچنان ادامه خواهد داشت. طبق گزارش وزارت جهاد کشاورزی، سطح زیر کشت برنج در کشور تقریباً ۷۰۰ هزار هکتار است. برخلاف پیشبینیها مبنی بر عدم بارندگی در فروردین و اردیبهشت، بارندگیهای خوبی به وقوع پیوست و این امر باعث شد تا کشاورزانی که تمایلی به کشت برنج نداشتند، به این کار راغب شوند. به عنوان مثال، خوزستان یکی از استانهایی است که در برخی سالها با کمبود باران مواجه است، اما امسال به دلیل بارشهای مناسب، کشاورزان به کشت برنج روی آوردهاند چرا که این کار از نظر اقتصادی به صرفه است و به همین دلیل نیز کشاورزان استقبال بیشتری از آن میکنند.
علیزاده شایق در ادامه اظهار داشت: خوشبختانه امسال سطح زیر کشت برنج در وضعیت مناسبی قرار دارد و علاوه بر تابش شدید آفتاب در تیر و مرداد، کیفیت و کمیت محصولات نیز مطلوب است؛ بنابراین بهسبب آفتاب سوزان تابستان و بارشهای خوب و افزایش سطح کشت، از لحاظ کیفی و کمی در شرایط بهتری نسبت به سالهای گذشته قرار داریم و پیشبینی میشود در سال جاری حداقل ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تن برنج سفید تولید خواهیم کرد و حتی ممکن است این میزان بیشتر هم شود. وی خاطرنشان ساخت: بینظمی در بازرگانی برنج باعث شده است که در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، برنج به میزان بیش از نیاز وارد کشور شود. به عقیده من، دولت و وزارت بازرگانی در این زمینه حمایت کافی نداشتهاند چرا که به واردکنندگان اجازه دادهاند هر مقدار که میخواهند برنج وارد کنند و در نتیجه انبارها از برنجهای وارداتی پر شده است. اما با وجود پر بودن انبارها و شرایط مساعد کمیت و کیفیت تولید، نیاز ما به واردات برنج به حداقل رسیده و هرگونه واردات برنج به معنای ظلم به ارز محدود کشور و مردم است چرا که باید این ارز در جایی با اهمیتتر هزینه شود.
وی همچنین درباره تأثیر بارشهای نامناسب در فصل برداشت بر شالیزارها و برنج افزود: در حال حاضر بارشهایی در استانهای شمالی به وقوع پیوسته که در زمان برداشت، اصطلاحاً باعث ورس و خواب برنج میشود، ولی باید گفت که این موضوع نباید کشاورزان را نگران کند؛ زیرا با تابش چند روزه آفتاب، برنجها مجدداً شاداب خواهند شد و کشاورزان میتوانند محصولات خود را به ما عرضه کنند.
رئیس هیات مدیره و دبیر انجمن برنج ایران اشاره کرد که در مازندران، بخشی از اراضی به ساختمانسازی تغییر کاربری دادهاند و گفت: در این زمینه، تأکید میشود که این تغییر کاربریها به هیچ عنوان قابل تأیید نیستند و دولت متأسفانه نتوانسته از تبدیل اراضی جلوگیری کند. مساحت این اراضی، اعم از کم یا زیاد، اهمیتی ندارد؛ نکته مهم این است که این تغییر کاربریها نباید اتفاق بیفتد. با این حال میتوان گفت که ما ۷۰۰ هزار هکتار سطح زیر کشت برنج داریم و حتی اگر به فرض ۱۰۰ برج نیز در این اراضی ساخته شود، آسیب بزرگ و قابل توجهی به تولیدات ما وارد نخواهد شد و نیازی به نگرانی نیست.
